शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
नासाची आर्टेमिस-II मोहीम सुरु; तब्बल 54 वर्षांनंतर अंतराळवीर 10 दिवस चंद्राभोवती घालणार प्रदक्षिणा
वॉशिंग्टन : तब्बल 54 वर्षांनंतर आता पुन्हा एकदा चंद्राच्या दिशेने मानवाचा प्रवास सुरु झाला आहे. नासाची पहिली मानवी मोहीम आर्टेमिस-II गुरुवारी भारतीय वेळेनुसार पहाटे ४:०५ वाजता फ्लोरिडामधून यशस्वीरित्या प्रक्षेपित झाली. एसएलएस (SLS) रॉकेटमध्ये क्रिस्टीना कोच, व्हिक्टर ग्लोव्हर, रीड वाईजमन आणि जेरेमी हॅन्सन हे अंतराळवीर होते. हा 10 दिवसांचा प्रवास अंतराळवीरांना पृथ्वीपासून अंदाजे ४०६००० किलोमीटर दूर घेऊन जाईल, जो आतापर्यंतचा सर्वात लांब मानवी अंतराळ प्रवास ठरेल.
आर्टेमिस-II मोहीम अंतराळवीरांना चंद्राच्या जवळ घेऊन जाईल, परंतु ते चंद्रावर उतरणार नाहीत. ही एक चाचणी मोहीम आहे, ज्याचा उद्देश भविष्यातील चंद्र मोहिमांसाठी आवश्यक असलेले तंत्रज्ञान आणि क्षमता तपासणे आहे. संपूर्ण मोहीम अंदाजे १० दिवसांत पूर्ण होईल आणि अंतराळवीर चंद्राभोवती प्रदक्षिणा घालून पृथ्वीवर सुरक्षितपणे परत येतील. नासाने सोशल मीडियावर पोस्ट करून लोकांना या ऐतिहासिक क्षणाचे साक्षीदार होण्यासाठी आमंत्रित केले आहे. संस्थेने म्हटले आहे की, ही मोहीम चंद्रावर आणि त्यानंतर मंगळावर मानवी वस्तीच्या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे.
नासाची आर्टेमिस-II मोहीम चंद्राच्या कक्षेच्या पलीकडे जात आहे. ही मोहीम पहिल्यांदाच खोल अंतराळात मानवी शरीराची खरी कसोटी घेईल. चार अंतराळवीर पृथ्वीच्या सुरक्षिततेच्या मर्यादांच्या पलीकडे जाऊन वैश्विक किरणोत्सर्ग आणि खगोलीय परिस्थितीचा सामना करतील, जिथे त्यांच्या शरीरातील प्रत्येक बदलाची नोंद केली जाईल. ५० वर्षांनंतरचा हा मानवी प्रवास केवळ ऐतिहासिकच नाही, तर भविष्यातील दीर्घकालीन अंतराळ प्रवासासाठी एक महत्त्वपूर्ण वैज्ञानिक प्रयोग देखील आहे.
सर्वाधिक अंतर आता पार करणार
नासाच्या मते, आर्टेमिस-II मोहीम चार अंतराळवीरांना सुमारे १० दिवसांच्या प्रवासात चंद्राभोवती घेऊन जाईल. १९७२ नंतर प्रथमच मानव पृथ्वीच्या चुंबकीय क्षेत्राच्या पलीकडे जाईल आणि हे अंतर आजपर्यंतच्या कोणत्याही मानवी अंतराळ प्रवासापेक्षा जास्त असू शकते. ही मोहीम आर्टेमिस कार्यक्रमाचा एक भाग आहे, ज्याचा उद्देश चंद्रावर मानवाची कायमस्वरूपी वस्ती स्थापन करणे आहे. हे अत्यंत महत्त्वाचे ठरेल.
आर्टेमिस-२ मोहिमेचे वैशिष्ट्य म्हणजे यात समाविष्ट असलेली विविधता. या संघात अमेरिकन अंतराळवीर रीड वाईजमन (कमांडर), व्हिक्टर ग्लोव्हर (पायलट), क्रिस्टीना कोच (मिशन स्पेशालिस्ट) आणि कॅनेडियन अंतराळवीर जेरेमी हॅन्सन यांचा समावेश आहे. क्रिस्टीना कोच या चंद्रावर जाणाऱ्या पहिल्या महिला ठरतील, तर व्हिक्टर ग्लोव्हर हे पहिले कृष्णवर्णीय अंतराळवीर असतील. जेरेमी हॅन्सन यांच्या रूपाने प्रथमच एखादा गैर-अमेरिकन नागरिक चंद्राच्या कक्षेचा प्रवास करेल. हा संघ केवळ अंतराळवीर नसून संपूर्ण जगाचे प्रतिनिधित्व करत आहे.
हेदेखील वाचा : Artemis II : 54 वर्षांनंतर नासा रचणार इतिहास! पृथ्वीपासून 4.5 लाख किमी दूर; नासाचे ‘ते’ 4 वीर जाणार चंद्राच्या काळोख्या बाजूला
