बुधवार, 17 जून 2026
जी-७ परिषदेत मोदी-ट्रम्प यांच्यात कमालीचा तणाव; हस्तांदोलन झाले, पण 'ती' प्रसिद्ध मिठी का टाळली? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Modi Trump handshake G7 summit France : फ्रान्समधील अत्यंत देखण्या अशा एव्हियान (Evian) शहरात सुरू असलेल्या जी-७ (G7) शिखर परिषदेच्या पहिल्याच दिवशी जागतिक राजकारणातील एका अत्यंत महत्त्वाच्या दृश्याने संपूर्ण जगाचे लक्ष वेधून घेतले आहे. भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी (Prime Minister Narendra Modi) आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यात तब्बल दीड वर्षांच्या प्रदीर्घ कालावधीनंतर पहिली समोरासमोर भेट झाली. मात्र, या भेटीमध्ये पूर्वीसारखी आपुलकी आणि उबदारपणा दिसण्याऐवजी दोन्ही नेत्यांमध्ये कमालीची अस्वस्थता आणि राजनैतिक तणाव स्पष्टपणे जाणवत होता. आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर नेहमी एकमेकांना घट्ट मिठी मारून भेटणारे हे दोन नेते यावेळी एकमेकांसोबत अत्यंत औपचारिक आणि काहीसे अंतर ठेवून वागताना दिसले.
या दोन्ही जागतिक नेत्यांमधील तणावाची पहिली ठिणगी अधिकृत फोटोसेशन दरम्यानच पाहायला मिळाली. जेव्हा सर्व जागतिक नेते एकत्र उभे होते, तेव्हा पंतप्रधान मोदी आणि डोनाल्ड ट्रम्प या दोघांनीही एकमेकांकडे पाहणे किंवा संवाद साधणे पूर्णपणे टाळले. दोन्ही बाजूंच्या नेत्यांमध्ये पुढाकार कोणी घ्यायचा, याबाबत एक मूक संघर्ष सुरू असल्यासारखे चित्र तिथे दिसत होते. नुकत्याच घडलेल्या ‘ऑपरेशन सिंदूर’ (Operation Sindoor) च्या पार्श्वभूमीवर भारत आणि अमेरिकेतील संबंधांमध्ये निर्माण झालेली कटुता या दोन्ही नेत्यांच्या देहबोलीतून (Body Language) स्पष्टपणे जगासमोर आली.
या संपूर्ण हाय-व्होल्टेज ड्रामामध्ये एक रंजक वळण तेव्हा आले, जेव्हा ब्रिटनचे पंतप्रधान कीर स्टारमर (Keir Starmer) मंचावर आले. स्टारमर यांनी तिथे उपस्थित असलेल्या अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याकडे साफ दुर्लक्ष करत थेट पंतप्रधान मोदींची भेट घेतली आणि अत्यंत उत्साहाने त्यांना मिठी मारली. ब्रिटिश पंतप्रधानांनी ट्रम्प यांना टाळून मोदींना दिलेल्या या प्राधान्यामुळे तिथे उपस्थित असलेले इतर जी-७ देशांचे राष्ट्रप्रमुख देखील काही काळ आश्चर्यचकित झाले. या घटनेमुळे मंचावरील राजकीय वातावरण अधिकच गंभीर बनले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Ram Statue Controversy: बांगलादेशात प्रभू श्रीरामांच्या पुतळ्याच्या उभारणीवर बंदी घातल्याने खळबळ; तस्लिमा नसरीनही संतप्त
तथापि, फोटोसेशन संपवून जेव्हा सर्व नेते मुख्य सभागृहाकडे जाण्यासाठी निघाले, तेव्हा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी एक परिपक्व राजनैतिक पाऊल उचलले. सभागृहात मोदींची आसनव्यवस्था थेट डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या शेजारीच करण्यात आली होती. ट्रम्प आधीच आपल्या जागेवर जाऊन बसले होते. मोदी जेव्हा मागून तिथे पोहोचले, तेव्हा त्यांनी स्वतःहून पुढाकार घेत ट्रम्प यांच्या दिशेने हस्तांदोलनासाठी हात पुढे केला. ट्रम्प यांनीही बसल्या जागेवरूनच हस्तांदोलन केले. मात्र, यावेळी दोन्ही नेत्यांमध्ये कोणतीही गळाभेट झाली नाही. मोदींनी अतिशय औपचारिकपणे हस्तांदोलन उरकले आणि ते आपल्या जागेवर बसले.
