Father Emir: कतारला नवी ओळख देणारे शेख हमद बिन खलिफा अल थानी यांचे निधन; वयाच्या 74 व्या वर्षी घेतला जगाचा निरोप

Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani Dies: कतारचे माजी अमीर, शेख हमद बिन खलिफा अल थानी यांचे वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले आहे. कतारची आधुनिक ओळख घडवण्याचे श्रेय त्यांना दिले जाते.

• आधुनिक कतारच्या शिल्पकाराचे निधन
• शांततापूर्ण सत्ता हस्तांतरणाचा आदर्श
• आर्थिक आणि जागतिक क्रांती

Former Qatar Emir Sheikh Hamad dies at 74 : आखाती देशांमधील अत्यंत प्रभावशाली आणि श्रीमंत राष्ट्र असलेल्या कतारमधून (Qatar) एक अत्यंत दुःखद वृत्त समोर आले आहे. कतारला एक मागासलेल्या भागातून जागतिक स्तरावरील आर्थिक आणि राजनैतिक महासत्ता बनवणारे आधुनिक कतारचे संस्थापक आणि माजी अमीर, शेख हमद बिन खलिफा अल थानी यांचे रविवारी सकाळी वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले. कतारच्या ‘अमीरी दिवाण’ने (Amiri Diwan) एका अधिकृत निवेदनाद्वारे या बातमीला दुजोरा दिला असून, त्यांच्या निधनामुळे संपूर्ण कतार देशावर शोककळा पसरली आहे. जगभरातील प्रमुख नेत्यांनी त्यांच्या निधनाबद्दल तीव्र दुःख व्यक्त करत कतारच्या राजघराण्याचे सांत्वन केले आहे.

अमीरी दिवाणने सोशल मीडिया मंचावरून जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की, “अल्लाहचा अंतिम निर्णय अत्यंत नम्रतेने स्वीकारून, आम्ही देशाचे महान नेते आणि माजी अमीर शेख हमद बिन खलिफा अल थानी यांच्या निधनाची घोषणा करत आहोत. अल्लाह त्यांच्या आत्म्याला शांती देवो आणि त्यांना जन्नतमध्ये (स्वर्ग) सर्वोच्च स्थान प्रदान करो.” त्यांच्या निधनानंतर कतारमध्ये राष्ट्रीय शोकाचे वातावरण निर्माण झाले आहे, कारण कतारचा प्रत्येक नागरिक त्यांना ‘फादर अमीर’ (Father Emir) म्हणून आदराने पाहत असे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PM Modi NZ Visit: ’30 वर्षांपूर्वी मित्राने दिलेला ‘तो’ मफलर…’; पंतप्रधान मोदींनी न्यूझीलंड दौऱ्यात सांगितला ‘तो’ भावनिक प्रसंग

रक्तपाताशिवाय सत्ता आणि शांततापूर्ण हस्तांतरणाचा इतिहास

शेख हमद बिन खलिफा अल थानी हे केवळ कतारचे शासक नव्हते, तर ते आखाती देशांच्या राजकीय इतिहासातील एक क्रांतीचे नाव होते. जानेवारी १९५२ मध्ये दोहा येथे जन्मलेल्या शेख हमद यांनी ब्रिटनच्या जगप्रसिद्ध ‘रॉयल मिलिटरी अकादमी, सँडहर्स्ट’ येथून उच्च लष्करी शिक्षण घेतले होते. पुढे जाऊन ते कतारच्या सशस्त्र दलांचे सरसेनापती झाले. १९९५ मध्ये त्यांनी त्यांचे वडील शेख खलिफा बिन हमद अल थानी यांच्याकडून देशाची सूत्रे हाती घेतली. त्यांच्या नेतृत्वाची सर्वात मोठी देणगी ही होती की, त्यांनी पुढील १८ वर्षे कोणत्याही हिंसाचाराशिवाय किंवा रक्तपाताशिवाय देशाचा अत्यंत वेगाने विकास केला.

