आता ‘खामोश’ म्हणण्याआधी करावा लागेल १० वेळा विचार; शत्रुघ्न सिन्हांच्या फोटो, डायलॉग आणि आवाजाच्या नक्कलेवर हायकोर्टाचा आदेश

मुंबई उच्च न्यायालयाने अभिनेते शत्रुघ्न सिन्हा यांच्या प्रसिद्ध संवाद "खामोश" चा गैरवापर करण्यास बंदी घातली आहे. न्यायालयाने असा निर्णय दिला की अभिनेत्याचे नाव, फोटो किंवा त्यांच्या संवादाचा वापर करू नये.

• आता ‘खामोश’ म्हणण्याआधी करावा लागेल १० वेळा विचार
• शत्रुघ्न सिन्हांच्या फोटो, डायलॉगवर हायकोर्टाचा आदेश
• शत्रुघ्न सिन्हा यांचा संवाद न वापरण्याचे आदेश

मुंबई उच्च न्यायालयाने अभिनेता-राजकारणी शत्रुघ्न सिन्हा यांचा प्रसिद्ध संवाद “खामोश” ही अभिनेत्याची एकमेव ओळख असल्याचे घोषित केले आहे. न्यायालयाने त्यांच्या परवानगीशिवाय त्यांचे नाव, फोटो आणि इतर वैयक्तिक गुणांचा वापर करून ऑनलाइन कंटेंट तयार करण्यास मनाई केली आहे. शत्रुघ्न सिन्हा यांनी दाखल केलेल्या याचिकेवर १६ फेब्रुवारी रोजी जारी केलेल्या अंतरिम आदेशात, न्यायमूर्ती शर्मिला देशमुख यांनी सर्व वेबसाइट्स आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मना असे कंटेंट त्वरित काढून टाकण्याचे निर्देश दिले आहेत. शिवाय, भविष्यात अशा सामग्रीचे अपलोड देखील प्रतिबंधित केले आहेत.

जेहच्या वाढदिवशी Kareena Kapoor चा खास उपक्रम; झाड लावून दिला पर्यावरणाचा संदेश, पाहा फोटो

वकील हिरेन कामोडे यांच्यामार्फत दाखल करण्यात आलेल्या याचिकेत ज्येष्ठ अभिनेत्याच्या व्यक्तिमत्त्व हक्कांचे संरक्षण आणि त्यांच्या नावाचा, प्रतिमेचा आणि त्यांच्या प्रसिद्ध संवाद “खामोश” सह इतर वैयक्तिक गुणांचा गैरवापर करण्याविरुद्ध आदेश देण्याची मागणी करण्यात आली आहे. उच्च न्यायालयाने आपल्या आदेशात म्हटले आहे की शत्रुघ्न सिन्हा यांची एक वेगळी संवाद शैली आहे आणि ते पडद्यावर “खामोश” म्हणण्याच्या त्यांच्या अनोख्या शैलीसाठी ओळखले जातात.

शत्रुघ्न सिन्हा यांचा संवाद “खामोश”

उच्च न्यायालयाने म्हटले आहे की, “शत्रुघ्न सिन्हा यांनी त्यांच्या एका चित्रपटात त्यांच्या अनोख्या आणि विशिष्ट शैलीत उच्चारलेला ‘खामोश’ हा शब्द मूळतः वादीच्या व्यक्तिमत्त्वाशी जोडलेला आहे हे सांगायला हरकत नाही.” न्यायालयाने अशा सर्व ऑनलाइन कंटेंट काढून टाकण्याचे आदेश दिले आहेत आणि शत्रुघ्न सिन्हा यांच्या याचिकेवर पुढील सुनावणी ३० मार्च रोजी ठेवली. आदेशात असेही म्हटले आहे की डिजिटल प्लॅटफॉर्म आणि सोशल मीडियावर नफ्यासाठी व्यक्तिमत्त्व हक्कांचे शोषण केल्याने या प्रकरणांमध्ये वाढ झाली आहे, विशेषतः सेलिब्रिटींच्या बाबतीत या गोष्टी वाटत आहेत.

‘गोंधळ’चे कोट्यवधींचे OTT डील? दिग्दर्शकाने एकाच दिवशी खरेदी केल्या ४ आलिशान गाड्या

व्यक्तिमत्त्व हक्क म्हणजे काय?

उच्च न्यायालयाने म्हटले आहे की, “व्यक्तिमत्व हक्कांमध्ये त्या व्यक्तीचे नाव, शैली, आवाज, व्यक्तिमत्व इत्यादी वापरण्याचा अधिकार समाविष्ट आहे आणि एआयच्या आगमनाने, डिजिटल मीडियावर डिजिटल बनावटी गोष्टी अपलोड केल्या गेल्या आहेत, ज्यामुळे व्यक्तिमत्व हक्कांचे उल्लंघन होते.” न्यायाधीश देशमुख म्हणाले की शत्रुघ्न सिन्हा यांचे बनावट ऑनलाइन प्रोफाइल आणि त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वावर आधारित डिजिटली हाताळलेले किंवा एआय-निर्मित कंटेंट त्यांच्या व्यक्तिमत्व हक्कांचे उल्लंघन करतात. न्यायालयाने म्हटले आहे की, “व्यक्तीचा चेहरा मॉर्फ करून फोटो आणि व्हिडिओ तयार करण्यासाठी एआयचा वापर… त्यांच्या प्रतिष्ठेला कलंकित करतो.”