
Masoud Pezeshkian PM Modi bilateral talks
मध्य पूर्वेतील अत्यंत चिंताजनक राजकीय आणि लष्करी वातावरणात एक मोठी मुत्सद्दी घडामोड घडत आहे. किर्गिझस्तानची राजधानी बिश्केक येथे आयोजित शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (SCO Summit) २६ व्या शिखर परिषदेसाठी जगातील प्रमुख नेते एकत्र आले आहेत. याच परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी (PM Narendra Modi) आणि इराणचे नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांच्यात अत्यंत महत्त्वाची आणि हाय-प्रोफाइल द्विपक्षीय बैठक पार पडणार आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात गेल्या काही दिवसांपासून स्थगित असलेले हवाई हल्ले पुन्हा एकदा तीव्र वेगाने सुरू झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर ही भेट होत असल्याने, या बैठकीकडे जगभरातील राजकारण्यांचे आणि जागतिक महासत्तांचे लक्ष वेधले गेले आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे उझबेकिस्तान आणि किर्गिझस्तानच्या आपल्या महत्त्वपूर्ण दौऱ्याच्या दुसऱ्या टप्प्यात रविवारी सायंकाळी बिश्केक येथील मानसा आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर दाखल झाले. विमानतळावर किर्गिझ प्रजासत्ताकाच्या मंत्रिमंडळाचे अध्यक्ष आदिलबेक कासिमालायेव यांनी पंतप्रधान मोदींचे अत्यंत आदरपूर्वक आणि भव्य औपचारिक स्वागत केले. किर्गिझ राष्ट्राध्यक्ष सादिर जपारोव यांच्या विशेष निमंत्रणावरून पंतप्रधान मोदी या शिखर परिषदेत सहभागी होत आहेत. या दोन दिवसीय दौऱ्यात पंतप्रधान मोदी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्यासह SCO च्या अनेक सदस्य देशांच्या राष्ट्रप्रमुखांची भेट घेणार आहेत, परंतु इराणच्या राष्ट्राध्यक्षांसोबत होणारी भेट ही सद्य परिस्थिती पाहता सर्वात महत्त्वाची मानली जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Boat Accident: उत्तर सायप्रसजवळ 270 प्रवाशांनी भरलेली सागरी फेरी समुद्रात उलटली; 8 जणांचा दुर्दैवी मृत्यू, 25 प्रवासी बेपत्ता
इराणची अधिकृत वृत्तसंस्था ‘इर्ना’ (IRNA) ने दिलेल्या माहितीनुसार, राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान तेहरानहून बिश्केककडे रवाना झाले असून ते SCO आणि SCO Plus बैठकांमध्ये सहभाग घेतील. ही बैठक अशा वेळी होत आहे जेव्हा रविवारी अमेरिकन सैन्यदलाने इराणच्या मोक्याच्या ठिकाण असलेल्या लारक बेटावर भीषण हवाई हल्ले चढवले. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने (IRGC) या हल्ल्यात आपले अनेक जवान आणि निष्पाप नागरिक मारले गेल्याचा दावा केला. या लष्करी कारवाईला जोरदार प्रत्युत्तर देत इराणने अवघ्या काही तासांत जॉर्डनमधील अमेरिकेच्या हवाई आणि लष्करी तळांवर क्षेपणास्त्रांचा आणि ड्रोनचा वर्षाव केला. या पलटवारामुळे गेल्या महिनाभरापासून मध्य पूर्वेत असलेली तात्पुरती शांतता पूर्णपणे ढळली असून युद्धाचा भडका पुन्हा एकदा तीव्र झाला आहे.
इराणचे राष्ट्राध्यक्ष पेझेश्कियान यांनी बिश्केककडे रवाना होण्यापूर्वी प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधताना अत्यंत आक्रमक आणि संयमी भूमिका मांडली. ते म्हणाले की, “इराणला मध्य पूर्वेत किंवा जगात कुठेही युद्ध नको आहे, परंतु आपल्या सार्वभौमत्वावर होणाऱ्या कोणत्याही परकीय आक्रमणाला आमचे सैन्य पूर्ण ताकदीने आणि निर्धाराने उत्तर देईल.” संपूर्ण प्रदेशातील वाढती लष्करी अस्थिरता ही केवळ इराणसाठीच नव्हे तर आशियातील सर्व देशांच्या आर्थिक आणि सुरक्षेच्या उद्दिष्टांसाठी अत्यंत हानिकारक आहे. ही परिस्थिती रोखण्यासाठी सर्व स्वतंत्र देशांनी एकत्र येऊन संवाद साधण्याची आणि आर्थिक एकजूट दाखवण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Nepal Flood : इंजिनिअरला राष्ट्रीय पुरस्कार द्या! नेपाळ महापुराच्या रौद्ररूपातही अचल राहिले ‘ते’ घर; सोशल मीडियावर VIDEO VIRAL
आपल्या निवेदनात इराणच्या राष्ट्राध्यक्षांनी आशियाई संस्कृतीचा विशेष उल्लेख केला. “आपण ज्या प्रदेशात राहतो, त्याचा इतिहास आणि संस्कृती हजारो वर्षे जुनी आणि समृद्ध आहे. ही भूमी नेहमीच शांतता, संवाद, सहअस्तित्व आणि शाश्वत विकासाचे केंद्र राहिली आहे. याच भूमीतून जगाला संस्कृती आणि शांततेचा संदेश मिळाला आहे, म्हणूनच आजच्या संघर्षाच्या काळात हाच संवाद आणि समन्वयाचा प्रवाह पुढे नेणे अत्यंत गरजेचे आहे,” असे पेझेश्कियान यांनी आवर्जून सांगितले. ते बिश्केकमध्ये ६ व्या ‘वर्ल्ड नोमॅड गेम्स’च्या अधिकृत उद्घाटन सोहळ्यालाही उपस्थित राहणार आहेत.
भारताची भूमिका नेहमीच मुत्सद्देगिरी आणि संवादाद्वारे प्रश्न सोडवण्याची राहिली आहे. या बैठकीदरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी इराणला हिंसाचाराचा मार्ग सोडून शांततेच्या मार्गाने चर्चा करण्याचे आवाहन करण्याची शक्यता आहे. याशिवाय मध्य पूर्वेत अडकलेल्या हजारो भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षेचा मुद्दा, चाबहार बंदर प्रकल्पाची प्रगती आणि जागतिक ऊर्जा सुरक्षेचा प्रश्न यांवर उभय नेत्यांमध्ये सखोल चर्चा होण्याची अपेक्षा आहे. अमेरिका आणि इराण या दोन महासत्तांमधील थेट संघर्ष वाढल्यास त्याचा थेट फटका जागतिक इंधन पुरवठ्याला आणि भारतीय अर्थव्यवस्थेला बसू शकतो, त्यामुळे या बैठकीत निघणारा निष्कर्ष अत्यंत मोलाचा ठरणार आहे.