फोटो सौजन्य- istock
कार्तिक महिन्यातील पहिली एकादशीला रमा एकादशी असे म्हणतात. हिंदू धर्मात कार्तिक महिन्याला विशेष महत्त्व दिले गेले आहे, अशा स्थितीत कार्तिक महिन्यात येणाऱ्या एकादशीचे महत्त्वही अनेक पटींनी वाढते. रमा एकादशीचे व्रत केल्याने माणसाच्या जीवनात सुख-समृद्धी येते. यावेळी रमा एकादशीला अतिशय शुभ योग तयार होत आहेत. त्यामुळे हे व्रत पाळल्यास व्रताचे दुप्पट फळ मिळते. चला जाणून घेऊया रमा एकादशी व्रताची तिथी आणि तिचे महत्त्व.
यावेळी रमा एकादशीला हरिवसर साजरी केली जात आहे. शास्त्रानुसार हरिवसरात उपवास केल्याने व्यक्तीला वैकुंठामध्ये स्थान प्राप्त होते. रविवार 27 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 5:24 वाजता एकादशी तिथी सुरू होईल आणि एकादशी तिथी सोमवार 28 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 7:51 वाजता समाप्त होईल. यावेळी एकादशीला हरिवासाचा योगायोग आहे. उदय काळात 27 तारखेला एकादशी तिथी असल्याने या दिवशी रमा एकादशीचे व्रत पाळण्यात येणार असून त्याचे पारण दुसऱ्या दिवशी 28 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 8 नंतर पाळण्यात येणार आहे.
हेदेखील वाचा- दिवाळीच्या एक दिवस आधी करा या गोष्टी, कौटुंबिक संकट होईल दूर
यावेळी हरिवरासही साजरा केला जात आहे. अशा स्थितीत हरिवासर उपवास करणाऱ्यांना 27 आणि 28 तारखेला एकादशीचे व्रत पाळावे लागेल आणि 29 तारखेला सकाळी 10.29 पूर्वी उपवास सोडावा लागेल. हरिवसरात एकादशीचे व्रत करणाऱ्याला वैकुंठामध्ये स्थान मिळते, असे मानले जाते.
धार्मिक मान्यतेनुसार, जेव्हा एकादशी तिथी दोन दिवस उदया तिथीमध्ये येते. त्यामुळे हरिवसार योग तयार होतो. यावेळी असाच योगायोग घडत आहे की, एकादशीची सुरुवात 27 तारखेला उदया तिथीने होईल आणि दुसऱ्या दिवशी 28 तारखेला उदयकालात एकादशी तिथीही असेल. हरिवसार योगानुसार उपवास करणाऱ्यांना रमा एकादशीच्या व्रताचे अनंत पट फळ मिळतील.
हेदेखील वाचा- या उपायाने मंगल दोषापासून आजारापर्यंत अनेक समस्यांपासून मिळेल आराम
सकाळी लवकर उठून आंघोळ करून मंदिराची स्वच्छता करावी.
भगवान श्री हरी विष्णूचा जलाभिषेक करावा. यानंतर त्यांना पंचामृताने स्नान घालावे.
त्यानंतर भगवान विष्णूला पिवळ्या रंगाचे कपडे आणि फुले अर्पण करा.
यानंतर तुपाचा दिवा लावून व्रताची शपथ घ्या.
यानंतर रमा एकादशी व्रत कथा पाठ करा. भगवान विष्णूच्या मंत्रांचा पूर्ण भक्तिभावाने जप करा.
शेवटी, भगवान विष्णूची आरती करा आणि सर्वांमध्ये प्रसादाचे वाटप करा.
कार्तिक कृष्णाच्या एकादशीचे नाव ‘राम’ आहे. ब्रह्मवैवर्त पुराणानुसार रमा एकादशीचे व्रत केल्यास सर्व पापांचा नाश होतो. या कथेचा सारांश असा की – ‘प्राचीन काळी मुचुकुंद नावाचा राजा अत्यंत धार्मिक व्यक्ती होता. त्याला इंद्र, वरुण, यम, कुबेर आणि विभीषणासारखे मित्र आणि चंद्रभागासारखी मुलगी होती. दुसऱ्या राज्यातील शोभनशी त्यांचा विवाह झाला होता. लग्नानंतर ती सासरी गेली तेव्हा तिने पाहिले की तिथल्या राजाने तिला एकादशीचे व्रत वाजवून ढोल वाजवायला लावले आणि त्यामुळे तिचा नवरा आनंदी झाला. ते पाहून चंद्रभागा नवऱ्याला समजावत म्हणाली, ‘यामध्ये कोणती मोठी गोष्ट आहे?’ आपल्या ठिकाणी हत्ती, घोडे, गाय, बैल, म्हैस, शेळ्या-मेंढ्या यांनाही एकादशी करावी लागते, त्यामुळे त्यांना त्या दिवशी चाराही दिला जात नाही. हे ऐकून शोभनने उपोषण केले.
