Pax Silica : काय आहे अमेरिकेची ‘पॅक्स सिलिका’ महाआघाडी? ज्यामध्ये भारताला मिळाले मानाचे स्थान; पाकिस्तानला विचारलेही नाही

India Pax Silica : पॅक्स सिलिकामध्ये अर्जेंटिना, जर्मनी, नेदरलँड्स, चिली, कोस्टा रिका, ग्रीस, कझाकस्तान, पनामा इत्यादी देशांचाही समावेश आहे. भारत आता अधिकृतपणे या क्लबचा सदस्य बनला आहे.

• भारताचा महाआघाडीत प्रवेश
• चीनला मोठा धक्का, पाकिस्तान बाहेर
• भारताला होणार थेट फायदा

China vs US Pax Silica semiconductor supply chain : जागतिक तंत्रज्ञान आणि राजनैतिक पटलावर भारताने एक अत्यंत मोठी आणि ऐतिहासिक झेप घेतली आहे. अमेरिकेची (America) राजधानी वॉशिंग्टन येथे पार पडलेल्या दुसऱ्या ‘पॅक्स सिलिका’ (Pax Silica) शिखर परिषदेत भारत अधिकृतपणे या ३४ देशांच्या शक्तिशाली गटामध्ये सामील झाला आहे. भारताच्या प्रवेशामुळे आता या महाआघाडीची सदस्य संख्या ३५ झाली आहे. या ३५ देशांनी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तंत्रज्ञान आणि भविष्यातील डिजिटल पायाभूत सुविधांसाठी एक अत्यंत सुरक्षित, विश्वासार्ह आणि मजबूत जागतिक पुरवठा साखळी (Supply Chain) तयार करण्याच्या अमेरिकेच्या महत्त्वाकांक्षी उपक्रमावर स्वाक्षरी केली आहे. विशेष म्हणजे, अमेरिकेच्या ट्रम्प प्रशासनाने या अत्यंत महत्त्वाच्या धोरणात्मक निर्णय प्रक्रियेतून शेजारील पाकिस्तानला पूर्णपणे बाजूला ठेवले असून, त्यांना या क्लबमध्ये सामावून घेण्यास स्पष्ट नकार दिला आहे.

या ऐतिहासिक निर्णयाची घोषणा करताना अमेरिकेचे आर्थिक घडामोडींचे उप-परराष्ट्र सचिव जेकब हेलबर्ग यांनी सांगितले की, सहभागी ३५ देशांनी “एआय संधीवरील संयुक्त निवेदनावर” (Joint Statement on AI Opportunity) स्वाक्षरी करून डिजिटल युगात एकत्र चालण्याचा संकल्प केला आहे. या परिषदेत युरोपियन युनियननेही (EU) अधिकृतपणे सहभाग घेतला. जागतिक मंचावर भारताचे प्रतिनिधित्व इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाचे सचिव एस. कृष्णन, परराष्ट्र मंत्रालयाचे अतिरिक्त सचिव (अमेरिका) नागराज नायडू आणि भारतीय तंत्रज्ञान उद्योगाच्या वरिष्ठ प्रतिनिधींनी केले. या शिष्टमंडळाने सेमीकंडक्टर, प्रगत चिप्स आणि एआय पायाभूत सुविधांच्या निर्मितीसाठी इतर जागतिक नेत्यांशी महत्त्वपूर्ण चर्चा केली.

काय आहे ‘पॅक्स सिलिका’ आणि चीनला असणारा धोका?

‘पॅक्स सिलिका’ या आंतरराष्ट्रीय आघाडीची स्थापना करण्यामागे अमेरिकेचा एक अत्यंत स्पष्ट आणि दूरगामी भू-राजकीय उद्देश आहे. सध्याच्या काळात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि प्रगत चिप्सच्या निर्मितीसाठी लागणाऱ्या दुर्मिळ खनिजांच्या (Rare Earth Minerals) जागतिक बाजारपेठेवर चीनचे एकतर्फी वर्चस्व आहे. भविष्यात चीन या वर्चस्वाचा वापर करून कोणत्याही देशाला ब्लॅकमेल करू शकतो किंवा राजनैतिक वादात तंत्रज्ञानाचा पुरवठा रोखू शकतो. हाच धोका ओळखून चीनवरील जागतिक अवलंबित्व पूर्णपणे कमी करणे आणि लोकशाही मूल्यांवर चालणाऱ्या देशांची एक स्वतंत्र, पारदर्शक पुरवठा साखळी निर्माण करणे, हा या आघाडीचा प्राथमिक हेतू आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Water War: भारताच्या 5 मोठ्या धरणांवर पाकिस्तान करणार हल्ला? आंतरराष्ट्रीय कायद्याचा गैरवापर करण्याचा इस्लामाबादचा नवा डाव

