बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य AI
अमेरिका आणि चीन यांच्यातील व्यापारयुद्ध पुन्हा एकदा तीव्र झाले आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी चिनी वस्तूंवर नवीन निर्बंध आणि शुल्क लागू करण्याची घोषणा केल्यानंतर चीननेही जोरदार प्रत्युत्तर दिले आहे. बीजिंगने काही अमेरिकन कंपन्यांवर निर्बंध घालत त्यांचा चीनमधील व्यवसाय आणि व्यवहारांवर मर्यादा आणण्यास सुरुवात केली आहे. तसेच ड्रोन, दुर्मिळ खनिजे (Rare Earths) आणि इतर महत्त्वाच्या तंत्रज्ञानाशी संबंधित निर्यातीवरही चीनने नियंत्रण कडक केले आहे.
या संघर्षामागे केवळ आयात-निर्यातीचा प्रश्न नाही, तर कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), सेमीकंडक्टर, इलेक्ट्रिक वाहनांची बॅटरी, दूरसंचार आणि राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित तंत्रज्ञानावर वर्चस्व मिळवण्याची स्पर्धा आहे. अमेरिकेचा आरोप आहे की चीन अनुदानाच्या जोरावर जागतिक बाजारपेठेत अन्यायकारक स्पर्धा करत आहे. तर चीनचे म्हणणे आहे की अमेरिका आर्थिक दबाव टाकून चीनच्या औद्योगिक प्रगतीला अडथळा आणत आहे.
या नव्या निर्बंधांचा परिणाम केवळ दोन्ही देशांपुरता मर्यादित राहणार नाही. इलेक्ट्रॉनिक्स, मोबाईल, संगणक, ड्रोन, ऑटोमोबाईल आणि ऊर्जा क्षेत्रातील पुरवठा साखळीवर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या मालाच्या किंमती आणि उत्पादन खर्च वाढू शकतो.
आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, जर दोन्ही देशांनी निर्बंधांची मालिका अशीच सुरू ठेवली, तर जागतिक व्यापार आणि गुंतवणुकीवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. अनेक बहुराष्ट्रीय कंपन्या उत्पादन केंद्रे चीनबाहेर हलवण्याचा विचार करत आहेत, तर चीन पर्यायी बाजारपेठा आणि स्थानिक उद्योगांना अधिक बळकट करण्याच्या दिशेने पावले उचलत आहे.
