International Picnic Day: निसर्गाचा आनंद आणि नात्यांची वीण! हा दिवस का आहे आजच्या काळात महत्त्वाचा? जाणून घ्या इतिहास

International Picnic Day : आंतरराष्ट्रीय सहल दिन दरवर्षी १८ जून रोजी साजरा केला जातो. हा दिवस कुटुंब, मित्र आणि प्रियजनांसोबत वेळ घालवण्याची आणि निसर्गाचा आनंद घेण्याची एक उत्तम संधी देतो.

• १८ जून रोजी जागतिक उत्साह
• फ्रेंच राज्यक्रांतीशी जुने कनेक्शन
• मानसिक आरोग्यासाठी बूस्टर

International Picnic Day June 18 : आजचे आधुनिक मानवी जीवन हे तंत्रज्ञान, काम आणि रोजची दगदग यामध्ये इतके व्यस्त झाले आहे की, स्वतःसाठी आणि आपल्या जवळच्या माणसांसाठी दोन निवांत क्षण काढणे कठीण झाले आहे. अशा या यांत्रिक जीवनशैलीतून एक सुखद आणि निवांत विसावा देणारा दिवस म्हणजे ‘आंतरराष्ट्रीय सहल दिन’ (International Picnic Day), जो दरवर्षी १८ जून रोजी जगभरात साजरा केला जातो. हा दिवस आपल्याला केवळ घराबाहेर पडण्याची संधी देत नाही, तर निसर्गाच्या कुशीत जाऊन आपल्या प्रियजनांसोबत आनंदाचे क्षण शेअर करण्याची आणि नात्यांमधील ओलावा टिकवून ठेवण्याची एक सुवर्णसंधी देतो. सहल किंवा पिकनिक म्हणजे केवळ चवदार खाणेपिणे नव्हे, तर तो हास्य, गप्पा, खेळ आणि जुन्या आठवणींना उजाळा देणारा एक सुंदर कौटुंबिक सोहळा असतो.

या विशेष दिवशी जगभरातील लोक आपल्या नेहमीच्या बंदिस्त चार भिंतींच्या बाहेर पडतात. लोक मोकळ्या हवेत जेवण करण्यासाठी, गप्पा मारण्यासाठी आणि निसर्गाच्या सौंदर्याचा आस्वाद घेण्यासाठी स्थानिक उद्याने, ऐतिहासिक बागा, नदीकिनारे, समुद्रकिनारे किंवा निसर्गरम्य पर्वतांवर जातात. बदलत्या ऋतूच्या काळात, विशेषतः जून महिन्याच्या सुरुवातीला निसर्गात येणारा हिरवेगारपणा आणि आल्हाददायक वातावरण मनाला एक वेगळीच उभारी देते. लहान मुलांपासून ते घरातील वृद्धांपर्यंत प्रत्येकासाठीच पिकनिकचा हा अनुभव अत्यंत सकारात्मक आणि ऊर्जा देणारा ठरतो.

‘पिकनिक’ शब्दाचा रंजक इतिहास आणि फ्रेंच कनेक्शन

पिकनिकची ही सुंदर परंपरा आजची नसून तिला अनेक शतकांचा ऐतिहासिक वारसा लाभला आहे. इतिहासकारांच्या मते, ‘पिकनिक’ या शब्दाचा उगम १७ व्या शतकातील फ्रेंच भाषेतील ‘पिक-निक’ (Pique-Nique) या शब्दापासून झाला आहे. या मूळ फ्रेंच शब्दामध्ये ‘पिक’ (Pique) म्हणजे एखादी गोष्ट निवडणे किंवा उचलणे आणि ‘निक’ (Nique) म्हणजे एक लहान किंवा किरकोळ गोष्ट असा होतो. सुरुवातीच्या काळात, फ्रान्समधील उच्चभ्रू आणि श्रीमंत वर्गातील लोक जेव्हा एखाद्या इनडोअर रेस्टॉरंटमध्ये किंवा भव्य सभागृहात एकत्र येत असत, तेव्हा प्रत्येक जण आपापल्या घरून खाण्याचा एक छोटा पदार्थ किंवा स्वतःची वाईन घेऊन येत असे आणि सगळे एकत्र मिळून त्याचा आनंद घेत असत. हा एक प्रकारचा ‘पोटलक’ (Potluck) संमेलन सोहळा असायचा.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : G7Summit : Modi-Trump यांच्यात कमालीचा तणाव; हस्तांदोलन झाले, पण ‘ती’ प्रसिद्ध मिठी का टाळली? पाहा तज्ज्ञांचे मत

परंतु, या इनडोअर परंपरेला खऱ्या अर्थाने निसर्गाचे आणि मोकळ्या हवेचे स्वरूप मिळाले ते १७८९ च्या ऐतिहासिक फ्रेंच राज्यक्रांतीनंतर (French Revolution). या क्रांतीनंतर फ्रान्समधील तत्कालीन राजांच्या आणि राजघराण्यांच्या अधिपत्याखाली असलेल्या विशाल आणि सुंदर राजेशाही बागा (Royal Parks) पहिल्यांदाच देशातील सर्वसामान्य नागरिकांसाठी खुल्या करण्यात आल्या. नव्याने स्वातंत्र्य मिळालेल्या फ्रेंच नागरिकांनी या सुंदर बागांमध्ये हिरवळीवर चटया आणि ब्लँकेट पसरवून एकत्र जेवण्यास सुरुवात केली. हा घराबाहेर एकत्र येण्याचा अनुभव फ्रेंच लोकांसाठी केवळ जेवण नव्हते, तर ते एका नव्या स्वातंत्र्याचे आणि सामाजिक एकतेचे प्रतीक बनले. पुढे ब्रिटनमधील व्हिक्टोरियन काळात ही परंपरा अधिकच लोकप्रिय झाली आणि तिथे बांबूच्या टोपल्या (Wicker Hampers) आणि सुंदर चायनीज क्रॉकरी घेऊन जंगलात किंवा ग्रामीण भागात सविस्तर सहली आयोजित केल्या जाऊ लागल्या.

