शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
Nepal Avalanche: नेपाळमध्ये पुन्हा निसर्गाचा कोप; तिबेट सीमेजवळील हिमलुंग हिमाल बेस कॅम्पवर भयानक हिमस्खलन; 10 जण बेपत्ता ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
नैसर्गिक आपत्तींच्या मालिकेचा सामना करत असलेल्या नेपाळमध्ये (Nepal Avalanche) रविवारी सकाळी पुन्हा एकदा भीषण दुर्घटना घडली आहे. तिबेट सीमेजवळ वसलेल्या आणि गिर्यारोहकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय असलेल्या हिमलुंग हिमालच्या बेस कॅम्पवर भयानक हिमस्खलन झाले. या दुर्दैवी घटनेत किमान १० जण बर्फाखाली गाडले जाऊन बेपत्ता झाले आहेत. बेपत्ता झालेले नागरिक वेगवेगळ्या मोहीम कंपन्यांचे (Expedition Companies) कर्मचारी आणि गिर्यारोहक असल्याचे समोर आले आहे. या घटनेमुळे नेपाळमधील आपत्तीची तीव्रता अधिक वाढली असून संपूर्ण परिसरात भीतीचे वातावरण पसरले आहे.
या मोहिमेचे प्रमुख आयोजक आणि प्रसिद्ध नेपाळी गिर्यारोहक मिंगमा ग्यालजे शेर्पा यांनी सोशल मीडियावरून या घटनेची पुष्टी केली आहे. त्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, बेपत्ता झालेल्या १० जणांमध्ये त्यांच्या स्वतःच्या मोहिमेच्या स्वयंपाकघरातील (कॅम्प किचन) दोन कर्मचाऱ्यांचा समावेश आहे. रविवारी सकाळी अचानक आलेल्या भीषण हिमवादळामुळे आणि बर्फाच्या प्रचंड लोटांमुळे हा अपघात घडला. अचानक झालेल्या या हिमस्खलनामुळे कॅम्पमधील लोकांना सुरक्षित स्थळी जाण्याची साधी संधीही मिळाली नाही.
नेपाळच्या हवामान विभागाने गेल्या आठवड्यातच पर्वतीय भागात अतिशय तीव्र आणि खराब हवामानाचा स्पष्ट इशारा जारी केला होता. बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या तीव्र हवामान प्रणालीमुळे पर्वतीय प्रदेशांमध्ये मुसळधार बर्फवृष्टी आणि मैदानी भागात अतिवृष्टीची शक्यता वर्तवण्यात आली होती. या इशाऱ्यानंतर बहुतांश गिर्यारोहण पथके, स्थानिक मार्गदर्शक आणि दोरखंड बांधणारी (Rope-fixing) पथके खबरदारीचा उपाय म्हणून मोहिमा थांबवून खाली सुरक्षित स्थळी उतरू लागली होती.
परंतु, वारंवार इशारे देऊनही काही गिर्यारोहक आणि कर्मचाऱ्यांनी धोका पत्करून बेस कॅम्पवरच थांबण्याचा निर्णय घेतला. गेल्या काही दिवसांपासून या संपूर्ण पर्वतीय पट्ट्यात अखंड बर्फवृष्टी सुरू होती. यामुळे शरद ऋतूतील (Autumn Climbing Season) अनेक गिर्यारोहण मोहिमा आधीच रद्द कराव्या लागल्या होत्या. अशा गंभीर परिस्थितीत शिबिरात थांबणे अंतिमतः जीवघेणे ठरले आणि रविवारी सकाळी हिमस्खलनाचा प्रचंड मारा झाला.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India In UNGA : संयुक्त राष्ट्रात रशियाचा भारताला मोठा पाठिंबा; ‘UNSC चे स्थायी सदस्यत्व भारताला मिळणे गरजेचे
नेपाळच्या मनांग जिल्ह्यात असलेले ७,१२६ मीटर उंचीचे ‘हिमलुंग हिमाल’ हे शिखर जगभरातील साहसी गिर्यारोहकांसाठी एक मुख्य आकर्षण मानले जाते. विशेषतः ८,००० मीटरपेक्षा जास्त उंच शिखरांवर जाण्यापूर्वी उच्च उंचीवरील (High Altitude) चढाईचा अनुभव घेण्यासाठी अनेक गिर्यारोहक या शिखराला प्राधान्य देतात. मात्र, या शिखराचा भौगोलिक विस्तार अत्यंत कठीण आणि आव्हानात्मक आहे.
सध्या अपघाताच्या ठिकाणी बचावकार्य चालवणे अत्यंत कठीण झाले आहे. एकीकडे सातत्याने होणारी बर्फवृष्टी आणि धुक्यामुळे दृश्यमानता शून्य झाली आहे, तर दुसरीकडे दुर्गम वातावरणामुळे जमिनीवरून मदत पोहोचवणे अशक्य प्राय झाले आहे. सर्वात मोठी अडचण म्हणजे या भागात हेलिकॉप्टर उडवण्यासाठी नेपाळ प्रशासनाकडून विशेष परवानग्यांची (Additional Permits) गरज असते. प्रशासकीय परवानग्या मिळण्यात होणारा उशीर आणि खराब हवामानामुळे हेलिकॉप्टरचे उड्डाण रोखले गेल्याने मदत व बचाव मोहीम पूर्णपणे ठप्प झाली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India-Canada Ties : जयशंकर यांनी शेअर केला अनिता आनंद यांच्या भेटीचा व्हिडिओ; 2030 पर्यंत 70 अब्ज डॉलर्सच्या व्यापाराचे लक्ष्य
बंगालच्या उपसागरातील मान्सून आणि हवामान प्रणालीचा थेट फटका सध्या संपूर्ण नेपाळला बसत आहे. पर्वतीय भागात बर्फवृष्टी सुरू असतानाच, सखल आणि डोंगरी भागात शुक्रवारपासून मुसळधार पाऊस आणि भुस्खलनाने हाहाकार माजवला आहे. अनेक प्रमुख महामार्ग, पूल आणि रस्ते भूस्खलनामुळे वाहून गेले आहेत, ज्यामुळे वाहतूक व्यवस्था पूर्णपणे कोलमडली आहे. अनेक गावे आणि पर्यटन स्थळांचा संपर्क देशाच्या उर्वरित भागाशी तुटला आहे.
बिघडत चाललेली परिस्थिती लक्षात घेता नेपाळच्या पर्यटन विभागाने आणि स्थानिक प्रशासनाने तातडीने निर्देश जारी केले आहेत. देशभरातील सर्व ट्रेकर्स, गिर्यारोहक आणि पर्यटकांना त्यांचे उपक्रम त्वरित थांबवण्याचा कडक सल्ला देण्यात आला आहे. पर्यटन विभागाने पुढील काही दिवसांसाठी सर्व प्रकारच्या साहसी पर्यटन उपक्रमांवर बंदी घालणारा अलर्ट जारी केला असून पर्यटकांना सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घेण्याचे आवाहन केले आहे.
