PM Modi: मनिलामध्ये मोदींची अनोखी 'गिफ्ट डिप्लोमसी'; अमेरिकेपासून जपानपर्यंत जागतिक नेत्यांना दिल्या अनोख्या भेटवस्तू ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी (PM Modi) जेव्हा जेव्हा परदेश दौऱ्यावर जातात, तेव्हा त्यांच्या मुत्सद्देगिरीसोबतच ते परदेशी नेत्यांना देत असलेल्या खास भारतीय भेटवस्तूंची नेहमीच जगभर चर्चा होते. भारतीय कारागिरांच्या कौशल्याला जागतिक बाजारपेठ आणि सन्मान मिळवून देण्याची एकही संधी पंतप्रधान मोदी सोडत नाहीत. नुकत्याच पार पडलेल्या फिलीपिन्सच्या मनिला दौऱ्यातही याचीच प्रचिती आली. या अत्यंत यशस्वी दौऱ्यादरम्यान पंतप्रधान मोदींनी २३ व्या आसियान-भारत शिखर परिषदेत, २१ व्या पूर्व आशिया शिखर परिषदेत आणि ७ व्या क्वाड (Quad) नेत्यांच्या शिखर परिषदेत सहभाग घेत अनेक महत्त्वाच्या द्विपक्षीय बैठका घेतल्या.
या जागतिक मंचावर उपस्थित असलेल्या प्रमुख नेत्यांना, ज्यात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज यांचा समावेश होता, पंतप्रधान मोदींनी भारताच्या कानाकोपऱ्यातील निवडक आणि ऐतिहासिक हस्तकला वस्तू भेट दिल्या. यामध्ये राजस्थानची निळी मातीची भांडी, काश्मिरी पश्मिना शाली, रेशमी गालिचे आणि कर्नाटकच्या बिदर येथील सुप्रसिद्ध बिद्री भांड्यांचा समावेश होता. चला तर मग, पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी कोणत्या जागतिक नेत्याला कोणती खास भेटवस्तू दिली आणि त्या कलाकृतींचे ऐतिहासिक महत्त्व काय आहे, हे सविस्तर जाणून घेऊया.
मनिला दौऱ्यादरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना राजस्थानमधील नाथद्वारा येथील सुप्रसिद्ध ‘गोल्डन पिछवाई’ (Golden Pichwai) चित्र भेट म्हणून दिले. राजस्थानमधील नाथद्वारा येथे उगम पावलेली ही पारंपरिक वस्त्र-चित्रकला तिच्या अत्यंत सूक्ष्म तपशीलांसाठी, तेजस्वी नैसर्गिक रंगांसाठी आणि भव्य रचनेसाठी जगभरात ओळखली जाते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : End Child Abuse: प्रत्येक मुलाला हवं सुरक्षित बालपण! 18 नोव्हेंबरला का साजरा केला जातो ‘हा’ जागतिक दिन?
हे राजेशाही चित्र उच्च दर्जाच्या कापडावर खनिज रंग आणि खऱ्या सोन्याच्या कामाचा वापर करून कुशल कारागिरांकडून हाताने तयार केले जाते. या चित्रातील कमळाची फुले, गायी, हिरवीगार झाडे आणि सजावटीच्या नक्षीदार कडा भारतीय कारागिरांची अद्भुत कलाकुसर दर्शवतात. त्यावरील सोनेरी चमक या कलाकृतीला एक वेगळेच राजेशाही रूप देते, जे डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या व्यक्तिमत्त्वाला साजेसे असेच ठरले.
ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज यांना पंतप्रधान मोदींनी राजस्थानच्या पारंपरिक ‘जयपूर ब्लू पॉटरी’ (Jaipur Blue Pottery) मधील एक देखणी कलाकृती भेट दिली. जयपूरची ही कला तिच्या चमकदार पांढऱ्या पृष्ठभागासाठी आणि त्यावरील आकर्षक कोबाल्ट-निळ्या रंगाच्या नक्षीकामासाठी जगप्रसिद्ध आहे.
या खास मातीच्या भांड्यांवर कारागिरांनी अतिशय नाजूकपणे हाताने रंगवलेले फुलांचे नमुने, पक्षी, भौमितिक आकार आणि कलात्मक कडा पाहायला मिळतात. विशेष म्हणजे, ही भांडी बनवताना पारंपरिक चिकणमातीऐवजी क्वार्ट्झ दगडाची पावडर, काच आणि मुलतानी मातीचा वापर केला जातो, ज्यामुळे तिला काचेसारखी चमक प्राप्त होते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Afghanistan : पाकिस्तानला मिळणार जशास तसे उत्तर? तालिबानने दुरुस्त केले सोव्हिएतकालीन ‘L-39 Albatros’ जेट; पाहा VIDEO
जपानच्या पंतप्रधान सनाए ताकाइची यांच्यासोबत झालेल्या द्विपक्षीय भेटीदरम्यान पंतप्रधान मोदींनी त्यांना एका सुंदर ‘साधेली’ (Sadeli) लाकडी नक्षीकाम केलेल्या पेटीत ठेवलेला ‘रॉयल ब्लू बनारसी कातान सिल्क स्टोल’ भेट दिला. भारताची घनिष्ठ मैत्री, जिव्हाळा आणि सांस्कृतिक आदराचे प्रतीक म्हणून ही भेट देण्यात आली.
