
national jewel day 13 march significance history indian jewelry tradition marathi
National Jewel Day 2026 : भारतात दागिने हा शब्द उच्चारला की डोळ्यासमोर येते ती शाही थाटाची सोन्या-चांदीची आभूषणे, हिऱ्यांची झळाळी आणि रत्नांचे इंद्रधनुषी रंग. दरवर्षी १३ मार्च रोजी आपण ‘राष्ट्रीय रत्न दिन’ (National Jewel Day) साजरा करतो. हा दिवस म्हणजे मानवी संस्कृतीतील त्या कलेचा सन्मान आहे, जिने शतकानुशतके आपल्याला सौंदर्याने मोहून टाकले आहे.
दागिने हे केवळ शरीराची शोभा वाढवण्यासाठी नसतात. भारतीय संस्कृतीत दागिन्यांना ‘स्त्रीधन’ मानले जाते. जन्म असो, लग्न असो किंवा एखादा सण, प्रत्येक शुभ प्रसंगी सोन्या-चांदीच्या दागिन्यांची खरेदी केली जाते. पण या भौतिक मूल्यापलीकडे एक मोठे भावनिक मूल्य दडलेले असते. आपल्या आजीने जपून ठेवलेली ती सोन्याची अंगठी किंवा आईने लग्नात दिलेला तो मोत्यांचा हार, यात केवळ धातू नसतो तर पूर्वजांचे प्रेम आणि आशीर्वाद असतात. पिढ्यानपिढ्या हस्तांतरित होणारे हे दागिने आपल्या कुटुंबाचा जिवंत इतिहास असतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iron Beam: इस्रायलचं अजेय ‘ब्रह्मास्त्र’ पडलं थंड; सर्वात महागड्या लेझर सिस्टीमचा हिजबुल्लाहच्या ड्रोन आर्मीने उडवला धुव्वा
हिरे, मोती, माणिक, पाचू आणि नीलम यांसारख्या मौल्यवान रत्नांनी मानवी जीवनावर नेहमीच मोहिनी घातली आहे. ज्योतिषशास्त्रानुसार प्रत्येक रत्नाचा मानवी नशिबावर प्रभाव पडतो, असे मानले जाते. ‘राष्ट्रीय रत्न दिन’ आपल्याला या नैसर्गिक सौंदर्याची आणि ते घडवणाऱ्या कुशल कारागिरांची ओळख करून देतो. एका ओबडधोबड दगडातून लख्ख चमकणारे रत्न घडवणे, ही एक महान कला आहे. या दिवशी आपण भारतीय सुवर्णकारांच्या त्या कलेचा गौरव करतो, ज्यांनी भारतीय दागिन्यांना जागतिक स्तरावर ओळख मिळवून दिली आहे.
राष्ट्रीय रत्न दिन साजरा करण्याच्या अनेक पद्धती आहेत. अनेक जण या दिवशी आपल्याकडे असलेल्या जुन्या दागिन्यांची स्वच्छता करतात, त्यांची निगा कशी राखायची हे शिकतात. काही लोक या दिवशी गुंतवणुकीसाठी सोन्याचे नाणे किंवा एखादे छोटे रत्न खरेदी करणे शुभ मानतात. सोशल मीडियाच्या काळात लोक आपले आवडते दागिने परिधान करून #NationalJewelDay या हॅशटॅगसह फोटो शेअर करतात. मुख्य म्हणजे, आपल्या वारसाहक्काने मिळालेल्या दागिन्यांमागील कथा आपल्या नवीन पिढीला सांगणे, हा या दिवसाचा खरा उद्देश आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Fuel Crisis: 30 दिवस तेल पुरवठा बंद! होर्मुझमध्ये इराणची प्रलयकारी सापळ्यांची उभारणी; अमेरिकन नौदलाचा ‘एस्कॉर्ट’ प्लॅन फेल
आजच्या काळात दागिने ही केवळ हौस उरली नसून ती एक सुरक्षित गुंतवणूक (Asset) झाली आहे. सोन्या-चांदीचे भाव गगनाला भिडत असताना, दागिन्यांची गुणवत्ता ओळखणे महत्त्वाचे आहे. हॉलमार्किंग आणि रत्नांची शुद्धता तपासण्याचे प्रमाणपत्र (Certification) याबद्दल आजच्या दिवशी जनजागृती केली जाते. आपल्या कष्टाच्या पैशातून घेतलेले हे ‘रत्न’ खरोखर मौल्यवान आहे की नाही, हे तपासणे हा देखील या दिनाचा एक भाग आहे.
Ans: दरवर्षी १३ मार्च रोजी दागिन्यांचे आणि रत्नांचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी 'राष्ट्रीय रत्न दिन' साजरा केला जातो.
Ans: दागिन्यांची कारागिरी, ऐतिहासिक वारसा आणि रत्नांच्या सौंदर्याची प्रशंसा करणे हे या दिवसाचे मुख्य महत्त्व आहे.
Ans: दागिने नेहमी मऊ कपड्यात किंवा वेगळ्या बॉक्समध्ये ठेवावेत आणि वेळोवेळी तज्ज्ञ सोनाराकडून त्यांची तपासणी करून घ्यावी.