आर्क्टिकमध्ये मोठा वैज्ञानिक शोध! समुद्री बर्फाजवळ ढगनिर्मिती करणारे कण अचानक 50 पट वाढले
बर्मिंगहॅम विद्यापीठाच्या नेतृत्वाखाली चीन आणि स्पेनमधील संशोधकांनी हा अभ्यास केला. ग्रीनलँड आणि डेव्हिस सामुद्रधुनी परिसरात २०२२ च्या वसंत आणि उन्हाळ्यात ‘आरआरएस डिस्कव्हरी’ या संशोधन जहाजावरून मोजमाप करण्यात आले. सूर्यप्रकाश असलेल्या ८० टक्क्यांहून अधिक दिवसांमध्ये नव्या कणांची निर्मिती झाल्याचे आढळले. त्यामुळे आर्क्टिकच्या या भागात ही प्रक्रिया मोठ्या प्रमाणावर घडत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
समुद्र, समुद्री बर्फ आणि किनारी भागातून वातावरणात सोडली जाणारी आयोडीन संयुगे, समुद्री वनस्पती आणि शेवाळापासून निर्माण होणारे डायमिथाइल सल्फाइड तसेच समुद्र आणि जमिनीतून नैसर्गिकरीत्या बाहेर पडणारी सेंद्रिय संयुगे या प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
सूर्यप्रकाशाच्या प्रभावामुळे या संयुगांमध्ये रासायनिक बदल होतात आणि वातावरणात नव्या कणांची निर्मिती होते. वैज्ञानिकांना ‘आयोडीनयुक्त ऑक्सिजनयुक्त सेंद्रिय रेणू’ या यापूर्वी अज्ञात संयुगांचाही शोध लागला आहे. हे रेणू नव्याने तयार झालेल्या सूक्ष्म कणांना वाढण्यास मदत करतात. त्यामुळे हे कण ढगांच्या थेंबांच्या निर्मितीसाठी सक्षम होतात.
सरकारची सोशल मीडियावर नजर! पाच महिन्यांत तब्बल 1.95 लाख पोस्ट ब्लॉक करण्याचे आदेश, वाचा सविस्तर
समुद्री बर्फ आणि मोकळ्या समुद्राच्या पाण्याच्या सीमाभागाला ‘मार्जिनल आइस झोन’ म्हटले जाते. या भागात समुद्री शेवाळ आणि इतर सूक्ष्मजीव मोठ्या प्रमाणावर सक्रिय असतात. त्यातून बाहेर पडणारी रसायने सूर्यप्रकाशाच्या संपर्कात आल्यानंतर वातावरणात ढगांची बीजे ठरणारे सूक्ष्म कण तयार करतात. संशोधकांनी या भागात ढगनिर्मितीक्षम कणांची संख्या अवघ्या एका दिवसात ५० पट वाढल्याचे नोंदवले. एका घटनेत या कणाची संख्या प्रति घन सेंटीमीटर सुमारे ५० वरून तब्बल १,५०० इतकी झाली. आर्क्टिकमधील समुद्री बर्फ वेगाने वितळत असल्याने हा ‘मार्जिनल आइस झोन’ भविष्यात अधिक रुंदावण्याची शक्यता आहे.
.png "Videos"){kind=small}
