Nepal Flood : देशाच्या पुनर्बांधणीसाठी नेपाळचे अर्थमंत्री स्वर्णिम वागळे भारताच्या दौऱ्यावर; 1399 मृत्यू, कोट्यवधींचे नुकसान

Nepal Flood : 26 ऑगस्ट रोजी आलेल्या विनाशकारी पुरामुळे झालेल्या विध्वंसानंतरच्या पुनर्बांधणीसाठी भारताकडून विशेष मदत मागण्याकरिता नेपाळचे अर्थमंत्री स्वर्णिम वागळे तीन दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर येत आहेत.

• नेपाळमध्ये पुराचे भीषण तांडव
• पुनर्बांधणीसाठी भारताची मदत
• ७२३ अब्ज रुपयांच्या निधीची गरज

शेजारील देश नेपाळ (Nepal Flood) सध्या इतिहासातील एका अत्यंत भीषण नैसर्गिक आपत्तीचा सामना करत आहे. २६ ऑगस्ट रोजी नेपाळच्या विविध भागांत आलेल्या विनाशकारी पुरामुळे आणि भूस्खलनामुळे संपूर्ण देशात प्रचंड हाहाकार उडाला आहे. या नैसर्गिक कोपामुळे नष्ट झालेल्या पायाभूत सुविधांची पुनर्बांधणी करणे आणि विस्कटलेली अर्थव्यवस्था पुन्हा रुळावर आणणे हे नेपाळ सरकारपुढील सर्वात मोठे आव्हान बनले आहे. या कठीण प्रसंगात भारताकडून तातडीची आर्थिक, तांत्रिक आणि पायाभूत मदत मिळवण्यासाठी नेपाळचे अर्थमंत्री स्वर्णिम वागळे हे तीन दिवसांच्या उच्चस्तरीय दौऱ्यासाठी गुरुवारी नवी दिल्लीत दाखल होत आहेत.

नेपाळचे अर्थ सचिव घनश्याम उपाध्याय यांनी दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, भारतीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी दिलेल्या विशेष निमंत्रणाचा स्वीकार करून स्वर्णिम वागळे हे भारतीय नेतृत्वाशी चर्चा करण्यासाठी आले आहेत. २६ ऑगस्टच्या पुरानंतर नेपाळमधील रस्ते, पूल, जलविद्युत प्रकल्प आणि नागरी वस्त्यांचे अपरिमित नुकसान झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर, नेपाळी शिष्टमंडळ भारत सरकारकडे व्यापक पुनर्बांधणी पॅकेज आणि सहकार्यासाठी अधिकृत विनंती करणार आहे.

भोटेकोशी आणि त्रिशुली नदी खोऱ्यात हाहाकार: १,३९९ ठार, ५ हजारांहून अधिक बेपत्ता

नेपाळच्या ‘राष्ट्रीय आपत्ती जोखीम निवारण आणि व्यवस्थापन प्राधिकरणाने’ जारी केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, भोटेकोशी आणि त्रिशुली नदीच्या खोऱ्यात पुराचे सर्वात भीषण रूप पाहायला मिळाले. या भागांत नद्यांच्या पाणी पातळीत अचानक झालेल्या भयानक वाढीमुळे हजारो घरे, रस्ते आणि पूल वाहून गेले. या आपत्तीत आतापर्यंत तब्बल १,३९९ निष्पाप नागरिकांना आपला जीव गमवावा लागला आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Sudan Gold Mine : सुदानमध्ये भीषण अपघात; सोन्याची खाण कोसळून 67 जणांचा मृत्यू, अनेक जण ढिगाऱ्याखाली गाडले गेले

याहून अधिक चिंताजनक बाब म्हणजे, परदेशी पर्यटकांसह ५,१७९ लोक अजूनही बेपत्ता आहेत. पूरग्रस्त आणि दुर्गम भागात लष्कर आणि आपत्ती व्यवस्थापन पथकांकडून मदत व बचाव कार्य अहोरात्र सुरू आहे. या पुरामुळे नेपाळच्या अनेक भागांतील दळणवळण पूर्णपणे ठप्प झाले असून अनेक महत्त्वाचे जलविद्युत प्रकल्प पाण्याखाली गेल्याने वीजपुरवठाही खंडित झाला आहे.

