भारतात सोशल मीडियावर बंधनं घालण्याची गरज; ऑनलाईन गेमिंगमुळे तरुणांचा व्यसन ते आत्महत्येपर्यंतचा प्रवास

काही वर्षांपूर्वी, ब्लू व्हेल चॅलेंज व्हायरल झाले होते, ज्यामुळे जगभरात आत्महत्या झाल्याच्या बातम्या आल्या होत्या. धोकादायक ऑनलाइन “टास्क गेम्स” पुन्हा येत आहेत, ज्यामुळे पालकांना भीती वाटत आहे. कोरियन लव्ह गेम, ब्लू व्हेल, ब्लॅकआउट चॅलेंज आणि सॉल्ट अँड आइस चॅलेंज हे सर्व ऑनलाइन समोर येत आहेत. त्यांचा संबंध चिंताजनक परिणामांशी जोडला जात आहे. त्यामुळे, मुलांसाठी इंटरनेट खरोखर किती सुरक्षित आहे यावर पुन्हा एकदा प्रश्न उपस्थित करणे प्रासंगिक आहे.

हे देखील वाचा : RAW-IB प्रमाणेच परदेशात तैनात असतात भारताचे ‘COIN’ एजंट; जाणून घ्या DRI च्या या रहस्यमय युनिटबद्दल

धोकादायक ऑनलाइन गेम टाळण्याचे कोणते मार्ग?

खरं तर, या समस्येवर उपाय म्हणजे काही धोकादायक ऑनलाइन गेमवर बंदी घालणे नाही, तर मुले आणि किशोरवयीन मुलांना इंटरनेट वापरण्यास प्रतिबंध करणे असेल. जग मुलांसाठी सोशल मीडिया मर्यादा ठरवत आहे. भारतानेही असेच करण्याची वेळ आली आहे. आपण ड्रायव्हिंग लायसन्स मिळविण्यासाठी फक्त एका विशिष्ट वयापर्यंत पोहोचतो आणि दारू पिणे किंवा लग्न यासारख्या इतर गोष्टींनाही अशाच वयोमर्यादा लागू होतात. या वयोमर्यादा विज्ञानावर आधारित आहेत, विशेषतः मानवी मेंदूच्या रचनेवर. प्रीफ्रंटल कॉर्टेक्स हा मेंदूचा तो भाग आहे जो निर्णय घेण्यास, नियोजन करण्यास, आवेग नियंत्रण करण्यास आणि दीर्घकालीन परिणामांचे मूल्यांकन करण्यास जबाबदार असतो. बालपण किंवा पौगंडावस्थेत हे क्षेत्र पूर्णपणे विकसित झालेले नसते.

न्यूरोसायंटिफिक संशोधनातून असे दिसून आले आहे की प्री-फ्रंटल कॉर्टेक्स २५ वर्षांच्या वयापर्यंत पूर्णपणे विकसित होत नाही. या विकासात्मक वेळेनुसार किशोरवयीन मुले आवेगपूर्ण वर्तन, भावनिक अस्थिरता आणि समवयस्कांच्या प्रभावाला अधिक प्रवण का असतात हे स्पष्ट होते. आज, ८-१० वर्षे वयोगटातील मुलांकडे मोबाईल फोन असतात आणि ते निर्बंधांशिवाय सोशल मीडिया वापरत असतात. हे डिजिटल लँडस्केप लक्ष वेधण्यासाठी आणि भावनिक असुरक्षिततेचा फायदा घेण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे. आता, जगाला हे समजत आहे की मुलांसाठी अनिर्बंध सोशल मीडिया प्रवेश ही एक गंभीर समस्या आहे.

हे देखील वाचा: बापरे! अंगावर काटा आणणारी प्रथा; पाहा काय आहे ‘महिला जननेंद्रियांबद्दलची विकृती’ आणि का आवश्यक आहे त्याविरुद्ध लढा

गेल्या वर्षभरात, अनेक देशांनी या संदर्भात ठोस निर्णय घेतले आहेत. प्रथम, गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये, ऑस्ट्रेलियाने १६ वर्षांखालील मुलांना सोशल मीडिया वापरण्यास बंदी घातली आणि लाखो अल्पवयीन मुलांची खाती टिकटॉक, इंस्टाग्राम, फेसबुक, स्नॅपचॅट, यूट्यूब आणि इतर प्लॅटफॉर्मवरून काढून टाकण्यात आली. आता, फ्रेंच राष्ट्रीय सभेने १५ वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडियावर बंदी घातली आहे. डेन्मार्क, स्पेन आणि जर्मनीसारखे इतर युरोपीय देश देखील या दिशेने वाटचाल करत आहेत. मलेशियाने २०२७ मध्ये १६ वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडियावर बंदी घालण्याची घोषणा केली आहे, तर इजिप्त त्याला “डिजिटल डिसऑर्डर” म्हणत त्यावर बंदी घालण्याची योजना आखत आहे. गाझियाबादमधील दुःखद घटना पुन्हा घडू नये म्हणून, आपण जागतिक ट्रेंडचे अनुसरण केले पाहिजे.

गाझियाबादमध्ये ३ बहिणींची आत्महत्या

सुमारे २:१५ वाजता, गाझियाबाद जिल्ह्यातील साहिबाबाद येथील भारत सिटी येथील त्यांच्या ९ व्या मजल्यावरील अपार्टमेंटच्या बाल्कनीतून एकाच वेळी तीन बहिणींनी उडी मारली. तिघांचाही मृत्यू झाला. कोविड-१९ साथीच्या काळात मुलींना ऑनलाइन गेमिंगचे व्यसन लागले होते, ते जवळजवळ न थांबता खेळत होते. त्यांना विशेषतः कोरियन प्रेम खेळांचे व्यसन होते. कोरियन प्रेम खेळांसारखे मोबाइल गेम मुलांना अनोळखी लोकांशी गप्पा मारण्याची परवानगी देतात. मैत्रीपूर्ण खेळ म्हणून सुरू होणारा गेम लवकरच “गेम मास्टर” च्या भयानक खेळात बदलतो. मुलांना विविध कामे दिली जातात. एका अहवालानुसार, शेवटचा दिवस म्हणजे आत्महत्या आव्हान, जे ५० व्या दिवशी होते. या काळात, मुलांना धमक्या देखील दिल्या जातात.

लेख : नरेंद्र शर्मा 

याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे

संबंधित बातम्या