RSS सारखी संघटना कुठेही नाही; सरसंघचालक मोहन भागवतांनी मांडली संघाची रुपरेषा अन् विचारधारा

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ सत्ता किंवा लोकप्रियता मिळवण्याचा प्रयत्न करत नाही. त्याचे उद्दिष्ट देशात केले जाणारे सर्व चांगले काम कोणत्याही विरोधाशिवाय योग्यरित्या पार पाडणे आहे. संघ या दिशेने काम करत आहे.

सध्या राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाला शताब्दी वर्षे सुरु आहे. संघ कार्याच्या या 100 वर्षांमध्ये अनेक समाजपयोगी कामे करण्यात आली आहे. यानिमित्ताने व्याख्यानमालेचे आयोजन करण्यात आले होते. याबाबत मोहन भागवत म्हणाले की, संघ कोणत्याही संघटनेशी स्पर्धा करण्यासाठी बाहेर पडलेला नाही. संघ कोणाचाही विरोध करण्यासाठी नाही. संघ सत्ता किंवा लोकप्रियता मिळवण्याचा प्रयत्न करत नाही. त्याचे उद्दिष्ट देशात केले जाणारे सर्व चांगले काम कोणत्याही विरोधाशिवाय योग्यरित्या पार पाडणे आहे. संघ या दिशेने काम करत आहे.

देशात अनेक संघटना, संस्था आणि पक्ष आहेत. जर तुम्ही संघाची त्यांच्याशी तुलना केली तर गैरसमज निर्माण होतात. जरी तुम्ही संघाकडे वरवर किंवा दुरून पाहिले तरी गैरसमज निर्माण होतात कारण त्यानंतर तुम्हाला फक्त आमचे कार्यक्रम दिसतात. संघ समजून घेण्यासाठी तुम्हाला संघाच्या आत येऊन त्याचा भाग व्हावे लागेल. संघाची तुलना कोणाशीही करता येणार नाही. संघप्रमुख म्हणाले की, भारताने आंतरराष्ट्रीय जगात एक प्रमुख शक्ती म्हणून स्वतःची स्थापना केली आहे, परंतु आपल्याला महासत्ता बनायचे नाही. कारण एक महासत्ता इतरांना घाबरवते आणि इतरांवर दबाव आणते. आपल्याला एक विश्वगुरु बनायचे आहे, असा एक देश जो जगासाठी एक उदाहरण ठेवतो, प्रेरणा देतो आणि नेतृत्व करतो.

हे देखील वाचा : वर्षातून 3 वेळा का साजरी केली जाते शिवरायांची जयंती? छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जन्मतारखेचा नक्की वाद?

आम्हाला बाहेरून नाही तर आतून नेतृत्व करायचे आहे. आम्हाला आमच्या कामातून, मूल्यांमधून आणि उदाहरणातून इतरांना मार्ग दाखवायचा आहे. आमचे ध्येय धमकावणे नाही तर सर्वांना प्रेरणा देणे आणि सोबत घेऊन जाणे आहे. त्यांच्या व्याख्यानात, आरएसएस प्रमुखांनी चार प्रकारच्या हिंदूंचे वर्णन करताना म्हटले, “प्रथम, अभिमानाने सांगा की आम्ही हिंदू आहोत.” दुसऱ्या श्रेणीमध्ये असे लोक समाविष्ट आहेत जे म्हणतात, “गर्व करण्यासारखे काय आहे?” तिसऱ्या श्रेणीमध्ये असे लोक समाविष्ट आहेत जे म्हणतात, “हळूवारपणे म्हणा, ‘आम्ही हिंदू आहोत'” आणि चौथ्या श्रेणीमध्ये असे हिंदू समाविष्ट आहेत जे त्यांची हिंदू ओळख विसरले आहेत किंवा त्यांना ती देण्यात आली आहे. हिंदू-मुस्लिम ऐक्याच्या घोषणेला दिशाभूल करणारे म्हणत, आरएसएस प्रमुख म्हणाले, “आम्ही आधीच एक आहोत तेव्हा ही घोषणा अनावश्यक आहे.”

आरएसएस प्रमुख म्हणाले की विसरलेले हिंदुत्व स्वीकारण्यासाठी कोणालाही त्यांची भाषा, धर्म किंवा सांस्कृतिक रीतिरिवाज सोडण्याची गरज नाही. हिंदुत्व सुरक्षेची हमी देते. आरएसएस प्रमुखांनी असेही सांगितले की “हिंदू” हा शब्द धार्मिक ओळख नाही. या अनोख्या संवाद कार्यक्रमाच्या दुसऱ्या सत्रात, आरएसएस प्रमुखांनी प्रबुद्ध श्रोत्यांच्या निवडक प्रश्नांची उत्तरे देखील दिली. एका प्रश्नाच्या उत्तरात, संघ प्रमुखांनी सांगितले की, स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांना देशाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान भारतरत्न देण्यात यावा. जर त्यांना हा सन्मान मिळाला तर त्यामुळे या सन्मानाची प्रतिष्ठा आणि प्रतिष्ठा वाढेल. सावरकर कोणत्याही सन्मानाशिवाय लोकांच्या हृदयात सर्वोच्च स्थान मिळवतात. दुसऱ्या प्रश्नाच्या उत्तरात मोहन भागवत म्हणाले की, कोणताही ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य किंवा शूद्र संघाचा सरसंघचालक होऊ शकत नाही. तसेच अनुसूचित जाती किंवा जमातीच्या वर्गातील व्यक्तीही सरसंघचालक होऊ शकत नाही. सरसंघचालक होण्यासाठी एकमेव अट म्हणजे फक्त हिंदूच होऊ शकतो. संघ प्रमुखांनी सांगितले की, त्यांना ७५ वर्षांच्या वयानंतर राजीनामा देण्याची परवानगी संघाकडून मिळाली नाही, म्हणून ते या पदावर कायम आहेत. त्यांच्या राजीनाम्याचा निर्णय संघाचा आहे. संघाकडून परवानगी मिळेपर्यंत ते राजीनामा देऊ शकत नाहीत.

हे देखील वाचा : “मुद्दामून त्या पक्षाचे नेते त्यांना स्वत:च…; NCP विलीनीकरणावर रोहित पवारांनी स्पष्टपणे मांडली भूमिका

पद सोडल्यानंतरही ते संघाचे सदस्य राहतील. संघाचा कार्यकर्ता कधीही निवृत्त होत नाही. तो त्याच्या शरीरातील रक्ताच्या शेवटच्या थेंबापर्यंत समाजसेवेत गुंतलेला राहतो. एका प्रश्नाच्या उत्तरात मोहन भागवत यांनी सांगितले की, संघाच्या कामकाजात इंग्रजीचा वापर संवादाचे माध्यम म्हणून केला जाणार नाही, कारण ती भारतीय भाषा नाही, परंतु आवश्यकतेनुसार ती वापरली जाईल. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या स्थापनेच्या १०० व्या वर्धापन दिनानिमित्त संघाने देशभरातील प्रमुख शहरांमध्ये संवाद कार्यक्रमांची मालिका सुरू केली आहे. अलीकडेच, महाराष्ट्राची राजधानी मुंबईत एक व्याख्यानमाला आयोजित करण्यात आली होती. थीम होती “संघ यात्रेची १०० वर्षे: नवीन क्षितिज.” या दोन दिवसांच्या कार्यक्रमात, संघाचे प्रमुख मोहन भागवत यांनी संघाचे कार्य अद्वितीय असल्याचे वर्णन केले आणि असे काम करणारी जगात दुसरी कोणतीही संघटना नाही असे सांगितले.

लेख : कृष्णमोहन झा 

 

याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे