
E20 पेट्रोलबाबत मोठा खुलासा; इंजिन, मायलेजच्या चर्चांवर नितीन गडकरींचे स्पष्ट उत्तर
‘द इंडियन एक्सप्रेस’ला दिलेल्या मुलाखतीत नितीन गडकरी यांनी स्पष्ट केले की, इथेनॉलचे कॅलरी मूल्य, किंवा ऊर्जा क्षमता, पेट्रोलपेक्षा कमी असते. त्यामुळे, पेट्रोलमधील इथेनॉलचे प्रमाण वाढवल्याने सरासरी इंधनाच्या बचतीत किंचित घट होऊ शकते. बहुतेक प्रकरणांमध्ये हा परिणाम नगण्य असतो.
गडकरी म्हणाले, “इथेनॉल आणि पेट्रोलच्या कॅलरी मूल्यातील फरक ही एक वस्तुस्थिती आहे. पण मायलेज तुमच्या ड्रायव्हिंगच्या परिस्थितीवरही अवलंबून असते.” दिल्ली किंवा मुंबईसारख्या शहरांचे उदाहरण देत ते म्हणाले की, दाटीवाटीच्या वाहतुकीमुळे वाहनांना कमी गिअरमध्ये गाडी चालवावी लागते आणि वारंवार ब्रेक लावावा लागतो. वेग जेमतेम ४०-५० किमी/तास पर्यंत पोहोचतो. तथापि, जर तुम्ही १०० किमी/तास या स्थिर गतीने गाडी चालवली, तर तुम्हाला मायलेजमध्ये थोडा फरक जाणवू शकतो.
गडकरींनी सोशल मीडियावर इंजिन निकामी झाल्याचे दावे पूर्णपणे फेटाळून लावले. ते म्हणाले की, अशी प्रकरणे अतिरंजित केली जात आहेत आणि हा हेतुपुरस्सर पसरवलेल्या ‘खोट्या वृत्तांताचा’ भाग आहे. त्यांनी आव्हान दिले, “मला अशी एकही गाडी दाखवा जिचे E20 इंधनामुळे नुकसान झाले आहे.”
गडकरींनी स्पष्ट केले की, पुणेस्थित चाचणी प्रयोगशाळा ARAI (ऑटोमोटिव्ह रिसर्च असोसिएशन ऑफ इंडिया) आणि वाहन उत्पादकांनी घेतलेल्या अनेक चाचण्यांमधून उत्तीर्ण झाल्यानंतर गेल्या वर्षी देशभरात E20 मिश्रण (२०% इथेनॉल आणि ८०% पेट्रोल) सादर करण्यात आले. जेव्हा कंपन्यांनी इंजिन निकामी होण्याच्या घटनांची चौकशी केली, तेव्हा त्यांना आढळले की याचे कारण भेसळयुक्त इंधन होते, E20 पेट्रोल नव्हे.
गडकरींनी जुन्या गाड्यांच्या काही भागांवर होणाऱ्या किरकोळ परिणामाबाबत एक महत्त्वपूर्ण माहिती दिली. त्यांनी सांगितले की, फ्लेक्स इंजिनबद्दल बरेच धडे शिकले गेले आहेत आणि मटेरियल कंप्लायन्समध्ये सुधारणा झाली आहे. जुन्या गाड्यांमध्ये वापरले जाणारे वॉशर पूर्वी धातूचे बनवलेले होते, पण आता ते रबराचे बनवले जातात. मंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, वाहन उत्पादकांना सूचना देण्यात आल्या आहेत की, जेव्हा जुन्या गाड्या सर्व्हिसिंगसाठी येतील, तेव्हा ग्राहकांकडून कोणतेही अतिरिक्त शुल्क न आकारता हे वॉशर (मोफत) बदलून द्यावेत.
गडकरींनी सांगितले की, कार्यक्षमतेच्या बाबतीत इथेनॉल पेट्रोलपेक्षा श्रेष्ठ असल्याचे सिद्ध झाले आहे. त्यात उत्कृष्ट अँटी-नॉकिंग गुणधर्म आणि उच्च ऑक्टेन नंबर आहे. ते २००४ पासून इथेनॉलचे समर्थन करत आहेत.
टाटा मोटर्स, महिंद्रा, ह्युंदाई, टोयोटा किर्लोस्कर आणि मारुती सुझुकीसह जवळपास डझनभर कंपन्या आता फ्लेक्स-फ्यूएल मॉडेल्स सादर करत आहेत. १९७० च्या दशकापासून ब्राझीलमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या २७% मिश्रणाप्रमाणे, जनतेला वेगवेगळ्या किमतींमध्ये इंधनाची विविध मिश्रणे उपलब्ध करून देण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे.
गडकरींनी स्पष्ट केले की, इथेनॉलची किंमत सुमारे ७५ रुपये प्रति लिटर आहे, जी बरीच किफायतशीर आहे. शिवाय, हायब्रीड फ्लेक्स वाहनांमधील इलेक्ट्रिक घटक बॅटरीमधील ऊर्जा वाचवतो, ज्यामुळे आणखी फायदे मिळतात.
पश्चिम आशियातील संकटाचा संदर्भ देत गडकरी म्हणाले की, आपल्याला जीवाश्म इंधनाच्या आयातीसाठी सर्व पर्यायांचा शोध घेण्याची गरज आहे. भारत सध्या २ लाख कोटी रुपयांचे जीवाश्म इंधन आयात करतो, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात प्रदूषण होते. हे पर्याय समोर आले आहेत.
मेथॅनॉल: कर्नाटकातील अशोक लेलँडने २५ बसेसमध्ये तीन महिन्यांसाठी १५% मेथॅनॉल-डिझेल मिश्रणाची यशस्वी चाचणी केली. यानंतर, त्यांनी ट्रक आणि बसेससाठी एक विशेष मेथॅनॉल इंजिन देखील विकसित केले आहे. आसाम पेट्रो-केमिकल्स दररोज ७०० टन मेथॅनॉलचे उत्पादन करत आहे, ज्याची किंमत केवळ २०-२२ रुपये प्रति लिटर आहे, तर डिझेलची किंमत सुमारे ११० रुपये प्रति लिटर आहे. यामुळे खर्चात मोठी बचत होईल आणि ईशान्य भारतात त्याचा वापर वाढेल.
आयसो-ब्युटेनॉल: हा डिझेलला एक उत्तम पर्याय आहे, कारण इथेनॉल थेट डिझेल इंजिनमध्ये मिसळता येत नाही. किर्लोस्करने अलीकडेच दोन जनरेटर सेट विकसित केले आहेत, जे १००% आयसो-ब्युटेनॉल आणि इथेनॉलवर यशस्वीरित्या चालत आहेत. जर ट्रॅक्टर, शेतीची उपकरणे आणि बांधकाम वाहनांमध्ये आयसो-ब्युटेनॉल किंवा स्वदेशी इंधनांचा (सीएनजी, इथेनॉल, मिथेनॉल) वापर केला गेला, तर भारताची डिझेल आयात पूर्णपणे संपुष्टात आणली जाऊ शकते.