शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य AI
तालिबानने काबूलमध्ये मोठ्या प्रमाणावर लष्करी संचलन केले. बख्तरबंद वाहने आणि सुरक्षा दलांच्या ताफ्यांचा या कार्यक्रमात समावेश होता. तालिबानचे झेंडे आणि बॅनर लावण्यात आले होते. माजी अमेरिकन दूतावासाच्या परिसरातूनही तालिबानच्या वाहनांचे संचलन करण्यात आले.
तालिबानच्या नेतृत्वाने हा दिवस अफगाणिस्तानमधून परदेशी सैन्याच्या माघारीचा आणि आपल्या विजयाचा प्रतीक म्हणून साजरा केला. पाच वर्षांपूर्वी तालिबानने काबूलवर ताबा मिळवल्यानंतर अफगाणिस्तानच्या राजकीय व्यवस्थेत मोठा बदल झाला होता.
15 ऑगस्ट 2021 रोजी तालिबानने काबूलवर ताबा मिळवला. त्यानंतर तत्कालीन अफगाण सरकार कोसळले आणि अमेरिकेसह परदेशी सैन्याच्या माघारीची प्रक्रिया पूर्ण झाली. काही दिवसांतच तालिबानने देशातील बहुतांश भागावर आपले नियंत्रण प्रस्थापित केले.
पाच वर्षांनंतर तालिबानचा अफगाणिस्तानवरील ताबा मजबूत झाला आहे. मात्र, या काळात देशाला आर्थिक संकट, बेरोजगारी, गरिबी आणि मानवतावादी समस्यांचा सामना करावा लागला आहे. आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून तालिबानच्या धोरणांवर सातत्याने प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
विशेषतः महिला आणि मुलींच्या शिक्षणावर तसेच रोजगारावर असलेल्या निर्बंधांमुळे तालिबान सरकारवर मोठी टीका झाली आहे. मुलींच्या शिक्षणाचा प्रश्न हा तालिबानसमोरील प्रमुख आंतरराष्ट्रीय आव्हानांपैकी एक बनला आहे.
तालिबानकडून गेल्या पाच वर्षांत अफगाणिस्तानमध्ये सुरक्षा आणि स्थैर्य निर्माण केल्याचा दावा केला जात आहे. मात्र, देशातील सामान्य नागरिकांच्या आर्थिक परिस्थितीचा प्रश्न अद्याप गंभीर आहे. रोजगाराच्या मर्यादित संधी, महागाई आणि मदतीवर अवलंबून असलेली मोठी लोकसंख्या ही अफगाणिस्तानसमोरील प्रमुख आव्हाने आहेत.
दरम्यान, तालिबानच्या पाचव्या वर्धापनदिनानिमित्त आयोजित कार्यक्रमांकडे आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे लक्ष लागले आहे. एकीकडे तालिबान आपल्या सत्ताकाळाला विजय म्हणून साजरा करत असताना दुसरीकडे मानवाधिकार, महिलांचे अधिकार आणि आर्थिक परिस्थिती यामुळे त्यांच्या कारभारावर चर्चा सुरू आहे.
अफगाणिस्तानच्या भविष्यासाठी तालिबानला आंतरराष्ट्रीय संबंध सुधारण्यासोबतच देशातील आर्थिक आणि सामाजिक आव्हानांवरही तोडगा काढावा लागणार आहे. त्यामुळे पाच वर्षांचा हा टप्पा तालिबानच्या सत्तेसाठी महत्त्वाचा असला तरी पुढील काळातील धोरणे अधिक निर्णायक ठरणार आहेत.
