बिहारमध्ये जाळ अन् धूर संगटच! निवडणुकांचा बिगुल वाजताच उडाला राजकीय समीकरणांचा धुराळा

बिहार नेहमीच आपल्या राष्ट्रीय राजकारणाची प्रयोगशाळा राहिली आहे. या निवडणुकीत भाजप-जेडीयू एनडीएचा सामना काँग्रेस-राजद युतीशी होईल. यावेळी पीके यांचा पक्षही निवडणुकीच्या रिंगणात असेल.

बिहारमध्ये २२ नोव्हेंबरपूर्वी विधानसभा निवडणुका घेण्याची केंद्रीय मुख्य निवडणूक आयुक्तांनी घोषणा झाल्यानंतर, विविध पक्ष आणि त्यांचे नेते निवडणुकीची तयारी जोरात सुरू करतील. बिहार नेहमीच राष्ट्रीय राजकारणाची प्रयोगशाळा राहिली आहे. या निवडणुकीतही भाजप-जेडीयूचा एनडीए काँग्रेस-राजदच्या युतीशी सामना करेल. यासोबतच प्रशांत किशोर यांचा जनसुराज पक्षही रिंगणात असेल. निवडणूक रणनीतीकार असल्याने ते आपले तुकडे चांगल्या प्रकारे मांडू शकतील. रणनीतीकार म्हणून पीके, मोदी, ममता बॅनर्जी, केजरीवाल यांसारख्या नेत्यांसाठी काम केले होते.

गेल्या तीन वर्षांत, त्यांनी संपूर्ण बिहारमध्ये प्रवास केला आहे, मतदारांशी थेट संपर्क साधला आहे आणि शिक्षण, आरोग्य आणि बेरोजगारीच्या मुद्द्यांवर चर्चा केली आहे. तरुण प्रशांत किशोर यांच्या पक्षाकडे आकर्षित झाले आहेत. जर त्यांच्या जनसुराज पक्षाला ५ ते ७ टक्के मते मिळाली तर दोन्ही प्रमुख आघाडींचे निवडणूक अंकगणित बिघडू शकते. याचा परिणाम विशेषतः राजद-काँग्रेस आघाडीच्या पारंपारिक मतपेढीवर होऊ शकतो. स्वयंरोजगाराला प्रोत्साहन देण्यासाठी प्रत्येक महिला मतदाराला १०,००० रुपये देण्याचा केंद्र सरकारचा निर्णय निवडणुकीवरही परिणाम करू शकतो. महिलांचा स्वावलंबन आणि आत्मविश्वास वाढवणे हे उद्दिष्ट असल्याचे सांगितले आहे. बिहारमध्ये महिला मतदारांची संख्या ४९ टक्के आहे. मुख्यमंत्री नितीश कुमार यांचा जेडीयू भाजपशी युती करत असला तरी, नितीश यांना शंका आहे की निवडणुकीनंतर भाजप आपली भूमिका बदलू शकते.

राजकीय बातम्या वाचण्यासाठी क्लिक करा

नितीश यांची ‘सुशासन बाबू’ ही प्रतिमाही आता कमकुवत झाली आहे. लोक त्यांना शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या थकलेले मानू लागले आहेत. भाजप प्रत्येक निवडणूक पंतप्रधान मोदी आणि ‘इतर सर्वां’मधील स्पर्धा म्हणून सादर करते. दुसरीकडे, राजद-काँग्रेस युतीमध्ये तेजस्वी यादव यांचे तरुण नेतृत्व आहे. राहुल गांधींच्या मतदान हक्क मोहिमेचाही काही परिणाम झाला आहे. या युतीला मुस्लिम-यादव मते मिळण्याची शक्यता आहे. उत्तर प्रदेशात जातीयवादाचा मुद्दा प्रभाव पाडतो, परंतु बिहारचे राजकारण जातीवादावर आधारित आहे. असे असूनही, आता तरुणांना शिक्षण, रोजगार आणि औद्योगिक विकासाचे मुद्दे महत्त्वाचे वाटत आहेत.

नवराष्ट्र विशेष लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा

असे असूनही, बिहारमधील मागास आणि सर्वात मागासलेल्या जाती एकत्र येण्यात व्यस्त आहेत. गेल्या वेळी, लोक जनशक्ती पक्षाचे चिराग पासवान यांनी जेडीयूची मते कापली होती. नितीश यांच्या नाराजी असूनही, चिराग यांना केंद्रात मंत्री बनवण्यात आले. यावेळी, निवडणूक आयोगाने १७ मोठे बदल केले आहेत जे मतदान सुलभ करतील आणि देशातील भविष्यातील निवडणुकांना देखील मार्गदर्शन करतील. बिहारमधील परदेशी मतदार पोस्टल मतपत्रिका वापरू शकतील.

लेख – चंद्रमोहन द्विवेदी 

 

याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे