२०२०मध्ये चिनी सैन्याशी संघर्ष अन राजनाथ सिंहांचा फोन…; माजी CDS मनोज नरवणे यांच्या पुस्तकात नेमकं काय म्हटलंय

३१ ऑगस्ट २०२० रोजी प्रथम नॉर्दर्न कमांडचे प्रमुख लेफ्टनंट जनरल वाय. के. जोशी यांचा मला फोन आला. ते खूप चिंतेत होते. त्यांनी सांगितले की पायदळाच्या मदतीने चार टँक हळूहळू रेचिनलाकडे पुढे जात आहेत.

• राहुल गांधींना संसदेत बोलण्यापासून रोखले
• माजी लष्करप्रमुखांच्या पुस्तकातील घटनांचा उल्लेख
• ३१ ऑगस्ट २०२० रोजी च्या रात्री नेमकं काय घडले?

Rahul Gandhi on Former CDS Manoj  Naravane: लोकसभेत अर्थसंकल्पीय अधिवेशनादरम्यान प्रचंड गोंधळ झाला. विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी माजी लष्करप्रमुख जनरल मनोज नरवणे यांच्या अप्रकाशित आत्मचरित्रांचा उल्लेख केला. राहुल गांधी या पुस्तकातील काही घटनांचा संदर्भ लोकसभेत मांडणार होते. पण त्यांनी सुरूवात करताच संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी लगेच आक्षेप घेतला. तर केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा आणि संसदीय कामकाज मंत्री किरेन रिजिजू यांनीही या पुस्तकातील संदर्भ मांडण्यास नकार दिला. यामुळे सभागृहाचे कामकाज काही काळासाठी विस्कळीत झाले. २०२० साली भारतीय लष्कर आणि चिनी लष्कराचा मोठा संघर्ष झाला होता. या संघर्षाचे संदर्भ जनरल नरवणे यांनी त्यांच्या पुस्तकात लिहीले आहेत. हेच संदर्भ राहुल गांधी मांडणार होते.

माजी सीडीएस मनोज नरवणे यांच्या, “फोर स्टार्स ऑफ डेस्टिनी” मध्ये, २०१९ ते २०२२ पर्यंत लष्करप्रमुख म्हणून काम करणारे जनरल नरवणे, ३१ ऑगस्ट २०२० च्या रात्री पूर्व लडाखमधील LACवरील रेचिन ला येथे चिनी पीएलए टँक आणि सैन्याच्या हालचालीनंतर संरक्षणमंत्र्यांशी झालेल्या त्यांच्या संभाषणाची माहिती दिली आहे. जनरल नरवणे यांचे आत्मचरित्र २०२४ मध्ये प्रकाशित होणार होते, परंतु गेल्या दोन वर्षांपासून त्याचे प्रकाशन रखडले आहे. लष्कर आणि संरक्षण मंत्रालय सखोल चौकशी करत आहे.

West Bengal ED Raid: पश्चिम बंगालमध्ये EDचा खेळ सुरू; कोळसा खाण घोटाळा प्रकरणी १२ ठिकाणी जलद

३१ ऑगस्ट २०२० रोजी काय घडले?

डिसेंबर २०२३ मध्ये, पीटीआय या वृत्तसंस्थेने या आत्मचरित्रातील काही अंश प्रकाशित केले. एका वृत्तानुसार, जनरल नरवणे यांनी ३१ ऑगस्ट २०२० रोजी संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्याशी केलेल्या संभाषणाचा उल्लेख केला. जनरल नरवणे आपल्या पुस्तकात लिहीतात की, ३१ ऑगस्ट २०२० रोजी प्रथम नॉर्दर्न कमांडचे प्रमुख लेफ्टनंट जनरल वाय. के. जोशी यांचा मला फोन आला. ते खूप चिंतेत होते. त्यांनी सांगितले की पायदळाच्या मदतीने चार टँक हळूहळू रेचिनलाकडे पुढे जात आहेत. त्यांनी एक लाइटिंग शेल डागला, परंतु त्याचा कोणताही परिणाम झाला नाही. पण मार्ग पूर्णपणे मोकळा होईपर्यंत गोळीबार न करण्याचे मला स्पष्ट आदेश होते.”