२०१३ मध्ये त्यांनी संपूर्ण जगाला चकित करणारा एक ऐतिहासिक निर्णय घेतला. आखाती देशांमध्ये सत्तेसाठी अनेकदा संघर्ष होत असताना, शेख हमद यांनी स्वेच्छेने आपले पद सोडून दिले आणि आपल्या तरुण मुलाकडे म्हणजेच सध्याचे अमीर, शेख तमीम बिन humad अल थानी यांच्याकडे कतारची संपूर्ण जबाबदारी सोपवली. अरब जगाच्या राजकारणात स्वतःहून, जिवंतपणी आणि अत्यंत शांततापूर्ण मार्गाने सत्ता हस्तांतरण करण्याची ही घटना अत्यंत दुर्मिळ आणि मैलाचा दगड ठरली.

दरडोई उत्पन्नात जगातील पहिल्या क्रमांकाची झेप

शेख हमद यांनी जेव्हा कतारची धुरा सांभाळली, तेव्हा कतार हा पर्शियन आखातातील एक अत्यंत छोटा आणि मर्यादित संसाधने असलेला देश होता. मात्र, त्यांच्याकडे एक विलक्षण आर्थिक दूरदृष्टी होती. त्यांनी कतारमधील ‘नॉर्थ फील्ड’ (North Field) या नैसर्गिक वायूच्या प्रचंड साठ्यांच्या शोधाला आणि त्याच्या विकासाला आपले सर्वोच्च प्राधान्य दिले. त्यांच्या या धोरणामुळे कतार अत्यंत कमी कालावधीत जगातील सर्वात मोठा लिक्विफाइड नॅशनल गॅस (LNG) निर्यातदार देश बनला.

या आर्थिक क्रांतीचा परिणाम असा झाला की, कतारमधील नागरिकांचे दरडोई उत्पन्न (Per Capita Income) संपूर्ण जगात सर्वाधिक झाले. ज्या देशाकडे एकेकाळी फारसे कोणी पाहत नव्हते, तो देश जगातील सर्वात मोठे आर्थिक केंद्र म्हणून उदयास आला. कतार गुंतवणूक प्राधिकरणाच्या (QIA) माध्यमातून त्यांनी लंडनमधील प्रसिद्ध ‘हॅरॉड्स’ (Harrods) डिपार्टमेंटल स्टोअर विकत घेतले, फ्रान्सचा ‘पॅरिस सेंट-जर्मेन’ (PSG) हा फुटबॉल क्लब खरेदी केला आणि जगभरातील अनेक बहुराष्ट्रीय कंपन्यांमध्ये अब्जावधी डॉलर्सची गुंतवणूक करून कतारचे आर्थिक साम्राज्य जगभर पसरवले.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Indian Army: ‘काश्मीरच्या प्रत्येक स्मशानभूमीत पाकिस्तानी दहशतवादी दफन’; हिजबुल कमांडरच्या VIDEO’ने वाढवले आंतरराष्ट्रीय दडपण

अल जझीराची स्थापना आणि फिफा विश्वचषकाचे स्वप्न

जागतिक माध्यम क्षेत्रात आणि पत्रकारितेत क्रांती घडवण्याचे श्रेयही शेख हमद यांच्याकडेच जाते. १९९६ मध्ये त्यांच्याच विशेष आदेशाने आणि आर्थिक पाठबळाने ‘अल जझीरा’ (Al Jazeera) या उपग्रह वृत्तवाहिनीची स्थापना करण्यात आली. या वाहिनीने संपूर्ण अरब जगाचा आवाज थेट पाश्चात्य माध्यमांसमोर आणि जागतिक स्तरावर अत्यंत ताकदीने मांडला.

क्रीडा क्षेत्राच्या माध्यमातून कतारची एक वेगळी आणि आधुनिक प्रतिमा तयार करण्याचे स्वप्न त्यांनी पाहिले होते. त्यांच्या याच दूरदृष्टीमुळे कतारला २०२२ च्या फिफा फुटबॉल विश्वचषकाचे (FIFA World Cup 2022) यजमानपद मिळाले. हा विश्वचषक केवळ एक क्रीडा स्पर्धा नव्हती, तर तो कतारने जागतिक स्तरावर घडवून आणलेले स्वतःचे सर्वात मोठे शक्तीप्रदर्शन होते. याशिवाय, आंतरराष्ट्रीय वादांमध्ये एक तटस्थ मध्यस्थ म्हणून कतारला प्रस्थापित करण्यात शेख हमद यांचे परराष्ट्र धोरण अत्यंत यशस्वी ठरले. त्यांच्या निधनामुळे आखाती देशांनी खऱ्या अर्थाने आपला सर्वात मोठा आधुनिक शिल्पकार गमावला आहे.