कस्टमाईझ आवडीचा रंग देण्यासाठी, कार कंपन्या लाखो रुपये का आकारतात? रंगांची एक्सक्लुझिव्हिटी ब्रँड व्हॅल्यू कशी वाढवते? जाणून घ्या

लक्झरी कार कंपन्या ग्राहकाला केवळ 'रंग' विकत नाहीत, तर ते त्या रंगामागील अचूक अभियांत्रिकी, लागणारा वेळ, आणि 'माझ्यासारखी गाडी जगात दुसऱ्या कोणाकडेच नाही' हा अभिमान विकतात. यामुळेच एका रंगाची किंमत सामान्य गाड्यांच्या किमतीपेक्षा जास्त असते.

सुपरकार किंवा महागडी लक्झरी कार खरेदी करताना केवळ ‘लाल’, ‘काळा’ किंवा ‘पांढरा’ रंग निवडणे आता जुने झाले आहे. आजच्या काळात लक्झरी म्हणजे अनन्यसाधारणता (एक्सक्लुझिव्हिटी). जागतिक कार ब्रँड्सनी याच मानसिकतेचा वापर करून एक अत्यंत महागडा ‘कस्टम पेंट प्रोग्राम’ सुरू केला आहे. या अंतर्गत ग्राहक आपल्या आवडीचा कोणताही रंग गाड्यांसाठी मागवू शकतात, ज्याची किंमत साधारण १५ ते ३० लाखांपेक्षा जास्त असू शकते आणि काही विशेष मॉडेल्ससाठी हा खर्च कोटींच्या घरातही जातो.

पण केवळ एका रंगासाठी लोक एवढे पैसे का मोजतात आणि कंपन्या इतकी किंमत का आकारतात? यामागे केवळ नफा कमावणे नसून एक प्रचंड मोठी तांत्रिक प्रक्रिया आणि ब्रँड मूल्याचे गणित दडलेले आहे.

१. अकरा महिन्यांची चाचणी 

जेव्हा एखादा ग्राहक आपल्या आवडीचा एखादा अनोखा रंग (उदा. त्यांच्या आवडीच्या शर्टचा, घड्याळाचा किंवा एखाद्या ऐतिहासिक वस्तूचा रंग) कंपनीला देतो, तेव्हा कंपनी थेट तो रंग गाडीवर मारत नाही. त्यासाठी कारखान्यात एक विशेष चाचणी केली जाते, ज्याला व्यवहार्यता अभ्यास म्हणतात.

विविध पृष्ठभागांवर चाचणी: कारची बॉडी केवळ स्टीलची नसते; त्यात कार्बन फायबर, अल्युमिनियम, प्लास्टिक आणि फायबरग्लास अशा वेगवेगळ्या मटेरियल्सचा वापर केलेला असतो. प्रत्येक मटेरियलवर तो रंग सारखाच दिसतोय का, हे तपासण्यासाठी अनेक प्रयोग करावे लागतात.

हवामानाचा परिणाम: हा रंग कडक उन्हात फिका पडणार नाही ना? किंवा अति थंडीत त्याला तडे जाणार नाहीत ना? याची प्रयोगशाळेत चाचणी घेतली जाते. या संपूर्ण प्रक्रियेला तब्बल ११ महिन्यांचा काळ लागू शकतो. जर रंग चाचणीत नापास झाला, तर कंपनी तो रंग वापरत नाही.

तलवारीच्या पकडीवरून ठरला भारतीय गाड्यांच्या ‘स्टीअरींगचा’ नियम! जाणून घ्या ‘राईट हँड ड्राईव्ह’चा इतिहास!

२. उत्पादन प्रक्रियेतील अडथळे

कारखान्यात रोबोट्स एका मिनिटात शेकडो गाड्यांना एकाच रंगात रंगवू शकतात. परंतु, जेव्हा एखाद्या ग्राहकाची खास रंगाची कार उत्पादन लाईनवर येते, तेव्हा संपूर्ण स्वयंचलित सिस्टीम काही काळासाठी थांबवावी लागते किंवा संथ करावी लागते. रोबोट्सच्या पाईप्समधील जुना रंग साफ करून नवीन खास रंग लोड करावा लागतो. या प्रक्रियेत कंपनीचा वेळ आणि संसाधने खर्च होतात. हा उत्पादनातील अडथळा भरून काढण्यासाठी कंपन्या एवढी मोठी रक्कम आकारतात.

३. रंगाची मालकी आणि तुमचे नाव

लक्झरी कार कंपन्यांच्या सर्वोच्च वैयक्तिकीकरण विभागांतर्गत, जर तुम्ही एखादा नवीन रंग तयार केला, तर त्या रंगाला तुमचे नाव दिले जाऊ शकते. जोपर्यंत तुमच्या गाडीचे मॉडेल बाजारात आहे, तोपर्यंत तो रंग जगात इतर कोणालाही दिला जात नाही. ही सर्वोच्च स्तरावरील अनन्यसाधारणता अब्जाधिशांना आकर्षित करते.

रोल्स रॉयसच्या पुढच्या ग्रिलचा आकार त्यांच्या ब्रँडची ओळख कसा बनला?ग्रीक मंदिर वास्तूचे ‘स्टेटस सिम्बॉल’मध्ये कसे रूपांतर झाले?

४.रंगांची ही अनन्यसाधारणता ब्रँडचे मूल्य कशी वाढवते?

रंगांची ही अनोखी पद्धत केवळ ग्राहकाचा खिसा रिकामी करत नाही, तर कार ब्रँडची बाजारपेठेतील किंमत कमालीची वाढवते. याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे या गाड्यांना मिळणारे प्रतिष्ठेचे प्रतीक. रस्त्यावरून जाणारी कार जर एखाद्या दुर्मिळ रंगाची असेल, तर ती पाहणाऱ्याला लगेच समजते की या मालकाने केवळ कारसाठीच नाही, तर रंगासाठीही लाखो रुपये वेगळे खर्च केले आहेत. हे ग्राहकाचे आणि पर्यायाने ब्रँडचे स्टेटस वाढवते.

दुसरा महत्त्वाचा पैलू म्हणजे पुनर्विक्री मूल्यात होणारी प्रचंड वाढ. ऑटोमोबाईल मार्केटमध्ये अशा खास रंगाच्या गाड्यांना सोन्यासारखा भाव मिळतो. मूळ किमतीपेक्षाही वापरलेली कार लिलावात दुप्पट किंवा तिप्पट किमतीला विकली जाते, कारण ती जगात एकमेव किंवा मोजक्याच संख्येत असते. यामुळे ही कार केवळ एक वाहन नसून एक प्रकारची ‘गुंतवणूक’ मानली जाते.

तसेच, या माध्यमातून कंपन्या आपला ऐतिहासिक वारसा जिवंत ठेवतात. ब्रँड्स आपल्या जुन्या ऐतिहासिक मॉडेल्सचे रंग या माध्यमातून पुन्हा उपलब्ध करून देतात. यामुळे कार प्रेमींमध्ये ब्रँडबद्दलचा आदर आणि भावनिक नाते अधिक घट्ट होते.