
डॉलरला टक्कर! आंतरराष्ट्रीय व्यापारात भारतीय रुपयाचा वाढता दबदबा (फोटो सौजन्य - iStock)
Indian Rupee Revolution: जागतिक व्यापारात डॉलरला भारतीय रुपया टक्कर देताना दिसून येत आहे. रशिया-युक्रेन युद्धानंतरचा बदल म्हणून आंतरराष्ट्रीय व्यापारात भारतीय रुपयाचा वाढता दबदबा वाढताना दिसून येत आहे. भारतीय रुपया आता ३४ देशांशी थेट व्यापाराची नवी सुरुवात केली आहे. भारत आता अनेक प्रमुख आणि उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांसोबत थेट व्यवहार करणार आहे. त्यामुळे भारताच्या अर्थव्यवस्थेला नव्याने उभारी मिळणार असून व्यापाऱ्यांमध्ये आनंदाचे वातावरण आहे.
भारतीय रुपयाची ताकद आता जागतिक व्यापारात स्पष्टपणे दिसून येत आहे. पूर्वी, रुपया फक्त १८ देशांशी व्यवहार करत होता, परंतु आता ही संख्या ३४ पर्यंत वाढली आहे. याचा अर्थ असा की आंतरराष्ट्रीय व्यापारात रुपयाची पोहोच सातत्याने वाढत आहे. फॉरेक्स एक्सचेंज डीलर्स असोसिएशनकडून अलीकडेच आरबीआय अधिकारी आणि निर्यातदारांमधील बैठकीत डेटा शेअर करण्यात आला.
परदेशी निर्यातदारांचा असा विश्वास आहे की रुपयाचा वाढता आंतरराष्ट्रीय वापर डॉलरवरील अवलंबित्व कमी करेल, ज्यामुळे व्यवहार सोपे होतील. रशिया-युक्रेन युद्धानंतर अधिक प्रमाणात जागतिक पेमेंट सिस्टममध्ये बदल करण्याची गरज भासू लागली असून, ज्यामुळे रुपयाचे आंतरराष्ट्रीयीकरण आणखी महत्त्वाचे झाले. ज्यामुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेला गती प्राप्त होईल.
भारत आता अनेक प्रमुख आणि उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांसोबत थेट रुपयात व्यवहार करतो. यामध्ये ऑस्ट्रेलिया, चीन, जपान, जर्मनी, इंडोनेशिया, बांगलादेश, बेल्जियम, इजिप्त, फिजी, रशिया, सिंगापूर, दक्षिण कोरिया, श्रीलंका, युएई, यूके आणि अमेरिका यांसारखे देश समाविष्ट आहेत. याशिवाय, कतार, ओमान, म्यानमार, मालदीव, केनिया, कझाकस्तान, न्यूझीलंड, बोत्सवाना आणि युगांडा यासह अनेक देशांनीही रुपया व्यापार प्रणाली स्वीकारली आहे.
हेही वाचा : Stock Market : शेअर बाजारात बरसणार पैशांचा पाऊस! 11 आयपीओ आणि 6 लिस्टिंग…, गुंतवणूकदारांनी चूक करू नये
जागतिक बाजारपेठात डॉलर आणि रुपया यांच्या मूल्यांमध्ये कायम चढ-उतार सुरू असतात. सध्या $१ अमेरिकन डॉलरची किंमत सुमारे अंदाजे ८९ भारतीय रुपयांच्या आसपास आहे. जागतिक बाजारपेठात मागणी आणि पुरवठा यांच्या बदलामुळे भारतीय आणि अमेरिकन चलनाचे मूल्य बदलत असते. कधी-कधी याला अर्थव्यवस्थेतील बदल ही कारणीभूत असू शकतो. जेव्हा जागतिक स्तरावर डॉलरची मागणी वाढते तेव्हा रुपयाची किंमत कमी होते.