महाराष्ट्रातील हे १० पारंपारिक साडी प्रकार तुम्हाला माहित आहेत का? एका क्लिकवर पाहून घ्या

पैठणी साडी महाराष्ट्राचे महावस्त्र म्हणून ओळखली जाणारी पैठणी साडी तिच्या शुद्ध रेशमी पोत आणि पदरावरील देखण्या मोरांच्या नक्षीकामासाठी प्रसिद्ध आहे. सातवाहन काळापासून चालत आलेली ही विणकला आजही महाराष्ट्रातील प्रत्येक लग्नाचे मुख्य आकर्षण आहे.

नऊवारी साडी (काष्टा साडी) मराठमोळ्या संस्कृतीची खरी ओळख नऊवारी साडीत आहे, जी एका विशिष्ट पद्धतीने (धोतराप्रमाणे काष्टा काढून) नेसली जाते. वीरमाता जिजाऊ आणि झाशीची राणी लक्ष्मीबाई यांच्या काळापासून शौर्य आणि सन्मानाचे प्रतीक असलेली ही साडी आजही सण-उत्सवात मोठ्या अभिमानाने नेसली जाते.

खण साडी उत्तर महाराष्ट्र आणि पश्‍चिम महाराष्ट्रात अतिशय लोकप्रिय असलेली खण साडी तिच्या गडद रंगांसाठी आणि लहान भूमितीय नक्षीसाठी (उदा. चोळीचे खण) ओळखली जाते. पूर्वी केवळ चोळीसाठी वापरले जाणारे हे कापड आता संपूर्ण साडीच्या रूपात महिलांचे आवडते वस्त्र बनले आहे.

नारायण पेठ साडी सोलापूर जिल्ह्यातील सीमाभागात विणली जाणारी नारायण पेठ साडी तिच्या रुंद, आकर्षक सोनेरी काठांसाठी आणि अतिशय हलक्या रेशमी पोतासाठी प्रसिद्ध आहे. या साडीच्या काठांवर विणलेली मंदिराची नक्षी तिला अतिशय पारंपरिक आणि सात्विक लूक देते.

येवला शालू नाशिक जिल्ह्यातील येवला शहरात खास हातमागावर विणला जाणारा हा शालू अत्यंत भरगच्च आणि शाही स्वरूपाचा असतो. संपूर्ण साडीवर सोन्या-चांदीच्या जरीचे बारीक नक्षीकाम असलेला हा शालू लग्नकार्यात नववधूसाठी मुख्य वस्त्र म्हणून वापरला जातो.

करवती काठी साडी विदर्भातील भंडारा आणि नागपूर भागात विणली जाणारी ही साडी 'तूसार रेशीम' पासून बनवली जाते. या साडीच्या काठावर करवतीच्या दातांसारखी त्रिकोणी नक्षी विणलेली असते, म्हणूनच हिला 'करवती काठी' असे वैशिष्ट्यपूर्ण नाव पडले आहे.

गंगा जमुना साडी या साडीचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे तिच्या दोन्ही बाजूचे काठ वेगवेगळ्या रंगांचे असतात (उदा. एका बाजूला हिरवा आणि दुसऱ्या बाजूला लाल). दोन वेगवेगळ्या नद्यांच्या प्रवाहासारखे दोन भिन्न रंग एकत्र येत असल्यामुळे या पारंपरिक साडीला 'गंगा जमुना' म्हटले जाते.

कुपदम साडी महाराष्ट्राच्या काही दक्षिण भागांमध्ये लोकप्रिय असलेल्या या साडीमध्ये सुती किंवा सिल्क कापडाला जोडण्यासाठी विशेष विणकाम पद्धतीचा वापर केला जातो. साडीचा मधला भाग आणि काठ वेगवेगळ्या विणकामाचे असतात, ज्यामुळे तिला एक भारदस्त रूप मिळते.

सोलापुरी चादर धाटणीची साडी (सुती जरतारी) सोलापूरच्या प्रसिद्ध हातमाग परंपरेतून तयार होणारी ही साडी तिच्या जाड सुती धाग्यांसाठी आणि गडद रंगांच्या पट्ट्यांसाठी ओळखली जाते. कष्टकरी आणि ग्रामीण भागातील महिलांमध्ये ही साडी तिच्या अफाट टिकाऊपणासाठी अत्यंत लोकप्रिय आहे.

इचलकरंजी सुती (कॉटन) साडी 'महाराष्ट्राचे मॅनचेस्टर' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या इचलकरंजी शहरात या सुती साड्या तयार केल्या जातात. रोजच्या वापरासाठी अत्यंत आरामदायी आणि उन्हाळ्यात थंड राहणाऱ्या या साड्या ग्रामीण आणि शहरी दोन्ही भागात लोकप्रिय आहेत.