गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
भारतीय क्रिप्टो गुंतवणूकदारांचा कल बदलला; दीर्घकालीन गुंतवणूक आणि बिटकॉइनला वाढती पसंती, कॉईनडीसीएक्सचा अहवाल
भारतातील सर्वात मोठ्या क्रिप्टो एक्स्चेंजपैकी एक असलेल्या कॉईनडीसीएक्स (CoinDCX) ने आपला ‘अर्धवार्षिक २०२६ गुंतवणूकदार अहवाल’ जाहीर केला आहे. या अहवालातून भारतीय क्रिप्टो गुंतवणूकदारांच्या मानसिकतेत आणि गुंतवणुकीच्या पद्धतीत मोठा बदल झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे. गुंतवणूकदार आता अल्पकालीन नफ्यासाठी सट्टेबाजी करण्याऐवजी दीर्घकालीन गुंतवणूक, शिस्तबद्ध पोर्टफोलिओ निर्मिती आणि लार्ज-कॅप डिजिटल मालमत्तांकडे अधिक आकर्षित होत आहेत.
अहवालानुसार, जागतिक क्रिप्टो मार्केटमध्ये बिटकॉइनचे मार्केट वर्चस्व ५८.२ टक्क्यांवर पोहोचले आहे. भारतातील प्रमुख शहरांमध्ये आणि सर्व वयोगटांमध्ये बिटकॉइन (BTC) ही सर्वाधिक पसंतीची डिजिटल मालमत्ता ठरली आहे. तसेच, जागतिक स्तरावर बिटकॉइन ईटीएफची व्यवस्थापनाखालील मालमत्ता १०५ अब्ज डॉलर्सच्या पुढे गेली आहे.
पूर्वी मोठ्या प्रमाणात चर्चेत असलेल्या मीम टोकन्सचा ट्रेडिंग वॉल्यूममधील वाटा आता फक्त १२.१७ टक्क्यांवर आला आहे. त्याउलट लेअर-१ मालमत्तांचा वाटा ३२.८७ टक्के राहिला आहे. यावरून भारतीय गुंतवणूकदार अधिक उपयुक्तता-आधारित आणि मजबूत तांत्रिक पायाभूत सुविधा असलेल्या डिजिटल मालमत्तांमध्ये गुंतवणूक करण्यास प्राधान्य देत असल्याचे दिसून येते.
व्याजदरातील अनिश्चितता, भू-राजकीय तणाव आणि जागतिक बाजारातील अस्थिरता असूनही भारतीय गुंतवणूकदारांनी बाजारातील घसरणीच्या काळात गुंतवणूक कमी न करता डिजिटल मालमत्तांचा संचय सुरू ठेवला आहे. यामुळे भारतीय क्रिप्टो गुंतवणूकदारांची दीर्घकालीन आणि संयमी गुंतवणूक मानसिकता अधोरेखित झाली आहे.
२०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत कॉईनडीसीएक्सच्या गुंतवणूकदारांचे सरासरी वय ३० ते ३१ वर्षे नोंदवले गेले. विशेष म्हणजे ३० ते ४५ वयोगटातील गुंतवणूकदारांचा वाटा ३६ टक्क्यांवरून ३८ टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे. हा वर्ग प्रामुख्याने अधिक उत्पन्न असलेले, दीर्घकालीन नियोजन करणारे आणि शिस्तबद्ध पोर्टफोलिओ व्यवस्थापनावर भर देणारे गुंतवणूकदार असल्याचे मानले जाते.
या कालावधीत कॉईनडीसीएक्सच्या नोंदणीकृत वापरकर्त्यांची संख्या २.२ कोटींवर पोहोचली आहे. यामुळे भारतात क्रिप्टो गुंतवणुकीबाबत वाढती जागरूकता आणि स्वीकारार्हता दिसून येत आहे.
कॉईनडीसीएक्सने केवळ गुंतवणूक क्षेत्रातच नव्हे तर सायबर सुरक्षेच्या पायाभूत सुविधांमध्येही मोठी गुंतवणूक केली आहे. कंपनीने ऑनलाइन फसवणुकीविरोधात लढा देण्यासाठी स्वतंत्र ‘डिजिटल सुरक्षा नेटवर्क’साठी १०० कोटी रुपयांचा निधी जाहीर केला आहे. तसेच, बनावट ॲप्स आणि फसव्या वेबसाइट्सविरोधात जलद कायदेशीर कारवाई करण्यासाठी “कॉईनडीसीएक्स” या नावाची भारत सरकारकडून ‘क्लास ०९’ ट्रेडमार्क नोंदणी मिळवली आहे.
कंपनीने ५०० हून अधिक विद्यमान आणि माजी कर्मचाऱ्यांसाठी १११ कोटी रुपयांचा ESOP बायबॅक यशस्वीरित्या राबवला आहे. भारतीय आभासी डिजिटल मालमत्ता उद्योगाच्या इतिहासातील हा सर्वात मोठा ESOP बायबॅक मानला जात आहे. कॉईनडीसीएक्सचे सह-संस्थापक सुमित गुप्ता यांच्या मते, भारतीय क्रिप्टो बाजारपेठ आता परिपक्व होत असून गुंतवणूकदार केवळ एखाद्या ट्रेंडचा पाठलाग करत नसून, दीर्घकालीन आणि संरचनात्मक संधी म्हणून क्रिप्टो गुंतवणुकीकडे पाहत आहेत.
