
China 11700 new viruses discovered Pacific Ocean deep sea virus
२०१९ मध्ये चीनमधील (China Virus) वुहान शहर आणि तिथल्या प्रयोगशाळेतून पसरलेल्या कोरोना विषाणूने जगभरात हाहाकार माजवला होता. या जीवघेण्या महामारीमुळे जागतिक स्तरावर ७१ लाखांहून अधिक लोकांचा बळी गेला, तर कोट्यवधी लोकांना रुग्णालयात उपचार घ्यावे लागले. कोरोनाच्या त्या भीतीदायक आठवणी अजूनही लोकांच्या मनातून पूर्णपणे पुसल्या गेलेल्या नाहीत. अशातच आता चीनमधून पुन्हा एकदा एक धक्कादायक आणि तितकीच चिंता वाढवणारी बातमी समोर आली आहे.
‘साऊथ चायना मॉर्निंग पोस्ट’च्या (South China Morning Post) अहवालानुसार, चिनी संशोधकांच्या एका पथकाने पॅसिफिक महासागराच्या अतिशय खोल तळाशी तब्बल ११,७०० नवीन विषाणूंचे प्रकार शोधून काढले आहेत. प्राथमिक माहितीनुसार, हे सर्व विषाणू समुद्राच्या तळाशी असलेल्या ‘पॉलिमेटॅलिक नोड्यूल’ (Polymetallic Nodule Zone) या धातूंच्या साठ्यांच्या परिसरात अस्तित्वात असल्याचे समोर आले आहे.
चिनी संशोधकांचे हे पथक वास्तविक पाहता समुद्राखालील मौल्यवान धातूंच्या आणि खनिजांच्या साठ्यांचा तपास करत होते. महासागराच्या तळाशी असलेल्या या खनिजांचा अभ्यास करत असताना संशोधकांना अचानक या अत्यंत सूक्ष्म परंतु प्रचंड मोठ्या संख्येने असलेल्या विषाणूंच्या प्रजातींचा शोध लागला.
जेव्हा या विषाणूंच्या जनुकीय रचनेचा अभ्यास सुरू झाला, तेव्हा संशोधकही थक्क झाले. हे सर्व ११,७०० विषाणू जनुकीयदृष्ट्या एकमेकांशी अत्यंत जवळून जोडलेले आहेत. म्हणजेच हे विषाणू एकाच कौटुंबिक किंवा जैविक वर्गातील मानले जात आहेत. हे सर्व विषाणू सूक्ष्मजीवशास्त्राच्या भाषेत ‘कौडोव्हिरिसेट्स’ (Caudoviricetes) या वर्गात मोडतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Marco Rubio India Visit: अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव 6 महिन्यांत दुसऱ्यांदा भारतात; मुंबई अन् जामनगर दौऱ्यामागचे मोठे कारण काय?
या संशोधनात समोर आलेली सर्वात भीतीदायक बाब म्हणजे या विषाणूंची शारीरिक रचना. अहवालानुसार, या विषाणूंच्या शेवटी एका सुईसारखी तीव्र रचना (Tail structure) असते. या सुईसारख्या रचनेचा वापर करून हे विषाणू कोणत्याही जिवाणूच्या (Bacteria) पेशींमध्ये आपले जनुकीय साहित्य (Genetic material) थेट टोचू शकतात.
Chinese team finds 11,700 new viruses in world’s biggest seabed metal deposit https://t.co/Ny7rltNy2E — South China Morning Post (@SCMPNews) October 14, 2026
credit – social media and Twitter
प्रयोगशाळेत केलेल्या अभ्यासादरम्यान असे दिसून आले की, हे विषाणू मानवी शरीरात असणाऱ्या किंवा पर्यावरणातील अत्यंत महत्त्वाच्या जिवाणूंना पूर्णपणे नष्ट करण्याची क्षमता ठेवतात. हे विषाणू समुद्रातील नेहमीच्या घटकांपेक्षा खूप जड आहेत आणि त्यांची संसर्ग पसरवण्याची पद्धत अत्यंत आक्रमक आहे.
चिनी संशोधक पथकाने त्वरित स्पष्टीकरण देताना सांगितले आहे की, सध्याच्या परिस्थितीत या ११,७०० विषाणूंमुळे मानवी आरोग्याला किंवा सामान्य नागरिकांना कोणताही थेट धोका नाही. हे विषाणू समुद्राच्या हजारो मीटर खाली अतिशय उच्च दाब आणि थंड तापमानात राहतात. त्यामुळे ते मानवी वस्तीत पसरण्याची शक्यता सध्या तरी नगण्य आहे.
परंतु आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक जगतात आणि विशेषतः प्रसिद्ध संशोधन नियतकालिक ‘नेचर’ने (Nature) यावर चिंता व्यक्त केली आहे. ‘नेचर’ नियतकालिकानुसार, जरी हे विषाणू सध्या मानवावर हल्ला करत नसले, तरी ते मानवी शरीरातील किंवा पर्यावरणातील उपयुक्त जिवाणू मारू शकतात. जर हे विषाणू भविष्यात उत्परिवर्तित (Mutate) झाले किंवा समुद्री जीवांच्या माध्यमातून मानवी अन्नसाखळीत आले, तर ते गंभीर आव्हान निर्माण करू शकतात. त्यामुळे चीनने या संशोधनाची सर्व आकडेवारी जगासमोर पारदर्शकपणे मांडणे गरजेचे आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Strait of Hormuz: ‘युद्धनौका होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ आल्या तर…’ इराणचा अमेरिकेला थेट इशारा; 5 घातक शस्त्रांसह लष्कर सज्ज
वुहान प्रयोगशाळेतून कोरोना विषाणू बाहेर पडला तेव्हाही सुरुवातीला चीनने त्याच्या धोक्याची तीव्रता जगापासून लपवून ठेवली होती, असा आरोप जगभरातून केला जातो. त्यामुळेच आता पुन्हा एकदा ११,७०० नव्या विषाणूंची माहिती समोर आल्यावर आंतरराष्ट्रीय आरोग्य संघटना आणि वैज्ञानिक वर्ग सतर्क झाला आहे. निसर्गाच्या कुशीत विशेषतः अथांग महासागराच्या तळाशी असे अब्जावधी अज्ञात विषाणू गाडले गेलेले आहेत. मानवी हस्तक्षेपामुळे जर हे विषाणू बाहेर आले, तर जगाला नव्या जैविक आव्हानांचा सामना करावा लागू शकतो, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे.