
भारतात रस्त्यांवरून गाडी चालवताना वेगवेगळ्या आवाजांचे आणि गाण्यांचे हॉर्न ऐकायला मिळणे सामान्य झाले आहे. परंतु, तुम्हाला माहीत आहे का की गाड्यांमध्ये प्रेशर हॉर्न किंवा म्युझिकल हॉर्न वाजवणे हा कायदेशीर गुन्हेगारीचा भाग आहे? केंद्रीय मोटार वाहन कायद्यानुसार, वाहनांवर केवळ कंपनीने दिलेले अधिकृत हॉर्न वापरण्याची परवानगी आहे.
RTO चा नियम काय सांगतो?
केंद्रीय मोटार वाहन नियमांच्या कलम ११९ (३) नुसार, कोणत्याही वाहनाचा हॉर्न ९३ डेसिबल पेक्षा कमी आणि ११२ डेसिबलपेक्षा जास्त नसावा. हा आवाज मोजताना तो वाहनापासून ७.५ मीटर अंतरावर आणि जमिनीपासून ०.५ ते १.५ मीटर उंचीवर मोजला जातो.
लोकांच्या आरोग्याशी खेळ? प्रदूषणावर लक्ष ठेवणारी यंत्रणाच ‘व्हेंटिलेटर’वर; AQI डेटा गायब
प्रेशर आणि म्युझिकल हॉर्नवर बंदी का?
१. ध्वनी प्रदूषण आणि आरोग्य: फॅन्सी किंवा प्रेशर हॉर्नचा आवाज १२० ते १४० डेसिबलपर्यंत पोहोचतो, जो मानवी कानांसाठी अत्यंत घातक आहे. यामुळे तात्पुरते किंवा कायमचे बहिरेपण येऊ शकते. तसेच वृद्ध आणि लहान मुलांमध्ये हृदयविकाराचा झटका किंवा मानसिक ताण वाढू शकतो.
२. अपघातांचा धोका: रस्त्यावर अचानक वाजणाऱ्या विचित्र किंवा मोठ्या आवाजामुळे इतर वाहनचालक विशेषतः दुचाकीस्वार दचकतात. यामुळे त्यांचे गाडीवरील नियंत्रण सुटून गंभीर अपघात होण्याची शक्यता असते.
‘परिवहन’ मोबाईल ॲप आपल्याला कोणकोणत्या सुविधा देते? जाणून घ्या
३. सायलेन्स झोनचे उल्लंघन: रुग्णालय, शाळा, न्यायालये आणि सरकारी कार्यालयांच्या सभोवताली १०० मीटरचा परिसर ‘सायलेन्स झोन’ असतो. येथे कोणत्याही प्रकारचा हॉर्न वाजवणे निषिद्ध आहे, परंतु फॅन्सी हॉर्नमुळे या नियमांचा पूर्ण फज्जा उडतो.
किती होऊ शकतो दंड?
मोटार वाहन कायद्याच्या नवीन दुरुस्तीनुसार (कलम १९०(२)), प्रेशर हॉर्न किंवा बंदी घातलेले हॉर्न वापरल्यास ₹२,००० ते ₹१०,००० पर्यंतचा दंड होऊ शकतो. अनेकदा वाहतूक पोलीस असे हॉर्न जागेवरच जप्त करून नष्ट करतात.
हॉर्न हा रस्ता सुरक्षेसाठी आणि इतरांना इशारा देण्यासाठी असतो, मनोरंजनासाठी नाही. त्यामुळे जबाबदार नागरिक बना, फॅन्सी हॉर्न टाळा आणि सुरक्षित प्रवास करा.