HICDP Project: बौद्ध संस्कृतीचे रक्षण आणि ड्रॅगनला वेढा? नेपाळच्या दुर्गम भागात भारताचा 33 दशलक्षचा सांस्कृतिक प्रकल्प सुरू

एव्हरेस्टचे प्रवेशद्वार म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या नेपाळच्या सोलुखुंबू जिल्ह्यात, भारतीय मदतीने एका मठाचा प्रकल्प सुरू करण्यात आला आहे, जो या जिल्ह्यातील भारताचा सहावा उच्च प्रभाव समुदाय विकास प्रकल्प (HICDP) आहे.

• एव्हरेस्टच्या प्रवेशद्वारावर भारताचा प्रकल्प
• ३३ दशलक्ष रुपयांचा निधीv
• रणनीतिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व

भारत आणि नेपाळ (India-Nepal Relation) यांच्यातील प्राचीन सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक संबंधांना अधिक बळकटी देणारी एक अत्यंत महत्त्वाची घडामोड समोर आली आहे. नेपाळमधील माउंट एव्हरेस्टचे (Mount Everest) प्रवेशद्वार म्हणून जगभर ओळखल्या जाणाऱ्या सोलुखुंबू (Solukhumbu) जिल्ह्यात भारतीय मदतीने एका भव्य मठाच्या बांधकामाला अधिकृतपणे सुरुवात झाली आहे. जिल्ह्यातील लिखू पाईक (Likhu Pike) ग्रामीण नगरपालिकेत एका भव्य सोहळ्यात या मठाची पायाभरणी करण्यात आली. सोलुखुंबू जिल्ह्यातील भारताचा हा ६ वा ‘हाय इम्पॅक्ट कम्युनिटी डेव्हलपमेंट प्रोजेक्ट’ (HICDP) असून, शेजारील देशांमध्ये तळागाळातील पायाभूत सुविधांचा वेगाने विकास करण्याच्या भारताच्या धोरणात्मक उपक्रमाचा हा एक महत्त्वाचा भाग आहे.

या ऐतिहासिक मठाच्या बांधकामासाठी भारत सरकार तब्बल ३३ दशलक्ष (३ कोटी ३० लाख) नेपाळी रुपयांची थेट आर्थिक मदत देत आहे. काठमांडू येथील भारतीय दूतावासाने दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, या मठाचे नाव ‘ङाग्यूर न्यिंग्मा पलयुल ढोंगाग छोलिंग मठ’ (Ngagyur Nyingma Palyul Dhongag Chholing Monastery) असे आहे. लिखू पाईक ग्रामीण नगरपालिकेच्या अध्यक्षा मीना कार्की बसनेत आणि भारतीय दूतावासाचे द्वितीय सचिव अजय कुमार सिंह यांच्या हस्ते संयुक्तपणे या पवित्र मठाची पायाभरणी करण्यात आली. हा प्रकल्प स्थानिक स्तरावर बौद्ध संस्कृती आणि हिमालयातील समृद्ध वारसा जतन करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : UK Ram Mandir Row: ‘आमच्याकडे पैशांची…’ राम मंदिराची जागा मशिदीसाठी विकणाऱ्या युके कौन्सिलचा कोर्टात धक्कादायक युक्तिवाद

तळागाळातील विकासासाठी भारताचा ‘HICDP’ उपक्रम

भारताचे ‘हाय इम्पॅक्ट कम्युनिटी डेव्हलपमेंट प्रोजेक्ट्स’ (HICDP) हे प्रामुख्याने नेपाळ, श्रीलंका, भूतान आणि मालदीव यांसारख्या जवळच्या शेजारील देशांमध्ये राबवले जातात. या प्रकल्पांचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे हे थेट स्थानिक प्रशासनामार्फत राबवले जातात, जेणेकरून तिथल्या स्थानिक नागरिकांना त्याचा थेट फायदा होईल. सोलुखुंबू येथील हा मठ प्रकल्प देखील लिखू पाईक ग्रामीण नगरपालिकेच्या थेट देखरेखीखाली पूर्ण केला जाणार आहे.

या पायाभरणी सोहळ्यादरम्यान बोलताना नगरपालिकेच्या अध्यक्षा मीना कार्की बसनेत आणि स्थानिक नेत्यांनी भारताच्या या सातत्यपूर्ण विकास सहाय्याचे तोंडभरून कौतुक केले. हा नवीन मठ केवळ एक धार्मिक स्थळ नसून, तो या भागातील पर्यटन आणि सांस्कृतिक वारसा जतन करण्यासाठी मैलाचा दगड ठरेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. भारतीय दूतावासाने देखील आपल्या निवेदनात स्पष्ट केले की, हा प्रकल्प नेपाळ आणि भारत यांच्यातील शतकानुशतके जुने आणि घनिष्ठ विकास संबंध दर्शवतो.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US Strikes Iran: इराणवर अमेरिकेचा 7 तास थरारक बॉम्बहल्ला! होर्मुझ सामुद्रधुनीजवळ युद्ध पेटले; युद्धनौका आणि लढाऊ विमाने मैदानात

सात दशकांचा सुवर्ण इतिहास आणि विकास भागीदारी

भारत आणि नेपाळमधील विकास सहकार्याचा इतिहास अत्यंत गौरवशाली आणि ७० वर्षांपेक्षा जुना आहे. नेपाळमध्ये आधुनिक पायाभूत सुविधांच्या विकासाची सुरुवातच भारताच्या सहकार्याने झाली होती. १९५१ मध्ये काठमांडू येथील ‘गौचर विमानतळाच्या’ (Gauchar Airport) बांधकामापासून या ऐतिहासिक प्रवासाची सुरुवात झाली, जो प्रकल्प १९५४ मध्ये यशस्वीरित्या पूर्ण झाला. त्यानंतर, १९५४ मध्येच भारत सरकारच्या विविध विकास प्रकल्पांमध्ये योग्य समन्वय साधण्यासाठी नेपाळमध्ये ‘इंडियन एड मिशन’ची (Indian Aid Mission) स्थापना करण्यात आली होती.

गेल्या सात दशकांत आरोग्य, शिक्षण, जलविद्युत, दळणवळण, पुरातत्व, व्यापार, कृषी आणि सांस्कृतिक वारसा जतन यांसारख्या अनेक क्षेत्रांमध्ये भारताने नेपाळला हजारो कोटींची मदत केली आहे. भारताची ही मदत नेपाळच्या स्वतःच्या गरजा आणि प्राधान्यक्रमांवर आधारित असते, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील परस्पर विश्वास दिवसेंदिवस अधिक मजबूत होत चालला आहे. एव्हरेस्टच्या दारात सुरू झालेला हा नवा मठ प्रकल्प म्हणजे या दोन्ही शेजाऱ्यांमधील कधीही न तुटणाऱ्या मैत्रीचा आणखी एक जिवंत पुरावा आहे.