
explainer raw chief as dulat on india iran relations victory claim chabahar port
AS Dulat on Iran Israel War : मध्यपूर्वेतील रणसंग्राम आता एका अशा वळणावर आला आहे, जिथे केवळ दोन देश नाही तर संपूर्ण जगाची अर्थव्यवस्था पणाला लागली आहे. इराण, इस्रायल आणि अमेरिका (US-Israel Iran War) यांच्यातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारताची भूमिका काय असेल, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. दरम्यान, भारताची गुप्तचर संस्था ‘रॉ’ (RAW) चे माजी प्रमुख अमरजित सिंग दुलात यांनी एक असे विधान केले आहे, ज्याने राजनैतिक वर्तुळात मोठी खळबळ उडवून दिली आहे.
एएनआय (ANI) ला दिलेल्या मुलाखतीत दुलात यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, “आम्ही (भारत) नेहमीच इराणसोबत आहोत आणि आमचे संबंध खूप जुने आहेत.” सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे, त्यांनी या युद्धात इराण विजयी होऊ शकतो, असा अंदाज वर्तवला आहे. जरी अमेरिका आणि इस्रायलसारख्या महासत्ता इराणच्या विरोधात असल्या, तरी इराणची भौगोलिक स्थिती आणि त्याची लढाऊ क्षमता पाहता त्यांना हरवणे सोपे नाही, असे संकेत दुलात यांनी दिले आहेत. मात्र, त्यांनी या युद्धाला ‘दुर्दैवी’ संबोधत जागतिक शांततेसाठी ते धोकादायक असल्याचेही नमूद केले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World War 3 : भारत-पाकिस्तान अणुयुद्ध सुरु होणार? इराणमधील युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर धक्कादायक अहवाल आला समोर
भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर, १९५० च्या दशकापासून दोन्ही देशांनी एकमेकांचा आदर केला आहे. १९७९ मध्ये इराणमध्ये झालेल्या इस्लामिक क्रांतीनंतर इराणचे अमेरिकेशी संबंध बिघडले, पण भारताने अत्यंत संतुलित भूमिका घेत इराणशी मैत्री कायम ठेवली. इराण हा भारतासाठी केवळ तेलाचा पुरवठादार नाही, तर तो मध्य आशियातील भारताचा सर्वात महत्त्वाचा दरवाजा आहे. पाश्चात्य देशांच्या दबावाखाली असतानाही भारताने इराणकडून तेल आयात करणे पूर्णपणे थांबवले नाही, हे या मैत्रीचेच प्रतीक आहे.
भारत आणि इराणमधील संबंधांचा सर्वात महत्त्वाचा केंद्रबिंदू म्हणजे ‘चाबहार बंदर’. पाकिस्तानने भारताला अफगाणिस्तानकडे जाण्यासाठी रस्ता नाकारल्याने, भारताने इराणच्या चाबहार बंदरात गुंतवणूक केली. हे बंदर भारताला पाकिस्तानला टाळून थेट मध्य आशिया आणि रशियाशी जोडते. याच बंदरामुळे ‘आंतरराष्ट्रीय उत्तर-दक्षिण वाहतूक कॉरिडॉर’ (INSTC) यशस्वी होत आहे. जर इराणवर संकट आले, तर भारताचा हा महत्त्वाकांक्षी व्यापारी मार्ग धोक्यात येऊ शकतो, म्हणूनच भारत इराणमध्ये स्थिरता पाहण्यास इच्छुक आहे.
🎙️🤝 ‘We were always with #Iran…,’ Former #RAW chief #AmarjitSinghDulat on #US–#Israel‘s war with Iran 🇮🇳📜 https://t.co/J2C24SdzMf pic.twitter.com/vWGAc38fMN — Economic Times (@EconomicTimes) March 19, 2026
credit – social media and Twitter
भारत आपली ८० टक्क्यांहून अधिक तेलाची गरज आयातीद्वारे पूर्ण करतो. मध्यपूर्वेतील युद्धामुळे जर होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद झाली किंवा इराणच्या तेल विहिरींना लक्ष्य केले गेले, तर कच्च्या तेलाचे दर गगनाला भिडतील. यामुळे भारतात पेट्रोल-डिझेल महाग होईलच, पण महागाईचा भडकाही उडेल. दुलात यांच्या मते, भारताने आपले हित लक्षात घेऊन इराणशी असलेले संबंध अधिक घट्ट करणे गरजेचे आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World War 3 : अधिक भयावह युद्धपरिणाम! इराणचा सौदीच्या सर्वात मोठ्या रिफायनरीवर भीषण हल्ला; इंधन दरवाढ पेटवणार महागाईची आग
एककीडे इस्रायल भारताचा संरक्षण भागीदार आहे, तर दुसरीकडे इराण हा ऊर्जा आणि कनेक्टिव्हिटीसाठी महत्त्वाचा आहे. अशा वेळी भारताला ‘तटस्थ’ राहून आपली राष्ट्रीय सुरक्षा जपण्याचे मोठे आव्हान आहे. ‘रॉ’च्या माजी प्रमुखांचे हे विधान भारताच्या परराष्ट्र धोरणात इराणचे महत्त्व अधोरेखित करते.
Ans: रॉ च्या माजी प्रमुखांनी म्हटले आहे की, भारत आणि इराणचे संबंध खूप जुने आहेत आणि सध्याच्या संघर्षात इराण विजयी होऊ शकतो.
Ans: हे बंदर भारताला पाकिस्तानला टाळून अफगाणिस्तान आणि मध्य आशियापर्यंत थेट व्यापारी मार्ग उपलब्ध करून देते.
Ans: यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढू शकतात, ज्यामुळे भारतात महागाई आणि ऊर्जा संकट निर्माण होण्याची भीती आहे.