Anant Chaturdashi 2026: अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी १४ गाठींचा अनंत धागा बांधण्याचे काय आहे महत्त्व

अनंत चतुर्दशी हा भगवान विष्णूच्या अनंत रूपाला समर्पित महत्त्वाचा दिवस मानला जातो. याच दिवशी गणपती बाप्पाला निरोप दिला जातो. अनंत चतुर्दशीच्या पूजेनंतर १४ गाठींचा अनंत धागा बांधण्याचीही परंपरा आहे. या १४ गाठी नेमक्या कशाचे प्रतीक आहेत आणि अनंत धागा बांधण्यामागे काय धार्मिक महत्त्व आहे, जाणून घेऊया.

• अनंत चतुर्दशीला भगवान विष्णूच्या अनंत रूपाची पूजा केली जाते
• अनंत धाग्याला धार्मिकदृष्ट्या विशेष महत्त्व मानले जाते
• १४ गाठींचे काय आहे महत्त्व

 

सनातन धर्मात दरवर्षी भाद्रपद महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या पौर्णिमेला अनंत चतुर्दशी साजरी केली जाते. या दिवशी भगवान विष्णूच्या अनंत रूपाची पूजा केली जाते. यासोबतच या दिवशी गणपती बाप्पाला मोठ्या थाटामाटात निरोप दिला जातो. अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी भगवान विष्णूची पूजा केल्यानंतर स्त्रिया डाव्या हाताला तर पुरुष उजव्या हाताला चौदा गाठींचा अनंत धागा बांधतात. अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी भगवान विष्णूची विधीवत पूजा करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. यंदा अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी गणेश विसर्जनासह विश्वकर्मा पूजाही साजरी केली जाणार आहेत. अनंत चतुर्दशी तिथीची नेमकी तारीख, शुभ योग, भद्राकाळची वेळ आणि उपासनेची पद्धत सविस्तर जाणून घेऊया.

चतुर्दशी कधी आहे?

अनंत चतुर्दशी भाद्रपद महिन्यातील शक्ल पक्षाच्या चतुर्दशी तिथीला येते. हा सण २५ सप्टेंबर रोजी साजरा केला जाईल. या दिवशी भगवान विष्णूच्या अनंत रूपाची पूजा केली जाते आणि भक्त अनंत सूत्र धारण करतात. अनंत चतुर्दशी ही गणेशोत्सवाच्या समाप्तीशी देखील संबंधित आहे. हा उत्सव १० दिवसांच्या गणेशोत्सवाचा शेवटचा दिवस देखील असतो. या दिवशी, भक्त विधीपूर्वक गणपतीची पूजा करतात आणि नंतर त्याचे विसर्जन करतात.

Ganesh Visarjan 2026: गणेश चतुर्थीनंतर बाप्पाचे विसर्जन का करतात? जाणून घ्या या परंपरेमागील धार्मिक महत्त्व

पूजा पद्धत

अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून आंघोळीनंतर स्वच्छ कपडे परिधान करावे. लहान पाटावर किवा चौरंगावर पिवळे कापड पसरवा. त्यावर भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मीची मूर्ती स्थापित करा. भगवान विष्णूचे ध्यान करा आणि शक्य असल्यास उपवास ठेवा. कुटुंबातील सदस्यांच्या संख्येइतकेच अनंत रक्षा सूत्र भगवान विष्णूला अर्पण करा

अनंत दोरा का बांधला जातो?

अनंत चतुर्दशीला भगवान विष्णूची पूजा केल्यानंतर, अनंत सूत्र किंवा अनंत दोरा बांधण्याची प्रथा आहे. पूजेदरम्यान हा विशेष धागा पवित्र केला जातो. परंपरेनुसार, पुरुष तो उजव्या हातावर आणि स्त्रिया डाव्या हातावर बांधतात.

Ganpati Visarjan: बाप्पाच्या विसर्जनानंतर घरी परतल्यावर आरती का करतात? जाणून घ्या धार्मिक महत्त्व

या १४ गाठींचे रहस्य काय आहे?

अनंत दौरा सामान्यतः १४ गाठींनी बांधला जातो. या गाठी १४ लोकाचे प्रतीक मानल्या जातात. असे मानले जाते की भगवान विष्णू या सर्व लोकांचे रक्षक आहेत. याच कारणामुळे, अनंत सूत्रातील १४ गाठी भगवान विष्णूच्या अनंत स्वरूपाशी
जोडल्या जातात. ७ ऊर्ध्यलोक आणि ७ अधोलोक धार्मिक ग्रंथांमध्ये १४ लोकांचे वर्णन आहे. यापैकी सात ऊर्ध्वलोक, तर सात अधोलोक मानले जातात,

(डिस्क्लेमर: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते navarashtra.com च्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.)