India Bhutan railway project 2026 Kokrajhar Gelephu rail link Assam
भारत आणि भूतान (Bhutan) या दोन जवळच्या मित्रदेशांमधील ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय संबंध आता एका नव्या सुवर्णयुगात प्रवेश करत आहेत. दोन देशांमधील सीमापार संपर्क अधिक जलद आणि सुलभ करण्यासाठी भारतीय रेल्वेने एका अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि भव्य प्रकल्पावर काम सुरू केले आहे. आसाममधील कोकराझार ते भूतानमधील गेलेफू या शहरांना जोडणाऱ्या ६९ किलोमीटर लांबीच्या पहिल्यावहिल्या थेट आंतरराष्ट्रीय रेल्वे मार्गाचे काम आता अंतिम टप्प्याकडे वेगाने वाटचाल करत आहे. पुढील अवघ्या तीन वर्षांत हा मार्ग प्रवाशांसाठी आणि मालवाहतुकीसाठी खुला होण्याची शक्यता आहे. हा प्रकल्प केवळ प्रवासाचे साधन नसून, हिमालयाच्या कुशीत असलेल्या या शांतताप्रिय भूतान देशाची सुरक्षा आणि भारताची ईशान्येकडील सामरिक स्थिती अधिक भक्कम करणारा ठरत आहे.
या संपूर्ण प्रकल्पासाठी भारत सरकार सुमारे ₹४,००० कोटींची अवाढव्य गुंतवणूक करत आहे. प्रकल्पाचे महत्त्व आणि संवेदनशीलता लक्षात घेऊन भारत सरकारने याला “विशेष रेल्वे प्रकल्प” (Special Railway Project) म्हणून दर्जा दिला आहे, ज्यामुळे जमिनीचे अधिग्रहण आणि मंजुरीच्या प्रक्रिया अत्यंत वेगाने पूर्ण होत आहेत. या प्रकल्पांतर्गत भारतीय हद्दीतील बांधकामाचा खर्च भारतीय रेल्वे स्वतः उचलणार असून, भूतानच्या हद्दीतील रेल्वे लाईनच्या उभारणीतही भारत सरकार आर्थिक व तांत्रिक सहकार्य करत आहे. भूतानच्या सीमेला लागून सुमारे ७०० किलोमीटर लांब पसरलेल्या या भागात रेल्वे पोहोचणे म्हणजे दोन्ही देशांच्या अखंड सुरक्षेच्या दृष्टीने टाकलेले एक क्रांतिकारक पाऊल मानले जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : North Korea च्या लष्करात किम जोंग उन यांचा मोठा सर्जिकल स्ट्राईक; संरक्षणमंत्र्यांची गच्छंती, नवीन शस्त्रास्त्रांची निर्मिती
गेल्या काही वर्षांत चीनने भूतानच्या उत्तर आणि पश्चिम सीमांवर आपले अतिक्रमण वाढवण्याचा प्रयत्न केला आहे. या पार्श्वभूमीवर भारत आणि भूतानमधील हा रेल्वे प्रकल्प अतिशय महत्त्वपूर्ण ठरतो. भूतानची भूमी भारतासाठी अत्यंत संवेदनशील मानली जाते, विशेषतः डोकलाम आणि लगतच्या भागात चिनी लष्कराच्या हालचालींवर बारीक लक्ष ठेवण्यासाठी ही रेल्वे लाईन भारतीय सैन्याला मोठी मदत करेल. आपत्कालीन परिस्थिती निर्माण झाल्यास भारतीय लष्करी उपकरणे, रसद आणि सैन्याची तुकडी अत्यंत कमी वेळात सीमावर्ती भागात तैनात करणे आता शक्य होणार आहे. यामुळे चीनच्या विस्तारवादी आक्रमक धोरणांना अटकाव बसणार असून भूतानची सुरक्षितता भारताच्या संरक्षणाखाली अधिक मजबूत होईल.
यासोबतच, पश्चिम बंगालमधील बनाहट ते भूतानमधील औद्योगिक शहर सामत्से यांदरम्यान सुमारे २० किलोमीटर लांबीचा आणखी एक रेल्वे कॉरिडॉर प्रस्तावित आहे. हे दोन्ही रेल्वे मार्ग भारताच्या सर्वात नाजूक आणि सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या ‘चिकन नेक’ (सिलिगुडी कॉरिडॉर) प्रदेशाची सुरक्षा अनेक पटींनी मजबूत करतील. ईशान्य भारतातील सात राज्यांना देशाच्या उर्वरित भागाशी जोडणारा हा अरुंद रस्ता अत्यंत संवेदनशील आहे. या भागात मजबूत रेल्वे जाळे निर्माण झाल्यामुळे भारतीय लष्कराची पोहोच अधिक गतीमान होणार आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Barron Trump बॅरन ट्रम्पला कुठे मारायचे? इराणच्या हिटलिस्टवर ट्रम्प यांचा मुलगा; 10 दशलक्ष डॉलर बक्षीस अन् 3D VIDEO
रेल्वेच्या आगमनामुळे केवळ लष्करी सुरक्षेचाच फायदा होणार नाही, तर दोन्ही देशांमधील व्यापारी संबंधांचे एक नवे पर्व सुरू होईल. भूतान हा भूवेष्टित (Landlocked) देश असल्याने त्याला आपल्या व्यापारासाठी भारतावर अवलंबून राहावे लागते. गेलेफू आणि सामत्से ही भूतानची प्रमुख औद्योगिक व व्यापारी केंद्रे या रेल्वे मार्गाने थेट भारतीय रेल्वेच्या १.५ लाख किलोमीटरच्या अफाट जाळ्याशी जोडली जातील. यामुळे भूतानचा माल भारतीय बंदरांपर्यंत सहज पोहोचू शकेल आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराला मोठी चालना मिळेल.
तसेच, पर्यटनाच्या दृष्टीने हा प्रकल्प अत्यंत लाभदायक ठरेल. भूतानच्या निसर्गरम्य आणि आध्यात्मिक सौंदर्याचा आस्वाद घेण्यासाठी जाणाऱ्या भारतीय व आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांना आता रस्ते प्रवासातील अडचणींचा सामना करावा लागणार नाही. गेलेफू येथे भूतान सरकारद्वारे विकसित केले जाणारे ‘माइंडफुलनेस सिटी’ (Mindfulness City) हे जागतिक पर्यटन केंद्र या रेल्वेमुळे थेट भारताशी जोडले जाईल. यामुळे दोन्ही देशांमधील नागरिकांचे परस्पर संबंध (People-to-People ties) अधिक दृढ होतील आणि या प्रदेशात मोठ्या प्रमाणावर नवीन रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील.
.png "Videos"){kind=small}
