ऑल इज वेल मल्टिस्पेशालिटी हॉस्पिटलला NABL मानांकन; मध्य भारतातील निदान आरोग्यसेवेला मिळणार अधिक बळ
Health Update: बुऱ्हाणपूर येथील ऑल इज वेल मल्टिस्पेशालिटी हॉस्पिटलच्या पॅथॉलॉजी विभागाला क्वालिटी कौन्सिल ऑफ इंडिया अंतर्गत कार्यरत असलेल्या नॅशनल अॅक्रेडिटेशन बोर्ड फॉर टेस्टिंग अँड कॅलिब्रेशन लॅबोरेटरीज (NABL) यांच्याकडून मानांकन प्राप्त झाले आहे. या मानांकनामुळे मध्य प्रदेशातील निमाड विभागातील निदान आरोग्यसेवेच्या पायाभूत सुविधांना अधिक बळ मिळणार आहे.हॉस्पिटलच्या पॅथॉलॉजी लॅबोरेटरीला हे मानांकन मिळाल्यामुळे निमाड आणि खान्देश विभागातील ती पहिले मानांकनप्राप्त पॅथॉलॉजी केंद्र ठरले आहे. या मानांकनाद्वारे प्रयोगशाळेच्या तांत्रिक क्षमता, कार्यपद्धती आणि गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणालीचे मूल्यांकन केले जाते.
महाराष्ट्राच्या सीमेजवळ असलेले बुऱ्हाणपूर हे खान्दवा, खरगोन, धारणी, मुक्ताईनगर, भुसावळ आणि जळगाव यांसारख्या आसपासच्या जिल्ह्यांतील व शहरांतील रुग्णांसाठी महत्त्वाचे आरोग्यसेवा केंद्र ठरत आहे. हॉस्पिटलपासून सुमारे २०० किलोमीटरच्या परिसरातील रुग्णांना या सुविधेचा लाभ मिळतो. २०१९ मध्ये स्थापन झालेल्या हॉस्पिटलच्या पॅथॉलॉजी विभागाने गेल्या काही वर्षांत सुमारे २०० किलोमीटर परिसरात आपले नेटवर्क विकसित केले आहे. या नेटवर्कअंतर्गत मध्य प्रदेश आणि महाराष्ट्राच्या सीमावर्ती भागातील सुमारे २,६०० डॉक्टर तसेच ५०० ते ६०० हॉस्पिटल्स आणि पॅथॉलॉजी लॅबोरेटरीजशी विभाग संलग्न आहे.
हिमॅटोलॉजी (रक्तविज्ञान): संपूर्ण रक्त तपासणी (CBC), परिधीय रक्ताच्या नमुन्याची सूक्ष्मदर्शकीय तपासणी, रक्त गोठण्याशी संबंधित चाचण्या आणि अॅनिमिया, संसर्ग, रक्तविकार, रक्त गोठण्यातील अनियमितता तसेच ल्युकेमियासारख्या रक्ताच्या कर्करोगांचे मूल्यांकन करण्यासाठी विशेष तपासण्या केल्या जातात.
सायटोलॉजी (पेशीशास्त्र): फाइन नीडल अॅस्पिरेशन सायटोलॉजी (FNAC), शरीरातील विविध द्रवपदार्थ आणि इतर वैद्यकीय प्रक्रियांमधून मिळालेल्या पेशींची सूक्ष्मदर्शकाद्वारे तपासणी केली जाते. गाठी, सूज, संसर्ग, दाहजन्य स्थिती आणि संभाव्य कर्करोगाचे निदान करण्यासाठी या तपासण्या उपयुक्त ठरतात.
हिस्टोपॅथॉलॉजी (ऊतकशास्त्र): बायोप्सी किंवा शस्त्रक्रियेद्वारे काढलेल्या ऊतकांची तपासणी करून कर्करोगाचे निदान, ट्यूमरचा प्रकार व त्याची श्रेणी निश्चित करणे आणि उपचारांचे नियोजन करण्यास मदत केली जाते.
इम्युनॉलॉजी आणि इम्युनोपॅथॉलॉजी (रोगप्रतिकारशक्तीशी संबंधित तपासण्या): रोगप्रतिकारक यंत्रणेचे कार्य, ऑटोइम्यून विकार, दाहजन्य आजार आणि काही विशिष्ट संसर्गजन्य आजारांशी संबंधित तपासण्या केल्या जातात.
क्लिनिकल बायोकेमिस्ट्री (वैद्यकीय जैवरसायनशास्त्र): यामध्ये यकृत व मूत्रपिंडाच्या कार्याच्या तपासण्या, हृदयाशी संबंधित मार्कर्स, लिपिड प्रोफाइल, मधुमेहाशी संबंधित तपासण्या, इलेक्ट्रोलाइट्स, हार्मोन्स आणि चयापचयाशी संबंधित घटकांची तपासणी केली जाते.
मॉलिक्युलर डायग्नोस्टिक्स (आण्विक निदान): निवडक संसर्गजन्य आजारांचे निदान, अनुवांशिक तपासण्या आणि इतर विशेष निदान प्रक्रियांसाठी DNA आणि RNA आधारित चाचण्या केल्या जातात.
मेडिकल मायक्रोबायोलॉजी (वैद्यकीय सूक्ष्मजीवशास्त्र): जीवाणू आणि बुरशींची ओळख, कल्चर टेस्ट तसेच अँटीमायक्रोबियल ससेप्टिबिलिटी टेस्टिंग (औषधांच्या परिणामकारकतेची तपासणी) केली जाते. यामुळे डॉक्टरांना योग्य प्रतिजैविक उपचार निवडण्यास मदत होते.
