G7 Summit France: कॅनडासोबत व्यापार दुप्पट, UAE देणार सुरक्षेची हमी; पंतप्रधान मोदींच्या फ्रान्स दौऱ्यातील ‘3’ मोठे गेमचेंजर पॉईंट

पंतप्रधान मोदी यांनी जी-७ शिखर परिषदेत युके, युएई आणि कॅनडाच्या नेत्यांची भेट घेतली. या बैठकांमध्ये व्यापार, संरक्षण, ऊर्जा आणि तंत्रज्ञान यांसारख्या प्रमुख क्षेत्रांमध्ये द्विपक्षीय सहकार्य अधिक दृढ करण्यावर लक्ष केंद्रित करण्यात आले.

• जागतिक व्यासपीठावर भारताची ताकद
• कॅनडा आणि युएईसोबत मोठे करार
• ब्रिटनसोबत ‘व्हिजन २०३५’ वर भर

Modi meets Canada PM Mark Carney Evian : फ्रान्समधील एव्हियान येथे आयोजित करण्यात आलेल्या प्रतिष्ठित जी-७ (G7) शिखर परिषदेच्या निमित्ताने भारताने जागतिक स्तरावर आपली धोरणात्मक आणि आर्थिक ताकद पुन्हा एकदा सिद्ध केली आहे. या आंतरराष्ट्रीय परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी (PM Narendra Modi) यांनी मंगळवारी (१६ जून २०२६) जगातील तीन प्रमुख देशांच्या राष्ट्रप्रमुखांशी स्वतंत्र आणि अत्यंत महत्त्वपूर्ण द्विपक्षीय बैठका घेतल्या. यामध्ये कॅनडाचे नवनियुक्त पंतप्रधान मार्क कार्नी, संयुक्त अरब अमिरातीचे (UAE) अध्यक्ष शेख मोहम्मद बिन झायेद अल नाहयान आणि ब्रिटनचे पंतप्रधान कीर स्टारमर यांचा समावेश होता. या बैठकांमध्ये व्यापार, जागतिक अन्न व ऊर्जा सुरक्षा, प्रगत तंत्रज्ञान आणि जागतिक शांतता यांसारख्या अत्यंत संवेदनशील आणि धोरणात्मक विषयांवर सविस्तर चर्चा करण्यात आली.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या परिषदेत “Forging New Partnerships and Rebuilding International Solidarity” या विशेष सत्रात भारताची भूमिका मांडली. सध्याच्या काळात जागतिक स्तरावर विश्वासाची मोठी कमतरता भासत असल्याचे सांगत भारताने सर्वांना एकत्र घेऊन चालण्याचे आवाहन केले. या जागतिक मंचावर पंतप्रधान मोदींनी घेतलेल्या प्रत्येक बैठकीचा आणि झालेल्या चर्चेचा सविस्तर तपशील खालीलप्रमाणे आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : G7 Summit मध्ये PM Modi यांची मोठी गर्जना; व्यापार अन् तंत्रज्ञानाच्या गैरवापरावर बोट ठेवत जगाला दिला ‘मानवता प्रथम’चा महामंत्र

१. कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांच्याशी चर्चा: संबंधांना नवी दिशा

गेल्या काही काळातील राजनैतिक तणावानंतर, कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी आणि पंतप्रधान मोदी यांच्यातील ही बैठक भारत-कॅनडा संबंधांना एका नव्या आणि सकारात्मक दिशेकडे घेऊन जाणारी ठरली आहे. मार्च २०२६ मध्ये पंतप्रधान कार्नी यांच्या यशस्वी भारत दौऱ्यानंतर या दोन्ही नेत्यांची वर्षभरातील ही चौथी भेट होती, जी दोन्ही देशांमधील वाढती जवळीक दर्शवते.

• ऊर्जा आणि अन्न सुरक्षा: दोन्ही नेत्यांनी भारत आणि कॅनडाच्या अर्थव्यवस्थांमधील पूरकतेवर भर दिला. जागतिक ऊर्जा आणि अन्न सुरक्षेसाठी अत्यंत लवचिक आणि विश्वासार्ह पुरवठा साखळी (Resilient Supply Chains) तयार करण्याच्या महत्त्वावर त्यांनी प्रकाश टाकला. विशेषतः एलएनजी (LNG), एलपीजी (LPG) आणि धातूशास्त्रीय कोळसा (Metallurgical Coal) या क्षेत्रातील व्यावसायिक करारांचा आढावा घेण्यात आला.
• CEPA व्यापार करार २०२६ चा संकल्प: दोन्ही देशांनी ‘सर्वसमावेशक आर्थिक भागीदारी करारावर’ (CEPA) सुरू असलेल्या वाटाघाटींबद्दल समाधान व्यक्त केले. दोन्ही नेत्यांनी २०२६ च्या अखेरपर्यंत हा ऐतिहासिक व्यापार करार पूर्ण करण्याचे ध्येय निश्चित केले आहे, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील व्यापार थेट दुप्पट होऊ शकेल.
• संरक्षणासाठी GSOIA करार: संरक्षण आणि सुरक्षा क्षेत्रात मोठे पाऊल टाकत, दोन्ही देशांनी ‘माहितीच्या सामान्य सुरक्षेवरील करारावर’ (General Security of Information Agreement – GSOIA) अधिकृत वाटाघाटी सुरू करण्याचा निर्णय घेतला.
• रायसिना अमेरिका आणि आयओआरए: या बैठकीत ‘रायसिना अमेरिका’ (Raisina Americas) या नव्या मंचाच्या स्थापनेची घोषणा करण्यात आली, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील संवाद वाढेल. तसेच, ‘इंडियन ओशन रिम असोसिएशन’ (IORA) मध्ये कॅनडाला संवाद भागीदार (Dialogue Partner) बनवण्यासाठी भारताने पूर्ण पाठिंबा जाहीर केला. पंतप्रधान कार्नी यांनी मोदींना कॅनडा दौऱ्याचे निमंत्रण दिले असून, मोदींनीही या वर्षाच्या शेवटी कॅनडाला जाण्याचे मान्य केले आहे.

