
international everest day 29 may history edmund hillary tenzing norgay bachendri pal
International Everest Day 29 May : दरवर्षी २९ मे हा दिवस जगभरात ‘आंतरराष्ट्रीय एव्हरेस्ट दिन’ (International Everest Day) म्हणून अत्यंत उत्साहात साजरा केला जातो. हा दिवस केवळ एका कॅलेंडरमधील तारीख नसून, तो मानवी जिद्द, अदम्य साहस आणि निसर्गाच्या सर्वात कठीण आव्हानावर मिळवलेल्या विजयाचे प्रतीक आहे. जगातील सर्वोच्च शिखर असलेल्या माउंट एव्हरेस्टची उंची ८,८४८.८६ मीटर आहे. एवढ्या महाकाय शिखरावर मानवाने पहिल्यांदा कधी चढाई केली आणि या प्रवासामागे नेमकी कोणाची स्वप्ने दडली होती, याचा इतिहास प्रत्येक गिर्यारोहकाला आणि साहसी नागरिकाला प्रेरणा देणारा आहे.
आजच्या आधुनिक काळात प्रगत तंत्रज्ञान आणि उत्तम उपकरणांच्या साहाय्याने अनेक जण एव्हरेस्ट सर करतात. परंतु, आजपासून अनेक दशकांपूर्वी म्हणजेच २९ मे १९५३ रोजी कोणतीही आधुनिक यंत्रणा नसताना न्यूझीलंडचे गिर्यारोहक सर एडमंड हिलरी (Sir Edmund Hillary) आणि त्यांचे विश्वासू नेपाळी शेर्पा तेनझिंग नोर्गे (Tenzing Norgay) यांनी एक अशक्य वाटणारी गोष्ट शक्य करून दाखवली. या दोघांनी सकाळी ११ वाजून ३० मिनिटांनी माउंट एव्हरेस्टच्या सर्वोच्च टोकावर पाऊल ठेवले आणि मानवी इतिहासातील एका सुवर्ण पानाची सुरुवात झाली. त्यांच्या या अथांग परिश्रमाची आणि धैर्याची आठवण म्हणून संपूर्ण जग हा दिवस साजरा करतो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : WarRecord: शांततादूताचा मुखवटा उतरला? ट्रम्पच्या एका इशाऱ्याने जगातील 13 वा देश हादरला; ओमानसह ‘या’ 5 देशांवर विनाशाचे संकट
या दिवसाला अधिकृत स्वरूप मिळण्याचा इतिहासही तितकाच महत्त्वाचा आहे. जानेवारी २००८ मध्ये एव्हरेस्ट सर करणारे पहिले मानवी नायक सर एडमंड हिलरी यांचे वयाच्या ८८ व्या वर्षी निधन झाले. त्यांच्या निधनानंतर नेपाळ सरकारने त्यांच्या जागतिक योगदानाचा आदर करण्यासाठी आणि नेपाळमधील पर्यटन तसेच गिर्यारोहण क्षेत्राला जागतिक पातळीवर ओळख मिळवून देण्यासाठी २००८ मध्ये ‘२९ मे’ हा दिवस ‘आंतरराष्ट्रीय एव्हरेस्ट दिन’ म्हणून घोषित केला. तेव्हापासून दरवर्षी नेपाळची राजधानी काठमांडू आणि एव्हरेस्टच्या बेस कॅम्पवर विशेष कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते, ज्यामध्ये जगभरातील दिग्गज गिर्यारोहक सहभागी होतात.
भारतासाठी देखील हा दिवस अत्यंत अभिमानास्पद आहे, कारण हिमालयाच्या कुशीत वसलेल्या भारताने जगाला अनेक महान गिर्यारोहक दिले आहेत. जेव्हा आपण एव्हरेस्टचा उल्लेख करतो, तेव्हा भारताची वीर कन्या बचेंद्री पाल (Bachendri Pal) यांचे नाव सर्वात आधी आदराने घेतले जाते. १९८४ मध्ये बचेंद्री पाल यांनी सर्व अडचणींवर मात करत माउंट एव्हरेस्टच्या शिखरावर भारताचा तिरंगा फडकावला आणि एव्हरेस्ट सर करणारी पहिली भारतीय महिला बनण्याचा बहुमान मिळवला. त्यांच्या या ऐतिहासिक कामगिरीने भारतातील लाखो महिलांना आणि तरुणांना क्रीडा व साहसी क्षेत्रांमध्ये करिअर करण्याची नवी दिशा दाखवली. दरवर्षी २९ मे रोजी भारतातील विविध पर्वतारोहण संस्थांमध्ये बचेंद्री पाल यांच्यासह अनेक शूर भारतीय गिर्यारोहकांचा गौरव केला जातो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Andaman Tribes: 50,000 वर्षांपासून अलिप्त! अंदमानच्या ‘मृत्यूच्या बेटावर’ का गेला अमेरिकन तरुण? 1 वर्ष लपलेलं रहस्य अखेर जगासमोर
माउंट एव्हरेस्ट केवळ एक पर्वत नसून ते निसर्गाचे अथांग वैभव आहे. हा दिवस साजरा करताना केवळ शिखरावरील विजयाचा आनंद साजरा केला जात नाही, तर हिमालयातील कठीण आव्हाने, हवामान बदल (Climate Change) आणि वाढत्या पर्यटनामुळे होणारे प्रदूषण या गंभीर मुद्द्यांवरही चर्चा केली जाते. आजकाल एव्हरेस्टवर गिर्यारोहकांची वाढती संख्या आणि त्यामुळे होणारी ट्रॅफिक जाम ही एक नवीन समस्या बनली आहे. त्यामुळे पर्वतांचे पावित्र्य आणि तिथले पर्यावरण टिकवून ठेवणे हे देखील आजच्या काळातील सर्वात मोठे आव्हान आहे. तरीही, एव्हरेस्टचे ते पांढरेशुभ्र शिखर आजही जगभरातील साहसी वीरांना “या आणि माझ्या आव्हानाचा सामना करा” अशी साद घालत असते.
Ans: दरवर्षी २९ मे रोजी हा दिवस साजरा केला जातो. १९५३ मध्ये याच दिवशी सर एडमंड हिलरी आणि शेर्पा तेनझिंग नोर्गे यांनी पहिल्यांदा एव्हरेस्ट सर केले होते.
Ans: बचेंद्री पाल या १९८४ मध्ये माउंट एव्हरेस्ट शिखर यशस्वीपणे सर करणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला आहेत.
Ans: नेपाळ सरकारने सर एडमंड हिलरी यांच्या निधनानंतर वर्ष २००८ मध्ये अधिकृतपणे या दिवसाची घोषणा केली.