Like the vision of IMEC, can we work on connectivity projects with countries in Africa, Latin America and the Pacific Islands? By combining G7 capital, India’s talent and the ownership of Global South countries, we may also consider establishing an International Mobilisation… — Narendra Modi (@narendramodi) June 17, 2026

credit – social media and Twitter

डिजिटल डिटॉक्स आणि मानसिक आरोग्यासाठी संजीवनी

आजच्या डिजिटल युगात ‘इंटरनॅशनल पिकनिक डे’चे महत्त्व अधिकच वाढले आहे. आज लहान मुलांपासून ते मोठ्यांपर्यंत प्रत्येक जण मोबाईल, लॅपटॉप आणि सोशल मीडियाच्या स्क्रीनला खिळून बसलेला दिसतो. अशा काळात सहल ही एक उत्तम ‘डिजिटल डिटॉक्स’ (Digital Detox) ठरते. जेव्हा तुम्ही फोन बाजूला ठेवून झाडांच्या सावलीत, पक्षांच्या किलबिलाटात आणि ताज्या हवेत बसता, तेव्हा तुमच्या शरीरातील ‘स्ट्रेस हार्मोन’ (Cortisol) ची पातळी वेगाने कमी होते आणि आनंदी हार्मोन्स (Endorphins) वाढतात.

निसर्गाच्या सानिध्यात वेळ घालवल्याने मानवाचे मानसिक स्वास्थ्य कमालीचे सुधारते, असे अनेक मानसशास्त्रीय संशोधनातून सिद्ध झाले आहे. पिकनिक दरम्यान खेळले जाणारे साधे खेळ, जसे की अंताक्षरी, पत्त्यांचे खेळ, बॅडमिंटन किंवा गिटारच्या सुरावर गायली जाणारी गाणी कुटुंबातील सदस्यांना एकमेकांच्या अधिक जवळ आणतात. यामुळे लहान मुलांमध्ये मैदानी खेळांची आवड निर्माण होते आणि त्यांच्यात सांघिक भावना (Teamwork) वाढीस लागते. हा दिवस आपल्याला अत्यंत साध्या भाषेत शिकवतो की, आयुष्यातील सर्वात मोठा आनंद हा महागड्या वस्तूंमध्ये नसून निसर्गाच्या सानिध्यात घालवलेल्या लहान लहान आणि साध्या क्षणांमध्ये दडलेला असतो.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : SAGAR Vision : भारताकडून श्रीलंकेला 50 लाख डॉलर्सची लष्करी उपकरणे सुपूर्द; कोलंबोनेही म्हटले, ‘भारत हा आमचा….’

पिकनिक साजरी करताना घ्यायची काळजी: ‘लीव्ह नो ट्रेस’ (Leave No Trace)

आंतरराष्ट्रीय सहल दिनाचा आनंद घेताना निसर्गाप्रती आपली असणारी जबाबदारी विसरून चालणार नाही. अलीकडच्या काळात सहलीच्या ठिकाणी प्लास्टिकच्या बाटल्या, वेफर्सची पाकिटे आणि खरकटं अन्न टाकून परिसर प्रदूषित करण्याचे प्रमाण वाढले आहे. म्हणूनच, जागतिक स्तरावर पिकनिक साजरी करताना ‘लीव्ह नो ट्रेस’ (Leave No Trace) म्हणजेच ‘आपल्या मागे कोणतीही घाण न सोडणे’ या नियमाचे काटेकोर पालन करण्याचे आवाहन केले जाते.

तुम्ही ज्या ठिकाणी सहलीसाठी जाल, ती जागा जशी स्वच्छ होती, तशीच किंवा त्याहून अधिक स्वच्छ करून सोडणे हे आपले कर्तव्य आहे. यासाठी घरातूनच कापडी पिशव्या, पुन्हा वापरता येणाऱ्या पाण्याच्या बाटल्या आणि सुक्या व ओल्या कचऱ्यासाठी वेगवेगळ्या कचऱ्याच्या पिशव्या सोबत घेऊन जाव्यात. जर जून महिन्यातील अचानक येणाऱ्या पावसामुळे किंवा कडक उन्हामुळे तुम्हाला बाहेर जाता आले नाही, तर तुम्ही घराच्या गच्चीवर किंवा दिवाणखान्यात (Living Room) चटई अंथरून, उशांचा किल्ला बनवून आपल्या मुलांसोबत एक छान इनडोअर पिकनिक देखील साजरी करू शकता. मुख्य उद्देश एकत्र येणे आणि आनंद अनुभवणे हाच आहे!