मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
जगातील सर्वात लुप्तप्राय प्रजातीच्या एका वाघिणीने तीन बछड्यांना जन्म दिल्याने आनंद आणि त्यांच्या सुटकेची आशा निर्माण झाली आहे ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
वन्यजीव संवर्धनाच्या क्षेत्रातून जगासाठी एक अत्यंत आनंदाची आणि आशेची बातमी समोर आली आहे. ग्रीसची राजधानी अथेन्सजवळ असलेल्या प्रसिद्ध अटिका प्राणीसंग्रहालयात (Attica Zoological Park Greece) एका सुमात्रन वाघिणीने (Sumatran Tiger Cubs) तीन गोंडस बछड्यांना जन्म दिला आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ‘अत्यंत संकटग्रस्त’ (Critically Endangered) म्हणून वर्गीकृत असलेल्या या वाघांच्या जन्मामुळे वन्यजीवप्रेमींमध्ये प्रचंड उत्साहाचे वातावरण आहे.
जागतिक स्तरावर सुमात्रन वाघांची संख्या कमालीची घटली असून, या प्रजातीला पूर्णपणे नामशेष होण्यापासून वाचवण्यासाठी विविध देशांतील प्राणीसंग्रहालये एकत्र येऊन एक सहयोगी प्रजनन उपक्रम (Collaborative Breeding Program) राबवत आहेत. ग्रीसमध्ये झालेला हा जन्म त्याच आंतरराष्ट्रीय मोहिमेचा एक अत्यंत यशस्वी भाग मानला जात आहे.
प्राणीसंग्रहालयाच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या तिन्ही बछड्यांचा जन्म जुलै महिन्याच्या सुरुवातीला झाला होता. यामध्ये दोन नर बछडे आणि एका मादी बछड्याचा समावेश आहे. ९ आठवडे पूर्ण झाल्यानंतर प्राणीसंग्रहालयाच्या तज्ज्ञ पशुवैद्यकीय पथकाने त्यांची पहिली सविस्तर आरोग्य तपासणी यशस्वीरीत्या पार पाडली. या वैद्यकीय तपासणीदरम्यान बछड्यांचे वजन करण्यात आले आणि त्यांना रोगांपासून संरक्षण देणारी मानक ३-इन-१ लस देण्यात आली. तसेच, आंतरराष्ट्रीय वन्यजीव नोंदणी आणि ओळखीसाठी तिन्ही बछड्यांच्या शरीरात मायक्रोचिप्स (Microchips) बसवण्यात आल्या आहेत. जरी हे बछडे अवघ्या २ महिन्यांचे असले, तरी त्यांचे दात आणि नखे अत्यंत तीक्ष्ण झाल्याचे वैद्यकीय पथकाने सांगितले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : China : चीनमध्ये मोठी दुर्घटना! दुरुस्तीसाठी उभ्या असलेल्या परदेशी जहाजाला लागली आग; 30 हून अधिक जीवितहानीची भीती
या तीन गोंडस बछड्यांचा जन्म ‘टोबा’ (Toba) नावाच्या वाघिणीपासून आणि ‘आर्गोस’ (Argos) नावाच्या नर वाघापासून झाला आहे. मात्र, या आनंदाच्या बातमीसोबतच एक दुःखाची बाब म्हणजे, बछड्यांचे वडील असलेल्या आर्गोस या वाघाचा काही काळापूर्वी कर्करोगाने मृत्यू झाला. त्यामुळे या नव्या बछड्यांचे संवर्धन अधिक संवेदनशील बनले आहे. ग्रीसच्या ऐतिहासिक संस्कृतीचा गौरव करत प्राणीसंग्रहालय प्रशासनाने एक अनोखा निर्णय घेतला आहे. प्राचीन ग्रीक महाकवी होमर यांच्या ‘ओडिसी’ (Odyssey) या जगप्रसिद्ध महाकाव्यातील पात्रांवरून या तीन बछड्यांची नावे ठेवली जाणार आहेत.
सुमात्रन वाघ (वैज्ञानिक नाव: Panthera tigris sumatrae) ही प्रामुख्याने इंडोनेशियातील सुमात्रा बेटावर आढळणारी वाघांची एक दुर्मिळ प्रजाती आहे. सध्या हे वाघ जगभरात नामशेष होण्याच्या उंबरठ्यावर उभे आहेत. पाम तेलाच्या शेतीसाठी केली जाणारी बेसुमार जंगलतोड, मानवी अतिक्रमा मुळे नष्ट होणारे नैसर्गिक अधिवास आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात होणारी अवैध शिकार ही त्यांच्या घटत्या संख्येमागील प्रमुख कारणे आहेत. पर्यावरण तज्ज्ञांच्या आणि आंतरराष्ट्रीय संस्थांच्या अंदाजानुसार, सध्या संपूर्ण सुमात्राच्या जंगलांमध्ये केवळ ४०० पेक्षाही कमी सुमात्रन वाघ शिल्लक राहिले आहेत. त्यामुळे अशा कृत्रिम किंवा सुरक्षित वातावरणातील प्रजननाद्वारे त्यांची सुरक्षित लोकसंख्या (Backup Population) तयार करणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trump911Claim : ‘दोन अग्निशामकांनी मला उचलून…’ 9/11 बाबत ट्रम्प यांनी मारल्या थापा; अमेरिकन मीडियाने केला ‘असा’ पर्दाफाश
सुमात्रन वाघ हे सध्या जिवंत असलेल्या वाघांच्या सर्व प्रजातींमध्ये आकाराने सर्वात लहान मानले जातात. एका प्रौढ सुमात्रन नर वाघाची लांबी साधारणपणे ८.४ फूट (२.५५ मीटर) पर्यंत असते आणि त्यांचे वजन १४० किलोग्रॅमपर्यंत असू शकते. ते अत्यंत चपळ, उत्कृष्ट पोहणारे आणि झाडांवर चढण्यात पटाईत असतात. त्यांच्या शरीरावर असलेल्या गडद आणि पातळ पट्ट्या प्रत्येक वाघासाठी मानवी बोटांच्या ठशांसारख्या (Fingerprints) अद्वितीय असतात.
भारतात आढळणाऱ्या प्रसिद्ध बंगाल वाघांशी (Bengal Tiger) तुलना केल्यास सुमात्रन वाघ आकाराने खूपच लहान असतात. भारतातील प्रौढ नर बंगाल वाघाची लांबी २.८३ मीटर ते ३.११ मीटरपर्यंत असते, तर त्यांचे वजन २०० ते २६० किलोग्रॅम किंवा त्याहून अधिक असू शकते. भारतीय मादी वाघाचे वजनसुद्धा ११० ते १८० किलोग्रॅम दरम्यान असते. या तुलनेत सुमात्रन वाघ लहान असले तरी त्यांची शिकार करण्याची क्षमता आणि चपळता अप्रतिम असते. ग्रीसमध्ये झालेल्या या जन्मामुळे संपूर्ण जगभरात या प्रजातीचे पुनरुत्थान होण्याची एक नवीन आशा निर्माण झाली आहे.
