US Nuclear Lab : अमेरिकेच्या प्रमुख अणुप्रयोगशाळेत अचानक भीषण आग; आणीबाणी जाहीर, जाणून घ्या नक्की काय घडले?

US Nuclear Lab : अमेरिकेतील दक्षिण कॅरोलिना येथील अणुऊर्जा प्रकल्पाच्या प्रयोगशाळेत आग लागल्याने आणीबाणी जाहीर करण्यात आली. दोन तासांत आग विझवण्यात आली. खबरदारीचा उपाय म्हणून रेल्वे, नदी आणि हवाई वाहतूक थांबवण्यात आली.

• अणुप्रयोगशाळेत अचानक आग
• किरणोत्सर्गाचा धोका नाही
• हवाई अन् नदी वाहतूक ठप्प

अमेरिकेच्या साउथ कॅरोलिना (South Carolina) राज्यातील अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या सवाना रिव्हर नॅशनल लॅबोरेटरीमध्ये (Savannah River National Laboratory – SRNL) अचानक आग लागल्याने संपूर्ण परिसरात एकच खळबळ उडाली. (US Nuclear Lab) अमेरिकेच्या ऊर्जा विभागाच्या (Department of Energy) या प्रमुख संकुलात सायंकाळी ५:३९ च्या सुमारास ही घटना घडली. आगीची बातमी समजताच प्रशासनाने तातडीने ‘साईट एरिया इमर्जन्सी’ (Site Area Emergency) म्हणजेच आणीबाणीची घोषणा केली. अणुशस्त्रे निर्माण आणि आण्विक संशोधन करणाऱ्या या केंद्रात आग लागल्याची बातमी पसरताच स्थानिक रहिवाशांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले होते.

घटना घडल्यानंतर तातडीने अग्निशामक दल आणि आपत्कालीन यंत्रणा घटनास्थळी दाखल झाल्या. सुदैवाने, अग्निशामक जवानांनी सातत्यपूर्ण प्रयत्नांनंतर सुमारे दोन तासांच्या आत आगीवर पूर्णपणे नियंत्रण मिळवले. या घटनेनंतर संपूर्ण बाधित भागाची बारकाईने तपासणी करण्यात आली. सुविधेच्या बाहेर किरणोत्सर्गी (Radiological) किंवा धोकादायक पदार्थांचे कोणतेही लीक झालेले नाही, असा दिलासादायक खुलासा सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी केला आहे. परिस्थिती पूर्णपणे नियंत्रणात आल्यानंतर जाहीर करण्यात आलेली आणीबाणी अधिकृतपणे मागे घेण्यात आली आहे.

खबरदारी म्हणून हवाई, रेल्वे अन् नदी वाहतूक रोखली

अणुऊर्जा केंद्रातील आगीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन प्रशासनाने तत्काळ अत्यंत कठोर सुरक्षा उपाययोजना अंमलात आणल्या. खबरदारीचा उपाय म्हणून सवाना रिव्हर साईट (SRS) संकुलाची मुख्य प्रवेशद्वारे तात्काळ बंद करण्यात आली आणि बाहेरून येणाऱ्या सर्व वाहनांच्या प्रवेशावर पूर्ण बंदी घालण्यात आली. याशिवाय, या परिसरावरून जाणारी हवाई वाहतूक, स्थानिक रेल्वे सेवा आणि सवाना नदीवरील जहाजांची वाहतूक तात्पुरत्या स्वरूपात थांबवण्यात आली होती.

