World Hypertension Day: तुमच्या शरीरात लपून बसलाय ‘हा’ सायलेंट किलर; वेळीच ओळखा, नाहीतर थेट हृदयावर होईल हल्ला

World Hypertension Day : जागतिक उच्च रक्तदाब दिन दरवर्षी १७ मे रोजी साजरा केला जातो. उच्च रक्तदाबाचे (हायपरटेन्शन) धोके आणि त्याच्याशी संबंधित आजारांबद्दल जागरूकता निर्माण करणे हा या दिवसाचा उद्देश आहे.

• ‘सायलेंट किलर’चा धोका
• २०२६ ची विशेष संकल्पना
• बदलती जीवनशैली हेच कारण

World Hypertension Day May 2026 : आजच्या धावपळीच्या आणि दगदगीच्या युगात आपण आपल्या आरोग्याकडे साफ दुर्लक्ष करत आहोत. याच दुर्लक्षाचा फायदा घेऊन एक भयंकर आजार आपल्या शरीरात गुपचूप घर करत आहे, ज्याला वैद्यकीय भाषेत ‘हायपरटेन्शन’ (Hypertension) म्हणजेच उच्च रक्तदाब म्हटले जाते. हा आजार शरीरात कोणताही गाजावाजा न करता येतो, म्हणूनच याला ‘सायलेंट किलर’ म्हणतात. लोकांमध्ये या जीवघेण्या आजाराविषयी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी १७ मे रोजी जगभरात ‘जागतिक उच्च रक्तदाब दिन’ (World Hypertension Day) साजरा केला जातो. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) आकडेवारीनुसार, जगभरात तब्बल १४० कोटींहून अधिक लोक या आजाराने ग्रस्त आहेत आणि धक्कादायक बाब म्हणजे त्यातील पन्नास टक्के लोकांना आपल्याला हा आजार आहे हे माहीतच नाही.

२०२६ ची थीम: एकत्र येत करूया सायलेंट किलरचा पराभव!

दरवर्षीप्रमाणे याही वर्षी जागतिक आरोग्य संघटना आणि वर्ल्ड हायपरटेन्शन लीगने एक विशेष मोहीम हाती घेतली आहे. वर्ष २०२६ साठी “Controlling Hypertension Together: check your blood pressure regularly, defeat the silent killer” (एकत्र येत उच्च रक्तदाबावर नियंत्रण मिळवूया: आपल्या रक्तदाबाची नियमित तपासणी करा आणि सायलेंट किलरला हरवा) ही थीम निश्चित करण्यात आली आहे. हा संदेश स्पष्ट करतो की, उच्च रक्तदाबाविरुद्धची लढाई ही केवळ एका व्यक्तीची नसून संपूर्ण समाजाची आहे. नियमितपणे बीपी (BP) तपासणे हाच या आजारापासून वाचण्याचा पहिला आणि सर्वात सोपा उपाय आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PM Modi:आता भारत मागे हटणार नाही! मोदींच्या नेदरलँड्स दौऱ्याने भारताला मिळणार ‘ग्रीन हायड्रोजन,सेमीकंडक्टर’ची ताकद

उच्च रक्तदाब का बनतोय मृत्यूचे कारण?

सामान्यतः निरोगी व्यक्तीचा रक्तदाब १२०/८० mmHg इतका असावा लागतो. परंतु, जेव्हा हा आकडा १४०/९० किंवा त्याहून अधिक वाढतो, तेव्हा त्याला उच्च रक्तदाब म्हणतात. रक्तदाब वाढल्यामुळे रक्तावाहिन्यांवर प्रचंड ताण येतो. याचा थेट परिणाम शरीराच्या मुख्य अवयवांवर होतो:

• हृदयरोग (Heart Attack): हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या वाहिन्या कडक झाल्यामुळे हार्ट अटॅक किंवा हार्ट फेल्युअरचा धोका वाढतो.
• पक्षाघात (Brain Stroke): मेंदूतील रक्तवाहिनी फुटल्यामुळे किंवा ब्लॉक झाल्यामुळे व्यक्तीला अर्धांगवायूचा झटका येऊ शकतो.
• किडनी निकामी होणे (Kidney Failure): किडनीमधील लहान रक्तवाहिन्या खराब झाल्यामुळे शरीरातील विषारी घटक बाहेर पडत नाहीत.
• डोळ्यांच्या समस्या: डोळ्यांच्या पडद्याला (Retina) इजा होऊन दृष्टी जाण्याचाही धोका असतो.

तरुणांमध्ये वाढतेय प्रमाण; ‘ही’ आहेत मुख्य कारणे

पूर्वी हा आजार वयाची चाळीशी किंवा पन्नाशी ओलांडलेल्या लोकांमध्ये दिसायचा. मात्र, आता अवघ्या २० ते ३० वर्षांचे तरुणही याला बळी पडत आहेत. आयटी क्षेत्रात काम करणारे तरुण, कॉर्पोरेट कर्मचारी यांच्यात याचे प्रमाण जास्त आहे. १. मिठाचे अतिसेवन: पॅकेज्ड फूड, चिप्स, शेव-चिवडा आणि हॉटेलच्या जेवणामधून शरीरात अतिरिक्त मीठ जाते, जे बीपी वाढवण्यास कारणीभूत ठरते. २. मानसिक तणाव (Stress): कामाचा ताण, अपुरी झोप आणि सततची चिंता यामुळे शरीरातील हार्मोन्स बिघडतात आणि रक्तदाब वाढतो. ३. शारीरिक हालचालींचा अभाव: तासनतास एकाच जागेवर बसून काम करणे, व्यायाम न करणे यामुळे लठ्ठपणा वाढतो आणि पर्यायाने बीपी वाढतो. ४. व्यसनाधीनता: धूम्रपान (Smoking) आणि मद्यपान (Alcohol) रक्तावाहिन्यांना थेट नुकसान पोहोचवतात.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trump China Visit: इलाॅन मस्क समोर होते, तरी अमेरिकेने सर्वच डिजिटल उपकरणांची केली होळी; चीन दौऱ्यात नेमके असे काय घडले?

कसा कराल ‘सायलेंट किलर’चा पराभव?

उच्च रक्तदाब पूर्णपणे बरा करता येत नसला, तरी योग्य जीवनशैली आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्याने तो नक्कीच नियंत्रणात ठेवता येतो. यासाठी रोज किमान ३० ते ४५ मिनिटे वेगाने चालणे, योगासने करणे आवश्यक आहे. आहारात हिरव्या पालेभाज्या, फळे आणि फायबरयुक्त पदार्थांचा समावेश करा. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, जर डॉक्टरांनी बीपीची गोळी सुरू केली असेल, तर ती स्वतःच्या मनाने कधीही बंद करू नका. अनेकांना वाटते की बीपी नॉर्मल झाला की औषध बंद करावे, हीच त्यांची सर्वात मोठी चूक ठरते.