Indus Water Treaty : सिंधू जलसंधीबाबत हेगच्या निर्णयाचे पाकिस्तानकडून स्वागत; भारताने निर्णय फेटाळला

Indus Water Treaty : भारत-पाकिस्तानमधील सिंधू जलसंधीबाबत हेगमधील लवादाने संधी अद्याप लागू असल्याचे सांगितले. पाकिस्तानने या निर्णयाचे स्वागत केले असून तो आपल्या भूमिकेचा विजय असल्याचे मानले जात आहे. दुसरीकडे, भारताने लवादाच्या अधिकारक्षेत्रावरच प्रश्न उपस्थित करत निर्णय फेटाळला आहे.

• हेगच्या निर्णयामुळे पाकिस्तानला दिलासा
• पाकिस्तानचे स्वागत; भारताचा तीव्र विरोध

Indus Water Treaty : भारत आणि पाकिस्तानमधील सिंधू जलसंधीवरून सुरू असलेल्या वादात हेगमधील लवादाच्या निर्णयानंतर पाकिस्तानने त्याचे स्वागत केले आहे. सिंधू जलसंधी अद्याप लागू असून भारताला ती एकतर्फी स्थगित करता येणार नाही, असे हेगस्थित स्थायी लवाद न्यायालयाने आपल्या निर्णयात म्हटले आहे. या निर्णयामुळे पाकिस्तानला मोठा राजनैतिक आणि कायदेशीर दिलासा मिळाल्याचे मानले जात आहे. दुसरीकडे, भारताने हा निर्णय स्पष्टपणे फेटाळून लावत संबंधित लवादाला मान्यता नसल्याची भूमिका कायम ठेवली आहे.

Gaza War : गाझा शहराच्या पश्चिमेला इस्रायली हवाई हल्ले; ५ पॅलेस्टिनी ठार

हेगच्या निर्णयामुळे पाकिस्तानला दिलासा

हेगमधील स्थायी लवाद न्यायालयाने १९६० ची सिंधू जलसंधी अद्याप पूर्णपणे लागू असल्याचे स्पष्ट केले आहे. भारताने गेल्या वर्षी पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यानंतर ही संधी स्थगित करण्याचा निर्णय घेतला होता. मात्र, या निर्णयासाठी पुरेसा कायदेशीर आधार नसल्याचे लवादाने म्हटले आहे. त्यामुळे संधीअंतर्गत भारत आणि पाकिस्तानच्या जबाबदाऱ्या कायम असल्याचे या निर्णयातून स्पष्ट करण्यात आले.

सिंधू नदी प्रणालीतील पाण्याच्या वापरावरून दोन्ही देशांमध्ये अनेक वर्षांपासून मतभेद आहेत. विशेषतः जम्मू-काश्मीरमधील भारताच्या जलविद्युत प्रकल्पांवर पाकिस्तानकडून आक्षेप घेतला जात आहे. पाकिस्तानचा दावा आहे की, या प्रकल्पांमुळे पश्चिमेकडील नद्यांच्या पाण्याच्या प्रवाहावर परिणाम होऊ शकतो. हेगच्या निर्णयात राटले जलविद्युत प्रकल्पाच्या काही कामांवर तात्पुरते निर्बंध घालण्यात आले आहेत. या प्रकल्पाची रचना संधीच्या नियमांनुसार आहे की नाही, याचा निर्णय पुढील प्रक्रियेत तज्ज्ञांकडून घेतला जाणार आहे.

Gaza War : ‘नेतान्याहू मानवतेचे शत्रू’; तुर्कीचे परराष्ट्र मंत्री हाकान फिदान यांचा घणाघात

पाकिस्तानचे स्वागत; भारताचा तीव्र विरोध

पाकिस्तान सरकारने हेगच्या निर्णयाचे स्वागत करत हा निर्णय सिंधू जलसंधीअंतर्गत भारताच्या जबाबदाऱ्यांना पुन्हा अधोरेखित करणारा असल्याचे म्हटले आहे. तसेच या निर्णयामुळे भविष्यात दोन्ही देशांना संधीच्या चौकटीत पुन्हा संवाद साधण्याचा मार्ग खुला होऊ शकतो, अशी भूमिका पाकिस्तानने घेतली आहे.

मात्र, भारताने या निर्णयाला कठोर विरोध केला आहे. हेगमधील संबंधित लवादाची रचना बेकायदेशीर असल्याचे भारताने म्हटले असून, त्याच्या अधिकारक्षेत्रालाच भारताने मान्यता दिलेली नाही. त्यामुळे संधी स्थगित ठेवण्याचा भारताचा निर्णय कायम असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

सिंधू जलसंधीचा मुद्दा भारत-पाकिस्तान संबंधांमध्ये अत्यंत संवेदनशील आहे. सिंधू, झेलम आणि चिनाब या पश्चिमेकडील नद्यांशी संबंधित तरतुदी पाकिस्तानसाठी विशेष महत्त्वाच्या आहेत, तर रावी, बियास आणि सतलज या पूर्वेकडील नद्यांवर भारताला अधिक अधिकार देण्यात आले आहेत. त्यामुळे हेगच्या निर्णयानंतर दोन्ही देशांमधील पाणीवाटपाचा वाद पुन्हा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. भारताच्या भूमिकेमुळे या निर्णयाची अंमलबजावणी आणि पुढील कायदेशीर प्रक्रिया याबाबतही संघर्ष कायम राहण्याची शक्यता आहे.