National Nutrition Day: का साजरा केला जातो ‘हा’ दिवस? जाणून घ्या संतुलित आहाराचे महत्त्व अन् निरोगी आयुष्याची गुरुकिल्ली

National Nutrition Day : राष्ट्रीय पोषण दिन दरवर्षी १ सप्टेंबर रोजी साजरा केला जातो. संतुलित आहार आणि पोषणाच्या महत्त्वाविषयी जागरूकता निर्माण करणे हा याचा मुख्य उद्देश आहे. योग्य पोषणामुळे केवळ शारीरिक विकासालाच चालना मिळत नाही, तर मानसिक आरोग्यही मजबूत होते.

• जागतिक आरोग्य जनजागृती
• आधुनिक आजारांवर मात
• विशेष घटकांचे आरोग्य संवर्धन

आजच्या धकाधकीच्या आणि आधुनिक जगात मानवी जीवनशैली पूर्णपणे बदलून गेली आहे. काम आणि वेळेच्या गडबडीत आपल्या खाण्यापिण्याच्या सवयींवर याचा सर्वात मोठा आणि घातक परिणाम झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर, आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी आणि योग्य आहाराचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी दरवर्षी १ सप्टेंबर रोजी ‘राष्ट्रीय पोषण दिन’ (National Nutrition Day) साजरा केला जातो, तसेच १ ते ७ सप्टेंबर दरम्यान ‘राष्ट्रीय पोषण सप्ताह’ (National Nutrition Week) पाळला जातो. योग्य आणि संतुलित पोषणामुळे केवळ शरीराचा भौतिक विकास होत नाही, तर मानसिक आरोग्य मजबूत राहून कार्यक्षमता देखील मोठ्या प्रमाणावर वाढते.

सध्याच्या काळात फास्ट फूड, प्रक्रिया केलेले अन्नधान्य (Processed Food) आणि अति-साखर किंवा तेलकट पदार्थांचे वाढते सेवन यामुळे तरुण पिढीमध्ये तसेच लहान मुलांमध्ये लठ्ठपणा, उच्च रक्तदाब, मधुमेह आणि ॲनिमिया (रक्तक्षय) यांसारखे आजार झपाट्याने पसरत आहेत. शरीराला आवश्यक असणारी जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि प्रथिनांचा अभाव असल्यामुळे प्रतिकारशक्ती कमी होते. म्हणूनच राष्ट्रीय पोषण दिनाचा मुख्य हेतू हा आहे की, समाजातील प्रत्येक घटकाला योग्य पोषणाची माहिती मिळावी आणि त्यांनी आपल्या रोजच्या जेवणात आरोग्यदायी अन्नपदार्थांचा समावेश करावा.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Nepal Flood : इंजिनिअरला राष्ट्रीय पुरस्कार द्या! नेपाळ महापुराच्या रौद्ररूपातही अचल राहिले ‘ते’ घर; सोशल मीडियावर VIDEO VIRAL

शासकीय उपक्रम आणि सामाजिक जनजागृती

राष्ट्रीय पोषण दिनाचे औचित्य साधून केंद्र सरकार, विविध राज्य सरकारे, आरोग्य विभाग, शैक्षणिक संस्था आणि बिगर शासकीय संस्था (NGOs) एकत्र येऊन देशव्यापी जनजागृती मोहिमा आयोजित करतात. या काळात शाळा, महाविद्यालये आणि ग्रामीण भागातील आरोग्य केंद्रांमध्ये विविध कार्यशाळा, पोषण आहाराशी संबंधित प्रदर्शन आणि मार्गदर्शन शिबिरांचे आयोजन केले जाते. लोकांमध्ये ताजी फळे, हिरव्या पालेभाज्या, दूध व दुग्धजन्य पदार्थ, अंकुरलेले धान्य, डाळी आणि प्रथिनयुक्त पदार्थांचा आहारात समावेश करण्याबाबत जागृती केली जाते.

विशेषतः वाढत्या वयातील लहान मुले, गरोदर महिला, स्तनदा माता आणि वृद्ध व्यक्ती यांच्यासाठी पोषणाची गरज सर्वात जास्त असते. कुपोषण आणि ॲनिमियासारख्या समस्या दूर करण्यासाठी अंगणवाडी आणि आशा स्वयंसेविकांमार्फत तळागाळातील घटकांपर्यंत सकस आहाराचे महत्त्व पोहोचवले जाते. पोषक आहारामुळे मुलांच्या मेंदूचा विकास उत्तम होतो आणि गरोदर महिलांमध्ये होणारी रक्ताची कमतरता टळू शकते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : China: नेपाळ-तिबेट सीमेवर 676 जणांचा बळी; चीनकडून पुराचे VIRAL VIDEO डिलीट, माहितीवर कडक सेन्सॉरशिप

संतुलित आहार आणि निरोगी आयुष्याचा मंत्र

योग्य पोषणाचा पाया म्हणजे आपल्या ताटात असणारा संतुलित आहार. भारतीय परंपरेत ज्वारी, बाजरी, नाचणी यांसारखी तृणधान्ये (Millets), डाळी, मूग, कडधान्ये आणि स्थानिक पातळीवर मिळणारी मोसमी फळे यांना अत्यंत महत्त्व आहे. आहारातून योग्य प्रमाणात कार्बोहायड्रेट्स, प्रथिने (Proteins), स्निग्ध पदार्थ (Healthy Fats), व्हिटॅमिन्स आणि फायबर मिळणे आवश्यक आहे. दिवसभरात पुरेशा प्रमाणात पाणी पिणे आणि जंक फूड टाळणे हे निरोगी आरोग्यासाठी अत्यंत गरजेचे आहे.

शेवटी, राष्ट्रीय पोषण दिन आपल्याला हेच सांगतो की “आरोग्य हीच खरी संपत्ती आहे”. महागड्या गोळ्या आणि औषधांपेक्षा नैसर्गिक, स्वच्छ आणि पोषक आहार हाच रोगांपासून संरक्षण करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे. आजच आपल्या रोजच्या जीवनशैलीत लहान पण महत्त्वाचे सकारात्मक बदल घडवून आणा आणि कुटुंबाला सुदृढ व निरोगी ठेवण्याचा संकल्प करा.