रविवार, 27 सप्टेंबर 2026
India-Canada : जयशंकर यांनी शेअर केला अनिता आनंद यांच्या भेटीचा व्हिडिओ; २०३० पर्यंत ७० अब्ज डॉलर्सच्या व्यापाराचे लक्ष्य ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
जागतिक राजकारणात आणि मुत्सद्देगिरीच्या पटावर भारत आणि कॅनडा (India-Canada Ties) यांच्यातील संबंधांनी पुन्हा एकदा एक नवे, सकारात्मक आणि प्रगतीशील वळण घेतले आहे. अमेरिकेतील न्यूयॉर्क शहर येथे आयोजित संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या (UNGA-81) बैठकीच्या निमित्ताने भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी कॅनडाच्या परराष्ट्र मंत्री अनिता आनंद यांची प्रत्यक्ष भेट घेऊन दोन्ही देशांमधील द्विपक्षीय संबंध अधिक मजबूत करण्यावर भर दिला. गेल्या काही काळातील कडू-गोड अनुभवांनंतर दोन्ही देशांनी आता राजकीय परिपक्वता दाखवत आर्थिक, सामरिक आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील भागीदारीला अधिक व्यापक रूप देण्याचा स्पष्ट संदेश या बैठकीच्या माध्यमातून जगाला दिला आहे.
या महत्त्वाच्या बैठकीनंतर परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर (ट्विटर) दोन्ही देशांच्या प्रतिनिधींच्या भेटीचे फोटो आणि एक संक्षिप्त व्हिडियो शेअर केला. त्यांनी आपल्या पोस्टमध्ये लिहिले, “UNGA-81 च्या निमित्ताने कॅनडाच्या परराष्ट्र मंत्री अनिता आनंद यांची भेट घेऊन अत्यंत आनंद झाला. दोन्ही देशांमधील संबंध एका नव्या आणि अधिक उच्च स्तरावर नेण्यासाठी आमची चर्चा अत्यंत फलदायी आणि विधायक ठरली आहे.” दोन्ही नेत्यांमधील ही भेट औपचारिक असली, तरी तिचे आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील परिणाम दूरगामी असणार आहेत. या चर्चेमुळे दोन्ही देशांमधील राजनैतिक संपर्काचे रूपांतर प्रत्यक्ष व्यापार, संरक्षण, हरित ऊर्जा, सुरक्षा आणि उच्च शिक्षण यांसारख्या महत्त्वाच्या करारांमध्ये होण्याची प्रक्रिया आता गतिमान झाली आहे.
गेल्या वर्षभराच्या काळात भारत आणि कॅनडा या दोन मोठ्या लोकशाही देशांमधील संबंधांमध्ये अत्यंत सकारात्मक बदल पाहायला मिळाला आहे. यापूर्वी ऑक्टोबर २०२५ मध्ये अनिता आनंद यांच्या भारत दौऱ्यादरम्यान दोन्ही देशांनी एक संयुक्त धोरणात्मक आराखडा जाहीर केला होता. त्यानंतर कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांनी मुंबई आणि नवी दिल्ली येथे घेतलेल्या उच्चस्तरीय भेटींमुळे दोन्ही देशांमधील ऐतिहासिक संबंधांना पुन्हा नवसंजीवनी मिळाली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि पंतप्रधान मार्क कार्नी यांनी दोन्ही देशांतील आर्थिक व धोरणात्मक सहकार्य अधिक मजबूत करण्यासाठी एका व्यापक आणि स्पष्ट अजेंड्यावर सहमती दर्शवली होती.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Strait of Hormuz: ‘तेहरानला घाई…’ होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरून डोनाल्ड ट्रम्प यांचा इराणवर घणाघाती हल्ला; 3 मुख्य अटी फेटाळल्या
या धोरणात्मक अजेंड्यामध्ये दोन्ही देशांनी २०२६ पर्यंत सर्वसमावेशक आर्थिक भागीदारी करार (CEPA) पूर्ण करण्याचा ठाम निर्धार व्यक्त केला आहे. कॅनडाच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या अंदाजानुसार, या प्रस्तावित ऐतिहासिक कराराच्या माध्यमातून २०३० पर्यंत दोन्ही देशांमधील वार्षिक द्विपक्षीय व्यापार तब्बल ७० अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढवण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. या व्यापक करारात केवळ वस्तू आणि सेवांचा व्यापारच समाविष्ट नाही, तर गुंतवणूक, कृषी आणि अन्न प्रक्रिया, डिजिटल तंत्रज्ञान, सायबर सुरक्षा, लोकांमधील परस्पर दळणवळण आणि शाश्वत विकास यांसारख्या अनेकविध क्षेत्रांमधील सहकार्याचाही समावेश आहे.
या सुधारणाऱ्या संबंधांमधील सर्वात मोठा आणि मैलाचा दगड ठरलेला भाग म्हणजे भारत आणि कॅनडा यांच्यातील धोरणात्मक ऊर्जा भागीदारी. दोन्ही देशांनी एलएनजी (LNG), एलपीजी (LPG), सौर ऊर्जा, हायड्रोजन आणि अणू इंधन यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये एकत्र काम करण्याची घोषणा केली आहे. यात सर्वात महत्त्वपूर्ण व्यापारी यश म्हणजे तब्बल २.६ अब्ज डॉलर्सचा युरेनियम पुरवठा करार. या करारानुसार, कॅनडाची प्रसिद्ध कंपनी ‘कॅमेको’ (Cameco) २०२७ ते २०३५ या कालावधीत भारताच्या नागरी अणुऊर्जा निर्मितीसाठी सुमारे २२ दशलक्ष पाउंड युरेनियमचा पुरवठा करणार आहे. भारताच्या वाढत्या ऊर्जेच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी आणि स्वच्छ ऊर्जेच्या दिशेने पाऊल टाकण्यासाठी हा करार अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India In UNGA : संयुक्त राष्ट्रात रशियाचा भारताला मोठा पाठिंबा; ‘UNSC चे स्थायी सदस्यत्व भारताला मिळणे गरजेचे
याशिवाय, दोन्ही देशांनी राष्ट्रीय सुरक्षा, दहशतवादविरोधी कारवाई, आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी, अंमली पदार्थांची तस्करी आणि सायबर गुन्ह्यांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी आपापल्या तपास यंत्रणांमध्ये समन्वय साधण्याचा निर्णय घेतला आहे. कॅनडामध्ये शिक्षण आणि नोकरीनिमित्त राहणाऱ्या तब्बल १८ लाखांहून अधिक भारतीय वंशाच्या नागरिकांचे हित जपणे आणि दोन्ही देशांतील विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणाच्या उत्तम संधी उपलब्ध करून देणे, यावरही जयशंकर आणि अनिता आनंद यांच्या बैठकीत विशेष भर देण्यात आला. एकूणच, न्यूयॉर्कमधील या उच्चस्तरीय बैठकीमुळे भारत आणि कॅनडा यांच्यातील राजनैतिक दुरावा पूर्णपणे संपून एका नव्या सहकार्य पर्वाला सुरुवात झाली आहे.