शिखर परिषदेची अधिकृत बैठक सुरू होण्यापूर्वी दोन्ही नेत्यांमध्ये काही मिनिटे वैयक्तिक संवाद झाला. विशेष म्हणजे, या संभाषणादरम्यान तिथे कोणताही दुभाषी (Translator) किंवा इतर अधिकारी उपस्थित नव्हता. त्यामुळे दीड वर्षांनंतर समोरासमोर आलेल्या या दोन महासत्तांच्या नेत्यांमध्ये नेमकी काय चर्चा झाली, हे अत्यंत खाजगी ठेवण्यात आले आहे.
या संक्षिप्त आणि गुपित चर्चेनंतर, अंतर्गत सूत्रांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, पंतप्रधान मोदींनी ओमानच्या आखातात (Gulf of Oman) नुकत्याच झालेल्या व्यापारी जहाजावरील हल्ल्याचा आणि त्यामध्ये भारतीय खलाशांच्या झालेल्या दुर्दैवी मृत्यूचा मुद्दा अत्यंत गंभीरपणे उपस्थित केला. आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षा आणि त्यावरील वाढते हल्ले यावर भारताची भूमिका काय आहे, हे त्यांनी अमेरिकेला स्पष्टपणे समजावून सांगितले.
या शिखर परिषदेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे भारताला मिळालेले अभूतपूर्व राजनैतिक महत्त्व होय. भारत हा जी-७ चा स्थायी सदस्य नाही, तरीही यजमान देश फ्रान्सने पंतप्रधान मोदींना मुख्य बैठकीत थेट अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या बाजूची अत्यंत महत्त्वाची खुर्ची दिली. राजनैतिक प्रोटोकॉलनुसार, अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या शेजारील एक जागा यजमान देशाच्या प्रमुखासाठी असते, तर दुसरी जागा अमेरिकेनंतरच्या जगातील दुसऱ्या सर्वात शक्तिशाली देशाच्या प्रमुखासाठी राखीव मानली जाते.
२०१४ पूर्वी जेव्हा हा गट ‘जी-८’ (G8) म्हणून ओळखला जात होता, तेव्हा ही प्रतिष्ठित जागा रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन भूषवत असत. परंतु, २०१४ मध्ये रशियाने क्रिमियावर ताबा मिळवल्यानंतर या उच्चभ्रू गटाने रशियाची हकालपट्टी केली आणि हा गट पुन्हा ‘जी-७’ बनला. आता पुतिन यांच्या त्या ऐतिहासिक जागेवर भारताच्या पंतप्रधानांना स्थान मिळाल्यामुळे, भविष्यात भारताला या गटात स्थायी सदस्यत्व देऊन याचे नाव पुन्हा ‘जी-८’ केले जाणार का, याबद्दल जागतिक स्तरावर जोरदार अटकळ बांधली जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : G7 Summit: जागतिक नेत्यांचे छुपे संभाषण Hot Micवर लीक; मेलोनींचे स्मोकिंग ते ट्रम्पच्या ग्रीनलँडवर गूढ गप्पा, पहा VIRAL VIDEO
जी-७ परिषदेच्या मुख्य सत्रात बोलताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी जागतिक अर्थकारण आणि संरक्षणावर भाष्य केले. मात्र, त्यांच्या भाषणातील एका विधानाने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले, ज्याला थेट डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या ‘अमेरिका फर्स्ट’ (America First) आणि संरक्षणवादी धोरणांवर मारलेला उपरोधिक टोला मानले जात आहे.
पीएम मोदी म्हणाले, “आजच्या २१ व्या शतकातील जगामध्ये कोणत्याही देशासाठी सर्वात महत्त्वाची सामरिक संपत्ती (Strategic Asset) ही मौल्यवान खनिजे, अत्याधुनिक तंत्रज्ञान किंवा मोठ्या बाजारपेठा ही नसून, देशांमधील ‘परस्पर विश्वास’ ही आहे.” बदलत्या जागतिक समीकरणांच्या काळात अमेरिकेने भारतासोबतचा विश्वास गमावू नये, असाच इशारा मोदींनी आपल्या या विधानातून अत्यंत चपखलपणे दिला आहे.