२. युएईचे राष्ट्राध्यक्ष शेख मोहम्मद बिन झायेद अल नाहयान यांच्याशी बैठक: ‘ब्रदरली’ संबंध अधिक दृढ

पंतप्रधान मोदी यांनी युएईचे राष्ट्राध्यक्ष आणि आपले ‘बंधू’ शेख मोहम्मद बिन झायेद अल नाहयान यांची घेतलेली भेट ही २०२६ मधील त्यांची तिसरी भेट होती. ही वारंवार होणारी देवाणघेवाण भारत आणि संयुक्त अरब अमिरातीमधील ‘सर्वसमावेशक सामरिक भागीदारी’ किती मजबूत आहे, हे स्पष्ट करते.

• पश्चिम आशियातील शांतता आणि आंतरराष्ट्रीय कायदा: सध्या पश्चिम आशियात (Middle East) सुरू असलेल्या युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर ही चर्चा अत्यंत महत्त्वाची होती. पंतप्रधान मोदींनी या प्रदेशात चिरस्थायी शांतता, सुरक्षा आणि स्थिरतेसाठी संवाद, मुत्सद्देगिरी, आंतरराष्ट्रीय कायदा आणि देशांच्या सार्वभौमत्वाचा आदर राखणे किती आवश्यक आहे, यावर विशेष भर दिला.
• होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील सुरक्षा: जागतिक व्यापाराचा मुख्य मार्ग असलेल्या ‘होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून’ (Strait of Hormuz) आंतरराष्ट्रीय व्यापार, नौकानयन आणि वाणिज्य कोणतीही अडचण न येता सुरक्षित आणि मुक्तपणे सुरू राहिले पाहिजे, या गरजेचा दोन्ही नेत्यांनी पुनरुच्चार केला.
• ब्रिक्स शिखर परिषदेचे निमंत्रण: पंतप्रधान मोदींनी युएईच्या राष्ट्राध्यक्षांना यावर्षी भारतात आयोजित होणाऱ्या ‘ब्रिक्स (BRICS) शिखर परिषदे’त उपस्थित राहण्यासाठी अधिकृतपणे आमंत्रित केले. याशिवाय, तंत्रज्ञान, गुंतवणूक, हरित ऊर्जा आणि संरक्षण क्षेत्रातील प्रगतीचा आढावा घेत मोदींनी युएईमध्ये राहणाऱ्या लाखो भारतीय नागरिकांची काळजी घेतल्याबद्दल नाहयान यांचे विशेष आभार मानले.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा :  Solar Eclipse 2026: आकाशात रंगणार निसर्गाचा अद्भुत खेळ; 12 ऑगस्टला होणाऱ्या वर्षातील शेवटच्या सूर्यग्रहणामागे अद्भुत गूढ

३. ब्रिटनचे पंतप्रधान कीर स्टारमर यांच्याशी संवाद: ‘व्हिजन २०३५’ आणि शैक्षणिक क्रांती

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ब्रिटनचे पंतप्रधान सर कीर स्टारमर यांच्यासोबतही अत्यंत फलदायी द्विपक्षीय बैठक घेतली. दोन्ही नेत्यांनी ‘व्हिजन २०३५’ अंतर्गत भारत-युके संबंधांचा सर्वसमावेशक आढावा घेतला.

• CETA कराराची अंमलबजावणी: दोन्ही देशांमधील व्यापार आणि आर्थिक वाढीला गती देण्यासाठी ‘सर्वसमावेशक आर्थिक आणि व्यापार कराराची’ (CETA) लवकरात लवकर अंमलबजावणी करण्यावर दोन्ही नेत्यांनी सहमती दर्शवली.
• भारतात ब्रिटिश विद्यापीठांचे कॅम्पस: शिक्षण क्षेत्रातील सहकार्याचा भाग म्हणून, ‘लिव्हरपूल विद्यापीठ’ (University of Liverpool) बंगळूरुमध्ये आपले कॅम्पस स्थापन करत आहे. तसेच, ‘यॉर्क विद्यापीठ’ (University of York) आणि ‘ब्रिस्टल विद्यापीठ’ (University of Bristol) मुंबईत आपले कॅम्पस सुरू करण्याच्या तयारीत आहेत, या प्रगतीचे दोन्ही नेत्यांनी स्वागत केले.
• टेक्नॉलॉजी सिक्युरिटी इनिशिएटिव्ह: दोन्ही नेत्यांनी नुकत्याच सुरू झालेल्या ‘इंडिया-युके क्रिटिकल मिनरल्स ग्लोबल सप्लाय चेन ऑब्झर्व्हेटरी’चे (Critical Minerals Observatory) स्वागत केले. तसेच, युक्रेन युद्ध आणि पश्चिम आशियातील तणावावरही या बैठकीत सखोल विचारविनिमय करण्यात आला.