पुनर्बांधणीसाठी ७२३ अब्ज नेपाळी रुपयांच्या प्रचंड निधीचे आव्हान

नेपाळच्या राष्ट्रीय नियोजन आयोग आणि आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाच्या संयुक्त पथकाने नुकताच एक ‘जलद आपत्ती गरजा मूल्यांकन अहवाल’ (Rapid Disaster Needs Assessment Report) तयार केला आहे. या अहवालातील आकडेवारी अत्यंत धक्कादायक आहे. अहवालानुसार, पुरामुळे प्रत्यक्ष भौतिक मालमत्तेचे २७४.४८ अब्ज नेपाळी रुपयांचे नुकसान झाले आहे, तर देशाचे एकूण आर्थिक नुकसान ४०८.२८ अब्ज नेपाळी रुपयांपर्यंत पोहोचले आहे.

उद्ध्वस्त झालेले रस्ते, वीज प्रकल्प आणि नागरिकांच्या पुनर्वसनासाठी नेपाळला ७२३ अब्ज नेपाळी रुपयांपेक्षा (अंदाजे ५.४ अब्ज अमेरिकन डॉलर) जास्त निधीची तातडीने गरज आहे. नेपाळसारख्या लहान अर्थव्यवस्थेसाठी एवढा प्रचंड निधी स्वतःच्या बळावर उभारणे अशक्यप्राय असल्याने आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडे आणि विशेषतः भारताकडे नेपाळ आशेने पाहत आहे.

माननीय अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले तीनदिने भ्रमणमा बिहीवार नयाँ दिल्ली प्रस्थान गर्नुभएको छ। उहाँले भारतीय अर्थमन्त्री निर्मला सीतारमण र विदेशमन्त्री डा. एस. जयशंकरसँग भेटवार्ता गर्नुहुनेछ। विपद्पछिको पुनर्निर्माण र द्विपक्षीय आर्थिक सहकार्य भ्रमणका मुख्य विषय हुनेछन्। pic.twitter.com/9Vwymt5iSJ — MOF Nepal 🇳🇵 (@mofnepal) September 17, 2026

credit – social media and Twitter

भारतीय नेत्यांशी उच्चस्तरीय बैठका आणि रणनीतिक चर्चा

भारत दौऱ्यादरम्यान नेपाळचे अर्थमंत्री स्वर्णिम वागळे हे भारतीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांच्यासोबत द्विपक्षीय चर्चा करणार आहेत. याशिवाय ते भारताचे परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर आणि वाणिज्य व उद्योग मंत्री पियुष गोयल यांचीही भेट घेणार आहेत. या बैठकांमध्ये केवळ आपत्ती मदतच नाही, तर भारत-नेपाळ द्विपक्षीय व्यापार, सीमापार पायाभूत सुविधा प्रकल्प आणि आर्थिक सहकार्यावरही सखोल चर्चा होणे अपेक्षित आहे.

नेपाळच्या अर्थ मंत्रालयाने यापूर्वी २०१५ मध्ये आलेल्या विनाशकारी भूकंपाचा उल्लेख केला आहे. त्यावेळी भारताने सर्वात मोठा शेजारी धर्म पाळत १ अब्ज अमेरिकन डॉलरची मदत जाहीर केली होती आणि संकटसमयी नेपाळच्या पाठीशी खंबीरपणे उभा राहिला होता. त्याच धर्तीवर, यंदाच्या पूर-पश्चात पुनर्बांधणीतही भारत मोलाचा वाटा उचलेल, असा विश्वास नेपाळी शिष्टमंडळाने व्यक्त केला आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Russia Ukraine War : युक्रेनमध्ये रशियाचा धुमाकूळ सुरूच, FPV ड्रोनने प्रवासी बसवर केला हल्ला; दुर्दैवाने 5 जणांचा मृत्यू

CII परिषद आणि दिल्ली स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समध्ये संवाद

आपल्या तीन दिवसांच्या व्यस्त दौऱ्यात स्वर्णिम वागळे अनेक महत्त्वाच्या नागरी व व्यावसायिक कार्यक्रमांनाही संबोधित करणार आहेत. भारताचे माजी परराष्ट्र सचिव आणि नेपाळमधील माजी भारतीय राजदूत श्याम सरन यांनी आयोजित केलेल्या विशेष गोलमेज परिषदेत ते तज्ज्ञांशी संवाद साधतील.

तसेच, ‘कॉन्फेडरेशन ऑफ इंडियन इंडस्ट्री’ (CII) द्वारे आयोजित कार्यक्रमात ते भारतीय उद्योगपती आणि गुंतवणूकदारांना नेपाळच्या आर्थिक धोरणांबद्दल आणि पुनर्बांधणीतील गुंतवणुकीच्या संधींबद्दल माहिती देतील. याशिवाय, प्रसिद्ध ‘दिल्ली स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स’च्या अर्थशास्त्र विभागात आयोजित विकास धोरणावरील (Development Policy) व्याख्यानात ते आपले विचार मांडणार आहेत.