सुरक्षा मोहिमेदरम्यान किंवा आपत्कालीन व्यवस्थापनात ज्या कर्मचाऱ्यांची आवश्यकता नव्हती, अशा सर्व कर्मचाऱ्यांना सुरक्षित ठिकाणी राहण्याचे (Shelter-in-place) निर्देश देण्यात आले. केंद्र सरकारच्या विविध आपत्कालीन यंत्रणा, स्थानिक पोलीस आणि राज्य मानवाधिकार तज्ज्ञ परिस्थितीवर सतत बारकाईने लक्ष ठेवून होते. कोणत्याही प्रकारच्या अफवा पसरू नयेत यासाठी स्थानिक रहिवाशांना फक्त अधिकृत रेडिओ, टीव्ही वृत्तवाहिन्या आणि सरकारी अपडेट्सवर विश्वास ठेवण्याचे आवाहन करण्यात आले.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Care And Support Day: 29 ऑक्टोबरला का साजरा केला जातो काळजी आणि आधार दिन? जाणून घ्या याचे सामाजिक व आर्थिक महत्व

 अमेरिकेच्या अणुकार्यक्रमात ७५ वर्षांचे योगदान आणि इतिहास

आयकेन शहराजवळ असलेली सवाना रिव्हर साईट ही केवळ साधी संशोधन प्रयोगशाळा नसून ती अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सुरक्षेचा आणि लष्करी सामर्थ्याचा मुख्य आधारस्तंभ आहे. १९५० च्या दशकात शीतयुद्धाच्या (Cold War) काळात या संकुलाची उभारणी करण्यात आली होती. गेल्या ७५ वर्षांहून अधिक काळापासून ही सुविधा अमेरिकेच्या अण्वस्त्र उपक्रमांना आणि धोरणात्मक लष्करी मोहिमांना तांत्रिक बळ पुरवत आहे.

A fire at a South Carolina laboratory on a site that produces materials for US nuclear weapons triggered an emergency response, but the fire was extinguished and no contamination was reported outside of the facility, site officials said. https://t.co/Mv9trTm8sy https://t.co/EoG2EIC9P3 — CNN (@CNN) October 29, 2026

credit – social media and Twitter

या ऐतिहासिक सुविधेत सुरुवातीच्या काळात पाच मुख्य अणुभट्ट्या (Nuclear Reactors) कार्यरत होत्या. अणुबॉम्ब आणि हायड्रोजन बॉम्ब तयार करण्यासाठी आवश्यक असणारे अत्यंत धोकादायक रासायनिक घटक – प्रामुख्याने ट्रिटियम (Tritium) आणि प्लुटोनियम-२३९ (Plutonium-239) यांचे उत्पादन याच केंद्रात केले जात असे. याशिवाय येथे आण्विक इंधनाचे शुद्धीकरण करणारी दोन मोठी रासायनिक विलगीकरण संयंत्रे (Chemical Separation Plants) देखील उभारण्यात आली होती.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US Midterms 2026 : अमेरिका मध्यावधी निवडणुकांपूर्वी मोठा सायबर हल्ला; फेडरल इलेक्शन कमिशनची फाइलिंग सिस्टीम हॅक झाल्याने खळबळ

 पर्यावरण संरक्षण आणि किरणोत्सर्गी कचरा व्यवस्थापन

सध्याच्या काळात या केंद्राचा वापर प्रामुख्याने आण्विक साहित्य हाताळणी, अण्वस्त्र सुरक्षेचे संशोधन आणि जुन्या अणुप्रकल्पांमधून निर्माण झालेल्या किरणोत्सर्गी कचऱ्याचे (Radioactive Waste) अत्यंत सुरक्षितपणे व्यवस्थापन करण्यासाठी केला जातो. पर्यावरणाचा समतोल राखणे, घातक कचऱ्याची विल्हेवाट लावणे आणि किरणोत्सर्गापासून सभोवतालच्या निसर्गाचे रक्षण करण्यासाठी येथे विविध स्वच्छता मोहिमा (Environmental Cleanup Operations) राबवल्या जातात.

या घटनेमुळे कोणतीही जीवितहानी किंवा किरणोत्सर्ग झाला नसला तरी, अण्वस्त्र निर्माण करणाऱ्या या संवेदनशील सुविधेत आग नक्की कशी लागली, याचे मुख्य कारण शोधण्यासाठी अमेरिकन ऊर्जा विभागाने (U.S. Department of Energy) उच्चस्तरीय चौकशीचे आदेश दिले आहेत.