
फोटो सौजन्य- pinterest
बुधवार, १४ ऑक्टोबर रोजी नवरात्रीचा चौथा दिवस आहे. या दिवशी देवी कुष्मांडा देवीची पूजा केली जाते. देवीच्या नऊ रुपांपैकी हे चौथे रुप मानले जाते. कुष्मांडा म्हणजे आपल्या दिव्य हास्याने सृष्टीची निर्मिती करणारी शक्ती. त्यामुळे माता कुष्मांडा यांना सृष्टीची आदीशक्ती, ऊर्जा आणि आरोग्य देणारी देवी म्हणून पूजलं जातं.
आजचा रंग आहे निळा. निळा रंग शांतता, स्थैर्य, विश्वास, संयम आणि सकारात्मकतेचं प्रतीक मानलं जातं म्हणून या दिवशी निळा रंगांचे कपडे परिधान करून देवीचं दर्शन किंवा पूजा करण्याची प्रथा आहे.
मातेला मालपोआ, पेठा किंवा गोड पदार्थ याशिवाय पांढरा भोपळा म्हणजेच पृष्पांड, फळ आणि पंचामृत अर्पण करण्याची परंपरा काही ठिकाणी आहे. विशेषतः पृष्पांड भोपळा या नावांशी संबंधित असल्याने भोपळ्याचा नैवेद्य काही भक्त अर्पण करतात. मात्र नैवेद्याची पद्धत कुटुंब आणि प्रदेशानुसार वेगळी नक्कीच असू शकते.
सकाळी स्नान करून स्वच्छ वस्त्र परिधान करावे. देवीसमोर दिवा लावून फुल, अक्षता आणि नैवेद्य अर्पण करावा. शक्य असल्यास निळ्या रंगांचे वस्त्र परिधान करून माता कुष्मांडाचे स्मरण करून आरती आणि नामस्मरण करावं. माता कुष्मांडेला प्रसन्न करण्यासाठी ओम देवी कुष्मांडेय नमः या मंत्रांचा जप करावा. आपल्या श्रद्धेनुसार, दुर्गा शक्ती स्त्रोत, देवी स्त्रोत किंवा नवरात्रीची आरती देखील म्हणता येते.
धार्मिक मान्यतेनुसार, माता कुष्मांडा भक्तांना आरोग्य, सुख समृद्धी, ऊर्जा आणि सकारात्मकता प्रदान करते त्यामुळे चौथ्या दिवशी या देवी शक्तीचं स्मरण करून सकारात्मकतेने स्मरण करून साधना करावी.
दुर्गा मातेच्या नऊ रूपांपैकी देवी कुष्मांडा हे चौथे रूप आहे. धार्मिक कथांनुसार, जेव्हा सर्वत्र अंधार होता, तेव्हा देवीने आपल्या दिव्य हास्याने सृष्टीची निर्मिती केली. म्हणूनच तिला विश्वाची आदिशक्ती असेही म्हटले जाते. देवी कुष्मांडा भक्तांना ऊर्जा, धैर्य आणि सकारात्मक विचारांची प्रेरणा देते, अशी श्रद्धा आहे.
देवी कुष्मांडाचे स्वरूप तेजस्वी असून, तिला आठ हात असल्याचे वर्णन आढळते. तिच्या हातांमध्ये कमंडलू, धनुष्य, बाण, कमळ, अमृतकलश, चक्र आणि गदा यांसारखी आयुधे व वस्तू दाखविल्या जातात. तिचे वाहन सिंह आहे. देवीच्या या रूपाची पूजा केल्याने जीवनातील नकारात्मकता दूर होऊन मनाला बळ मिळते, अशी धार्मिक मान्यता आहे.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)