
हजारो लोकांसोबत योगाभ्यास करणार
International Yoga Day 2026 history : आजच्या धावपळीच्या, दगदगीच्या आणि वाढत्या मानसिक तणावाच्या युगात निरोगी जीवन जगणे हे प्रत्येकासमोरील एक मोठे आव्हान बनले आहे. अशा काळात संपूर्ण जगाला आरोग्याचा आणि शांततेचा अचूक मार्ग दाखवणारी भारताची प्राचीन परंपरा म्हणजेच ‘योग’. दरवर्षी २१ जून हा दिवस जगभरात ‘आंतरराष्ट्रीय योग दिन’ (International Yoga Day) म्हणून अत्यंत उत्साहाने साजरा केला जातो. हा दिवस केवळ एक उपचार किंवा सोहळा नाही, तर ती एक जागतिक चळवळ बनली आहे. भौगोलिक सीमा, भाषा आणि संस्कृतीच्या पलीकडे जाऊन आज अब्जावधी लोक निरोगी शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यासाठी योगाचा स्वीकार करत आहेत. या दिवसाचा मुख्य उद्देश मानवी समुदायाला योगाचे महत्त्व पटवून देणे आणि निरोगी जीवनशैलीसाठी प्रोत्साहित करणे हा आहे.
या जागतिक योग दिनाची मुळे भारताच्या मुत्सद्देगिरीत आणि प्राचीन संस्कृतीत रुजलेली आहेत. २०१४ मध्ये भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत (United Nations General Assembly) पहिल्यांदा २१ जून हा दिवस जागतिक योग दिन म्हणून साजरा करण्याचा ऐतिहासिक प्रस्ताव अधिकृतपणे मांडला होता. भारताच्या या प्रस्तावाला जागतिक स्तरावर अभूतपूर्व प्रतिसाद मिळाला. संयुक्त राष्ट्रांच्या इतिहासात कोणत्याही ठरावाला न मिळालेला पाठिंबा या प्रस्तावाला मिळाला; तब्बल १७७ देशांनी या प्रस्तावाचे सह-प्रायोजकत्व स्वीकारले आणि अवघ्या ७५ दिवसांच्या आत २१ जून हा ‘आंतरराष्ट्रीय योग दिन’ म्हणून घोषित करण्यात आला. हा भारताच्या सांस्कृतिक वारशाचा जागतिक स्तरावर झालेला एक खूप मोठा विजय मानला जातो.
बऱ्याच लोकांचा असा समज असतो की योग म्हणजे केवळ काही कठीण शारीरिक आसने किंवा शरीराला लवचिक बनवण्याचा व्यायाम. परंतु, योग हा त्याहून खूप व्यापक आहे. योग ही एक परिपूर्ण जीवनशैली आहे, जी मानवाचा शारीरिक, मानसिक आणि आध्यात्मिक विकास घडवून आणते. ‘योग’ या शब्दाचा उगम संस्कृतमधील ‘युज’ या धातूपासून झाला आहे, ज्याचा अर्थ ‘जोडणे’ असा होतो. शरीर, मन आणि आत्मा यांना एकमेकांशी जोडणे आणि त्यांच्यात एक सुसंवाद निर्माण करणे हेच योगाचे अंतिम ध्येय आहे. आजच्या आधुनिक काळात वाढते नैराश्य, कामाचा ताण, अनिद्रा आणि चुकीच्या जीवनशैलीमुळे होणारे आजार यांवर योग हा एक अत्यंत प्रभावी आणि विनाखर्चिक उपाय ठरत आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Bannu Blast : पाकिस्तानात एकापाठोपाठ एक भीषण बॉम्बस्फोट; बन्नूमध्ये दहशतवाद्यांनी वाहनांना बनवले लक्ष्य, 7 जणांचा मृत्यू
नियमित योगाभ्यास केल्यामुळे मानवी शरीरात कमालीची लवचिकता (Flexibility) निर्माण होते आणि रक्ताभिसरण प्रक्रिया सुधारते. यामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती (Immunity) वाढून अनेक जुनाट आजारांपासून मुक्ती मिळते. शारीरिक फायद्यांसोबतच योगाचा सर्वात मोठा प्रभाव आपल्या मनावर होतो. ध्यान (Meditation) आणि प्राणायामाच्या माध्यमातून मनाची एकाग्रता वाढते, मेंदूला शांतता लाभते आणि नकारात्मक विचारांचा निचरा होतो. तज्ज्ञांच्या मते, दिवसातील अवघी १५ ते २० मिनिटे प्राणायाम केल्याने शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी वाढते, ज्यामुळे तणाव संप्रेरके (Stress Hormones) कमी होतात आणि नैराश्याशी लढण्याची कमालीची मानसिक शक्ती मिळते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : China Encircles Taiwan: 6 वर्षांचा खतरनाक प्लॅन यशस्वी! चिनी युद्धनौकांनी तैवानला चारी बाजूंनी घेरले; प्रगत क्षेपणास्त्र सज्ज
योग ही भारताने संपूर्ण मानवजातीला दिलेली अत्यंत अमूल्य आणि पवित्र भेट आहे. ऋषी-मुनींच्या काळापासून चालत आलेले हे ज्ञान आज २१ व्या शतकातही तितकेच प्रासंगिक आणि प्रभावी ठरत आहे. दरवर्षी २१ जून रोजी जगातील कानाकोपऱ्यात, अगदी संयुक्त राष्ट्रांच्या मुख्यालयापासून ते भारतातील दुर्गम गावांपर्यंत, न्यूयॉर्कच्या टाईम्स स्क्वेअरपासून ते हिमालयाच्या पर्वतरांगांपर्यंत लाखो-करोडो लोक एकत्र येऊन योगासने करतात. हा दिवस आपल्याला याची जाणीव करून देतो की, भौतिक प्रगती कितीही झाली, तरी खरी संपत्ती ही आपले उत्तम आरोग्य आणि मनाची शांती हीच आहे. त्यामुळे या आंतरराष्ट्रीय योग दिनाच्या निमित्ताने आपण सर्वांनी केवळ एका दिवसापुरते मर्यादित न राहता, योगाला आपल्या दैनंदिन जीवनाचा एक अविभाज्य भाग बनवण्याचा संकल्प केला पाहिजे.