हॉस्पिटलच्या माहितीनुसार, मुख्य पॅथॉलॉजी विभागात दररोज सरासरी सुमारे १५,००० चाचण्या करण्याची क्षमता आहे. यानुसार महिन्याला सुमारे ४.५ लाख आणि वर्षाला अंदाजे ५४.७५ लाख चाचण्या केल्या जाऊ शकतात. या कामकाजासाठी स्वयंचलित उपकरणे आणि आधुनिक प्रयोगशाळा प्रणालींचा वापर केला जातो.
मुख्य हॉस्पिटलच्या पलीकडेही निदान सेवा उपलब्ध करून देण्यासाठी ऑल इज वेलने आपल्या सुमारे २०० किलोमीटरच्या नेटवर्कमध्ये जवळपास १० सुपर क्लिनिक केंद्रे सुरू केली आहेत. या केंद्रांमधून दररोज एकत्रितपणे सुमारे ९,००० ते १०,००० चाचण्या केल्या जातात. त्यामुळे रुग्णांना आपल्या घराजवळच आवश्यक वैद्यकीय तपासण्या करून घेणे शक्य होत आहे. याशिवाय, प्रतिबंधात्मक आरोग्यसेवा, आजारांचे लवकर निदान आणि जीवनशैलीशी संबंधित आजारांचे निरीक्षण याबाबत जनजागृती करण्यासाठी विभागातर्फे विविध वैद्यकीय व आरोग्य शिबिरांचे आयोजनही केले जाते.
NABL मानांकन प्रक्रियेमध्ये प्रयोगशाळेची तांत्रिक क्षमता आणि गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणालीचे सविस्तर मूल्यांकन केले जाते. यामध्ये अंतर्गत गुणवत्ता नियंत्रण (IQC), बाह्य गुणवत्ता मूल्यांकन (EQA), उपकरणांचे कॅलिब्रेशन, तपासणी प्रक्रिया, कर्मचाऱ्यांची कार्यक्षमता, नमुन्यांचे व्यवस्थापन, अहवालांची अचूकता, दस्तऐवजीकरण आणि गुणवत्ता सुधारण्यासाठी सातत्याने केले जाणारे प्रयत्न यांचा समावेश असतो. या मानकांमुळे प्रयोगशाळेतील तपासण्यांमध्ये सातत्य आणि विश्वासार्हता राखण्यास मदत होते. परिणामी, डॉक्टरांना योग्य वैद्यकीय निर्णय घेणे आणि उपचारांचे नियोजन करणे अधिक सुलभ होते.
या मानांकनाबाबत प्रतिक्रिया व्यक्त करताना देवंशी चौकसे, कार्यकारी संचालक, ऑल इज वेल मल्टिस्पेशालिटी हॉस्पिटल म्हणाल्या, “बुऱ्हाणपूरमध्ये प्रगत निदान सुविधा उभारण्यामागचा आमचा उद्देश हाच आहे की, रुग्णांना आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना विश्वासार्ह वैद्यकीय तपासण्यांसाठी दूरवर प्रवास करण्याची गरज भासू नये. NABL मानांकन म्हणजे मध्य भारताच्या मध्यवर्ती भागातच दर्जेदार आरोग्यसेवा उपलब्ध करून देण्याचे आमचे आश्वासन आहे. गुणवत्तापूर्ण आरोग्यसेवा ही कोणाची विशेष मक्तेदारी नसून प्रत्येकाचा अधिकार आहे.”
या मानांकनाचे श्रेय हॉस्पिटलने आपल्या पॅथॉलॉजिस्ट, प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ, गुणवत्ता व्यवस्थापन तज्ज्ञ आणि संपूर्ण हॉस्पिटल टीमच्या सामूहिक प्रयत्नांना दिले आहे. तसेच संदर्भित रुग्ण पाठवणारे डॉक्टर, संलग्न आरोग्य संस्था आणि रुग्ण यांनी दिलेल्या सातत्यपूर्ण सहकार्याबद्दलही हॉस्पिटलने आभार व्यक्त केले आहेत.
भविष्यात प्रयोगशाळेच्या पायाभूत सुविधा, तंत्रज्ञान आणि गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणालीमध्ये आणखी सुधारणा करण्याची हॉस्पिटलची योजना आहे. यासोबतच आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त गुणवत्ता मानकांच्या दिशेने वाटचाल करत, कॉलेज ऑफ अमेरिकन पॅथॉलॉजिस्ट्स (CAP) यांच्याकडून मानांकन मिळवण्याचे दीर्घकालीन उद्दिष्टही हॉस्पिटलने निश्चित केले आहे.
Ans: NABL म्हणजे National Accreditation Board for Testing and Calibration Laboratories. ही संस्था वैद्यकीय प्रयोगशाळांसह विविध चाचणी आणि कॅलिब्रेशन प्रयोगशाळांना गुणवत्ता व तांत्रिक क्षमतेच्या निकषांनुसार मानांकन देते.
Ans: या मानांकनामुळे संबंधित प्रयोगशाळेने NABL च्या निर्धारित गुणवत्ता आणि तांत्रिक निकषांची पूर्तता केल्याचे अधोरेखित होते. यामुळे निदान सेवांच्या गुणवत्तेला अधिक विश्वासार्हता मिळू शकते.
Ans: मान्यताप्राप्त प्रयोगशाळेत निर्धारित गुणवत्ता व्यवस्थापन आणि तांत्रिक प्रक्रियांचे पालन केले जाते. त्यामुळे चाचणी प्रक्रियेतील अचूकता आणि विश्वासार्हता वाढवण्यास मदत होते.