या महाआघाडीत केवळ अमेरिका किंवा भारतच नाही, तर जर्मनी, नेदरलँड्स, अर्जेंटिना, चिली, कोस्टा रिका, ग्रीस, कझाकस्तान आणि पनामा यांसारख्या आशियाई, युरोपियन आणि अमेरिकन खंडातील आघाडीच्या देशांचा समावेश आहे. या सर्व देशांनी एकत्र येऊन खाजगी क्षेत्राला मोठ्या प्रमाणावर प्रोत्साहन देण्याचे आणि प्रगत तंत्रज्ञानाच्या विकासासाठी पायाभूत सुविधा उभारण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.

Secretary, MeitY, S. Krishnan is leading the Indian delegation at the Pax Silica Summit, hosted by Under Secretary of State for Economic Growth, Energy, and Environment Jacob Helberg in Washington, D.C.
He is joined by Additional Secretary Nagaraj Naidu and representatives from… https://t.co/BNOZn8PJ4m — India in USA (@IndianEmbassyUS) June 25, 2026

credit – social media and Twitter

या ऐतिहासिक युतीमुळे भारताला मिळणारे ५ मोठे फायदे:

१. अतिवेगवान कॉम्प्युटर चिप्सचा अखंड पुरवठा: भारताला या क्लबचा सदस्य झाल्यामुळे कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि सुपरकंप्युटिंग चालवण्यासाठी लागणाऱ्या जगातील सर्वात प्रगत आणि अतिवेगवान संगणक चिप्स (Advanced Semiconductor Chips) थेट उपलब्ध होणार आहेत. यामुळे भारताचा डिजिटल विकास अत्यंत वेगाने होईल.

२. चीनच्या ‘ब्लॅकमेलिंग’पासून कायमची मुक्ती: सध्या महत्त्वपूर्ण खनिजांच्या पुरवठ्यावर चीनचे नियंत्रण असल्याने भारताला नेहमीच सावध राहावे लागत होते. मात्र, आता पॅक्स सिलिकामुळे भारताला एक मजबूत आणि सुरक्षित जागतिक पर्याय मिळाला आहे. त्यामुळे चीन भारताच्या एआय पुरवठा साखळीला कधीही अडवू किंवा प्रभावित करू शकणार नाही.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Support Torture Victims: २६ जूनला का साजरा केला जातो ‘छळाविरुद्धचा आंतरराष्ट्रीय दिवस’? जाणून घ्या इतिहास आणि महत्त्व

३. अब्जावधी डॉलर्सची परकीय गुंतवणूक (FDI): अमेरिका आणि भारतामधील ही भागीदारी जागतिक गुंतवणूकदारांसाठी एक मोठा सकारात्मक संदेश आहे. यामुळे भारतातील एआय पायाभूत सुविधा, प्रचंड क्षमतेचे मोठे डेटा सेंटर्स (Data Centers) आणि सुपरकंप्युटिंग क्षेत्रात जगभरातून अब्जावधी डॉलर्सची थेट परकीय गुंतवणूक आकर्षित होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

४. भारतीय तरुणांना जागतिक रोजगाराच्या संधी: सध्या संपूर्ण जगात भारतीय सॉफ्टवेअर इंजिनिअर्स आणि आयटी तज्ञांना प्रचंड मागणी आहे. या युतीमुळे भारतातील तरुण अभियंत्यांना जागतिक दर्जाच्या मोठ्या एआय प्रकल्पांवर, प्रगत संशोधनावर आणि अत्याधुनिक उत्पादनांवर थेट अमेरिकेसारख्या देशांसोबत काम करण्याची सुवर्णसंधी मिळणार आहे.

५. २०४७ पर्यंत एआय महासत्ता बनण्याचे स्वप्न होणार पूर्ण: भारताने स्वातंत्र्याच्या अमृत महोत्सवापर्यंत, म्हणजेच २०४७ पर्यंत जगातील पहिल्या ३ एआय महासत्तांपैकी (AI Superpowers) एक बनण्याचे महत्त्वाकांक्षी ध्येय ठेवले आहे. पॅक्स सिलिकामध्ये सामील झाल्यामुळे भारत आता जपान, अमेरिका आणि दक्षिण कोरियासारख्या बलाढ्य टेक-महासत्तांसोबत खांद्याला खांदा लावून काम करू शकणार आहे.