रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
Israel Politics: बेंजामिन नेतान्याहूंची सुटली सत्तेची पकड; राष्ट्रपतींनी गडी आयझेनकोट यांना दिले सरकार स्थापनेचे आमंत्रण ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
मध्य पूर्वेतील अत्यंत महत्त्वाचा देश असलेल्या इस्रायलमध्ये (Israel Politics) राजकीय घडामोडींना प्रचंड वेग आला असून, पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्या दीर्घकालीन सत्तेसमोर आतापर्यंतचे सर्वात मोठे संकट उभे ठाकले आहे. देशातील ताज्या राजकीय संघर्षानंतर राष्ट्राध्यक्ष आयझॅक हर्झोग यांनी विरोधी पक्षातील ‘याशर’ पक्षाचे अध्यक्ष आणि माजी लष्करप्रमुख (IDF Chief of Staff) गडी आयझेनकोट यांना नवे सरकार स्थापन करण्याचे औपचारिक आमंत्रण दिले आहे. राष्ट्रपती भवनात आयोजित विशेष समारंभात हा जनादेश आयझेनकोट यांच्याकडे अधिकृतपणे सुपूर्द करण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे नेतान्याहू यांच्या पुन्हा एकदा पंतप्रधान पदावर विराजमान होण्याच्या आशांना मोठा धक्का बसला आहे.
हालच्या काळात पार पडलेल्या सार्वत्रिक निवडणुकांपासूनच इस्रायलच्या राजकारणात मोठा गोंधळ आणि तणावाचे वातावरण पाहायला मिळत आहे. निवडणुकीत कोणत्याही एका स्पष्ट आघाडीला किंवा पक्षाला बहुमत मिळवण्यात यश आले नव्हते. त्यामुळे पुढील सरकार कुणाचे बनणार, याबाबत सतत संभ्रम निर्माण होत होता. सत्ता टिकवून ठेवण्यासाठी बेंजामिन नेतान्याहू यांनी विविध राष्ट्रीय पक्षांशी चर्चा करत ‘राष्ट्रीय ऐक्य सरकार’ (National Unity Government) स्थापन करण्याचे वारंवार आवाहन केले होते. एवढेच नव्हे तर त्यांनी विरोधी गटाला इशारा देताना अरब पक्षांशी युती न करण्याचे स्पष्ट संकेत दिले होते. मात्र, सर्व राजकीय पक्षांशी आणि नेत्यांशी सखोल सल्लामसलत केल्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष आयझॅक हर्झोग यांनी गडी आयझेनकोट यांच्यावर विश्वास दाखवत त्यांना पहिले निमंत्रण देण्याचा मोठा निर्णय घेतला.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World End : 1960मध्ये वर्तवली होती जगाच्या अंताची भविष्यवाणी; नोव्हेंबरमधील ‘या’ तारखेला का म्हटलंय जातंय विनाशाची सुरुवात?
गडी आयझेनकोट हे इस्रायलच्या सैन्याचे माजी प्रमुख राहिलेले असून देशात त्यांची एक आदरयुक्त आणि मजबूत नेता म्हणून ओळख आहे. त्यांनी ‘याशर’ (Yashar Party) पक्षाचे नेतृत्व करत नेतान्याहू यांच्या एकाधिकारशाहीला थेट आव्हान दिले होते. आता राष्ट्रपतींकडून सरकार स्थापनेचा कौल मिळाल्यानंतर आयझेनकोट यांच्यासमोर ६० पेक्षा जास्त खासदारांचा पाठिंबा मिळवून बहुमत सिद्ध करण्याचे खडतर आव्हान असेल.
आयझेनकोट यांनी आधीच स्पष्ट केले आहे की, त्यांना इस्रायलला एका उदारमतवादी, लोकशाही आणि सर्वसमावेशक मार्गावर न्यायचे आहे. यासाठी ते नेतान्याहू यांच्या जुन्या धोरणांना बदलून नवीन प्रशासकीय सुधारणा अंमलात आणण्याच्या तयारीत आहेत. मात्र, संसदेतील राजकीय समीकरणांमुळे त्यांना इतर लहान-मोठ्या पक्षांना आणि संभाव्य सहकाऱ्यांना एकत्र आणण्यासाठी मोठी कसरत करावी लागणार आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trump Diwali : ‘ट्रम्प यांच्या हाती ‘हनुमान चालिसा…’; ओव्हल ऑफिसमधील दिवाळी सोहळ्याचे फोटो सोशल मीडियावर तुफान व्हायरल
नियमांनुसार, सरकार स्थापनेचा जनादेश मिळाल्यानंतर गडी आयझेनकोट यांना आघाडी तयार करण्यासाठी आणि बहुमत सादर करण्यासाठी २८ दिवसांचा कालावधी देण्यात आला आहे. जर या निर्धारित मुदतीत बहुमत एकत्र करण्यात अडचण आली, तर राष्ट्रपती आपल्या अधिकारात त्यांना अतिरिक्त १४ दिवसांची मुदतवाढ देऊ शकतात.
परंतु, या संपूर्ण प्रक्रियेतील सर्वात महत्त्वाचा आणि रंजक टप्पा म्हणजे जर आयझेनकोट दिलेल्या कालावधीत आवश्यक जागांचे बहुमत गोळा करण्यात अयशस्वी ठरले, तर राष्ट्रपती हा कौल पुन्हा बेंजामिन नेतान्याहू यांच्याकडे सोपवू शकतात. याच कारणामुळे नेतान्याहू आणि त्यांचे समर्थक सध्या ‘वाट पाहा आणि पाहा’ (Wait and Watch) ची भूमिका घेत आहेत. तरीही, सध्याची परिस्थिती पाहता नेतान्याहू यांच्या हातातून इस्रायलची सत्ता निसटण्याची चिन्हे स्पष्ट दिसत आहेत.
Ans: राष्ट्रपती आयझॅक हर्झोग यांनी 'याशर' पक्षाचे प्रमुख आणि माजी लष्करप्रमुख गडी आयझेनकोट यांना सरकार स्थापनेसाठी आमंत्रित केले आहे.
Ans: आयझेनकोट यांना बहुमत सिद्ध करून सरकार स्थापन करण्यासाठी २८ दिवसांचा कालावधी देण्यात आला आहे.
Ans: जर आयझेनकोट बहुमत सिद्ध करू शकले नाहीत, तर राष्ट्रपती बेंजामिन नेतान्याहू यांना सरकार स्थापनेची संधी देऊ शकतात.