उत्कृष्ट दर्जाच्या कातान रेशमापासून विणलेला हा स्टोल वाराणसीच्या शतकानुशतके जुन्या वस्त्रकलेचे जिवंत दर्शन घडवतो. त्यावरील गुंतागुंतीच्या जरीच्या नक्षीकामात पिढ्यानपिढ्या विणकाम करणाऱ्या कारागिरांचे कौशल्य दिसून येते. या स्टोलचा गडद निळा रंग प्रतिष्ठा, शहाणपण आणि दोन्ही देशांमधील सुसंवादाचे प्रतीक मानला जातो.
यजमान देश असलेल्या फिलीपिन्सच्या नेत्यांसाठी पंतप्रधान मोदींनी काश्मीरच्या दोन सर्वोत्कृष्ट कलाकृतींची निवड केली होती. फिलीपिन्सचे राष्ट्राध्यक्ष फर्डिनांड मार्कोस ज्युनियर यांना मोदींनी एक पारंपरिक हाताने विणलेला ‘काश्मिरी रेशमी गालिचा’ (Kashmiri Silk Carpet) भेट दिला. हा गालिचा त्याच्या अप्रतिम चमक, मऊ पोत, गुंतागुंतीच्या नक्षी आणि दीर्घकाळ टिकण्याच्या क्षमतेसाठी जगभर ओळखला जातो. शुद्ध रेशमापासून बनवलेले हे गालिचे तयार करताना कारागिरांना हजारो बारीक गाठी घालाव्या लागतात, ज्यामुळे एक गालिचा पूर्ण होण्यासाठी अनेक महिने किंवा वर्षेही लागतात. काश्मीरच्या निसर्गसौंदर्यापासून प्रेरित असलेल्या या गालिच्यावर फुलांचे नमुने, चिनार व पॉपलरची पाने आणि भौमितिक आकृत्या विणलेल्या असतात.
दुसरीकडे, फिलीपिन्सच्या प्रथम महिला लुईस अरानेटा-मार्कोस यांना पंतप्रधान मोदींनी कागदी लगद्याच्या (Papier-Mâché) कलात्मक पेटीत ठेवलेली पारंपरिक ‘काश्मिरी पश्मिना शाल’ भेट दिली. ही भेट म्हणजे काश्मीरच्या दोन वैशिष्ट्यपूर्ण कलांचा सुंदर संगम आहे. लडाखच्या उंच भागात आढळणाऱ्या ‘चांगथांगी’ शेळीच्या पोटाखालून मिळणाऱ्या अत्यंत तलम लोकरीपासून ही पश्मिना शाल विणली जाते. तिचा विलक्षण मऊपणा, हलके वजन आणि उबदारपणा तिला जगातील सर्वात महागड्या आणि प्रतिष्ठित वस्त्रांमध्ये स्थान देतो.
दक्षिण भारतातील समृद्ध कलावारशाची ओळख करून देताना पंतप्रधान मोदींनी ब्रुनेईचे सुलतान हाजी हसनल बोल्किया आणि म्यानमारच्या नेतृत्वाला कर्नाटकातील बिदर येथील जगप्रसिद्ध ‘बिद्रीकला’ (Bidriware) भेट म्हणून दिली. चौदाव्या शतकापासून चालत आलेली ही पारंपरिक धातूकला जस्त आणि तांबे यांच्या मिश्रधातूपासून तयार केली जाते.
या धातूच्या वस्तूंवर कुशल कारागीर अत्यंत सुबकपणे कोरीवकाम करतात आणि त्यात शुद्ध चांदीची तार जडवतात. त्यानंतर एका विशिष्ट रासायनिक प्रक्रियेद्वारे या भांड्यांच्या पृष्ठभागाला गडद काळा रंग दिला जातो, ज्यामुळे काळ्या पार्श्वभूमीवर शुद्ध चांदीची नक्षी अतिशय उठून दिसते. यावरील फुलांची आणि भौमितिक नक्षी ऐतिहासिक बिदर किल्ल्याच्या स्थापत्य कलेपासून प्रेरित आहे. ‘बिद्रीवेअर’ला भारत सरकारचा प्रतिष्ठित ‘जीआय टॅग’ (GI Tag) देखील मिळालेला असून, दख्खनच्या या शतकानुशतके जुन्या धातूकामाच्या परंपरेचा हा जागतिक सन्मान ठरला आहे.
Ans: फिलीपिन्सच्या मनिला दौऱ्यात पंतप्रधान मोदींनी डोनाल्ड ट्रम्प यांना राजस्थानमधील नाथद्वारा येथील पारंपरिक 'गोल्डन पिछवाई' (Golden Pichwai) चित्र भेट म्हणून दिले.
Ans: पंतप्रधान मोदींनी ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज यांना राजस्थानच्या सुप्रसिद्ध 'जयपूर ब्लू पॉटरी' (Jaipur Blue Pottery) मधील एक कलात्मक निळे मातीचे भांडे भेट दिले.
Ans: पंतप्रधान मोदींनी कर्नाटकातील बिदर येथील जीआय-टॅग प्राप्त 'बिद्रीकला' (Bidriware) ब्रुनेईचे सुलतान हाजी हसनल बोल्किया आणि म्यानमारच्या नेतृत्वाला भेट दिली.






