रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
भारत-अमेरिका नौदल ईओडी सराव १० ऑगस्टपासून कोचीमध्ये सुरू होणार, सागरी सुरक्षेवर लक्ष केंद्रित ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
हिंदी महासागर आणि आंतरराष्ट्रीय सागरी क्षेत्रातील वाढती आव्हाने लक्षात घेता भारतीय नौदल आणि अमेरिकन नौदल (US Navy) यांच्यातील संरक्षण सहकार्य अधिक दृढ होत आहे. याच मालिकेत दोन्ही देशांच्या नौदलांचा ५ दिवसांचा विशेष ‘ईओडी’ (Explosive Ordnance Disposal) सराव १० ऑगस्ट २०२६ पासून केरळमधील कोची येथील ऐतिहासिक ‘दक्षिणी नौदल कमांड’ (Southern Naval Command) येथे सुरू होत आहे. हा सराव १४ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत चालणार असून यामध्ये सागरी क्षेत्रातील स्फोटक सामग्री निकामी करणे आणि पाण्याखालील मोहिमा यशस्वीपणे पार पाडण्याचे प्रशिक्षण दिले जाईल.
या महत्त्वपूर्ण सरावात भारतीय नौदल आणि अमेरिकन नौदलाची विशेष प्रशिक्षित डायव्हिंग आणि ईओडी पथके (Specialist Diving and EOD Teams) सहभागी होत आहेत. सागरी मोहिमांदरम्यान समुद्राच्या तळाशी असणारे सुरुंग, संशयित स्फोटके किंवा समुद्रात टाकून दिलेले दारूगोळा सुरक्षितपणे बाहेर काढणे आणि तो निष्प्रभ करणे, हा या सरावाचा मुख्य उद्देश आहे. या ५ दिवसांच्या कालावधीत दोन्ही देशांचे लष्करी तज्ञ आपापल्या सर्वोत्तम कार्यपद्धती (Best Practices), तांत्रिक ज्ञान आणि अत्याधुनिक उपकरणांच्या वापराबाबत विचारमंथन करतील.
⚓ 𝗜𝗡–𝗨𝗦𝗡 𝗘𝗢𝗗 𝗘𝘅 2026 | 𝗦𝗵𝗮𝗿𝗽𝗲𝗻𝗶𝗻𝗴 𝗦𝗸𝗶𝗹𝗹𝘀, 𝗦𝘁𝗿𝗲𝗻𝗴𝘁𝗵𝗲𝗻𝗶𝗻𝗴 𝗣𝗮𝗿𝘁𝗻𝗲𝗿𝘀𝗵𝗶𝗽
🇮🇳🤝🇺🇸 The #IndianNavy–#USNavy Explosive Ordnance Disposal (EOD) Exercise 2026 commences at #SNC, #Kochi from 10–14 Aug 26. Specialist Diving & EOD teams will… pic.twitter.com/kitm7UJR1T — SpokespersonNavy (@indiannavy) August 9, 2026
credit – social media and Twitter
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Russia-India Railway corridor: रशिया ते भारत जमिनीवरून जोडला जाणार व्यापार; पाकिस्तानसह ‘या’ 5 देशांमधून धावणार रेल्वे
समुद्राच्या पोटात किंवा जहाजांजवळ स्फोटक सामग्री सापडणे ही लष्करी दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील आणि धोकादायक परिस्थिती मानली जाते. अशा वेळी थोडीशीही चूक मोठा अनर्थ घडवून आणू शकते. हे लक्षात घेऊन या ५ दिवसीय उपक्रमात केवळ सैद्धांतिक माहितीवर भर न देता प्रत्यक्षात आव्हानात्मक परिस्थिती निर्माण करून (Scenario-based Practical Exercises) सराव केला जाईल. दोन्ही देशांचे पाणबुडे (Divers) आधुनिक उपकरणांचे प्रात्यक्षिक दाखवतील आणि संयुक्त मोहिमांदरम्यान वेगाने कसा प्रतिसाद द्यायचा, याचे प्रशिक्षण घेतील.
भारतीय आणि अमेरिकन नौदल २००५ पासून संयुक्त बचाव (Salvage) आणि स्फोटक सामग्री निकामी करण्याचे सराव आयोजित करत आहेत. कोची येथील ही द्विपक्षीय प्रशिक्षण मालिकेची ८ वी आवृत्ती आहे. मागील दोन दशकांत दोन्ही देशांतील लष्करी संबंध केवळ करारांपुरते मर्यादित न राहता प्रत्यक्ष रणभूमीत आणि सागरी क्षेत्रात एकत्र काम करण्याच्या क्षमतेपर्यंत पोहोचले आहेत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PoK Protests: आधी दहशतवादी, आता देशभक्त! पीओके मधील हिंसक आंदोलनांपुढे शहबाज शरीफ लाचार; 400 हून अधिक नागरिकांचा मृत्यू
या सरावामुळे भारत आणि अमेरिका यांच्यातील ‘आंतरकार्यक्षमता’ (Interoperability) मोठ्या प्रमाणावर वाढणार आहे. जेव्हा दोन देशांची दले आंतरराष्ट्रीय सागरी क्षेत्रात किंवा आपत्कालीन परिस्थितीत एकत्र काम करतात, तेव्हा परस्पर कार्यपद्धती समजणे अत्यंत गरजेचे असते. या सरावाच्या माध्यमातून दोन्ही देशांतील लष्करी अधिकाऱ्यांचा परस्परांवरील विश्वास वाढेल आणि संयुक्त मोहिमा आखणे सोपे होईल.
जागतिक स्तरावर व्यापार आणि वाहतुकीसाठी सागरी मार्ग अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. मोक्याच्या सागरी मार्गांवर सुरक्षितता राखणे आणि संभाव्य सागरी धोक्यांपासून जहाजांचे संरक्षण करणे ही शांतताप्रिय राष्ट्रांची जबाबदारी आहे. भारत आणि अमेरिकेतील हे वाढते संरक्षण सहकार्य हिंदी महासागर क्षेत्रात शांतता, स्थिरता आणि सुरक्षा राखण्यासाठी मैलाचा दगड ठरेल, असा विश्वास लष्करी विश्लेषकांनी व्यक्त केला आहे.