जनरल नरवणे यांनी सांगितले की, “जोशी यांच्या फोननंतर मी तातडीने संरक्षण मंत्री, परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर, एनएसए अजित डोभाल आणि संरक्षण प्रमुख जनरल बिपिन रावत यांना फोन केला. माझ्यासाठी काही आदेश आहे का, असे मी सर्वांना विचारले होते. रात्री ९:१० वाजता, मला नॉर्दर्न कमांडकडून आणखी एक फोन आला. टँक पुढे जात होते आणि आता शिखरापासून एक किलोमीटरपेक्षा कमी अंतरावर होते. मी रात्री ९:२५ वाजता पुन्हा संरक्षणमंत्र्यांना फोन केला, त्यांना माहिती दिली आणि पुन्हा एकदा स्पष्ट सूचना मागितल्या. ही परिस्थिती खूप तणावपूर्ण होती. टेलिफोन लाईन्स सतत वाजत होत्या.”

हॉटलाइन संदेशांची देवाणघेवाण झाली आणि पीएलए’चे कमांडर मेजर जनरल लिऊ लिन यांनी, दोन्ही बाजूंनी पुढील कोणत्याही हालचाली थांबवाव्यात आणि दोन्ही स्थानिक कमांडर्सनी दुसऱ्या दिवशी सकाळी ९:३० वाजता खिंडीत भेटावे,’ असे आदेश देण्यात आले. ही माहिती देण्यासाठी रात्री १० वाजता संरक्षण मंत्री आणि एनएसए डोभाल यांना फोन केला.

Four Star of Destiny Book : जनरल नरवणे यांच्या पुस्तकात असं आहे तरी काय? ज्यावरुन संसदेमध्ये पेटला वाद

सर्व जबाबदारी माझ्यावर होती – जनरल नरवणे

जनरल नरवणे लिहिले, “मी नुकताच फोन ठेवला होता जेव्हा जोशी यांनी रात्री १०:१० वाजता पुन्हा फोन केला आणि चिनी टँक पुन्हा हळूहळू पुढे सरकत असून आता फक्त ५०० मीटर अंतरावर आले आहेत. मी संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांना परिस्थितीचे गांभीर्य कळवले. रात्री १०:३० च्या सुमारास पुन्हा राजनाथ सिंहांचा फोन आला.

राजनाथ सिंह मला म्हणाले की, मी पंतप्रधानांशी बोललो आहे. पंतप्रधानांनी, हा पूर्णपणे लष्करी निर्णय आहे.तुम्हाला जे योग्य वाटेल ते करा.” असा पंतप्रधानांचा मेसेज मला कळवण्यात आला. पण मला कठीण परिस्थितीत टाकण्यात आले. या मोकळ्या हाताने, आता संपूर्ण जबाबदारी माझ्यावर आली. मी एक दीर्घ श्वास घेतला आणि काही मिनिटे शांत बसलो. भिंतीवरील घड्याळाच्या टिकटिक वगळता सर्व काही शांत होते.

भारत आणि चीनमधील लष्करी संघर्ष एप्रिल २०२० मध्ये सुरू झाला आणि ऑक्टोबर २०२४ पर्यंत चालू राहिला. लष्करी आणि राजनैतिक चर्चेच्या अनेक फेऱ्यांनंतर, दोन्ही देशांनी पूर्व लडाखमधील एलएसीवरील जुन्या घर्षण बिंदूंवरून सैन्य मागे घेण्याचा परस्पर करार केला. ऑक्टोबर २०२४ पूर्वी काही गस्त बिंदूंवरून सैन्य मागे घेण्यात आले.