गुल्लकपासून गुंतवणूक पोर्टफोलिओपर्यंत : मातांच्या बचत आणि गुंतवणुकीच्या बदलत्या प्रवासाची कहाणी

आईच्या हातात एक वेगळीच शहाणपणाची ताकद असते. एकेकाळी स्वयंपाकघरातील कपाटाच्या मागे लपवून ठेवलेल्या स्टीलच्या डब्यात नाणी साठवणारे हेच हात आज आत्मविश्वासाने स्मार्टफोनवर म्युच्युअल फंड अॅप वापरत आहेत. हा बदल केवळ आर्थिक नाही, तर तो पिढ्यानपिढ्यांचा, सांस्कृतिक आणि अत्यंत वैयक्तिक असा प्रवास आहे.

आईच्या हातात एक वेगळीच शहाणपणाची ताकद असते. एकेकाळी स्वयंपाकघरातील कपाटाच्या मागे लपवून ठेवलेल्या स्टीलच्या डब्यात नाणी साठवणारे हेच हात आज आत्मविश्वासाने स्मार्टफोनवर म्युच्युअल फंड अॅप वापरत आहेत. हा बदल केवळ आर्थिक नाही, तर तो पिढ्यानपिढ्यांचा, सांस्कृतिक आणि अत्यंत वैयक्तिक असा प्रवास आहे. याबाबत  स्नेहा जैन, स्मॉलकेस मॅनेजर, संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, WealthTrust Capital Services यांनी मार्गदर्शन केलं.

Share Market Closing: शेवटच्या तासात बदललं Share Market चं चित्र; Sensex Nifty ची काय स्थिती?

अनेक दशकांपासून भारतीय आई ही घराची निःशब्द आर्थिक व्यवस्थापक होती. घरातील प्रत्येक रुपयाचा हिशोब ठेवणे, मुलांच्या शिक्षणासाठी, लग्नासाठी किंवा आकस्मिक गरजांसाठी पैसे बाजूला ठेवणे ही जबाबदारी ती अनेकदा एकाच उत्पन्नावर पार पाडत असे.

बदलाची सुरुवात आधीच

आज हे चित्र झपाट्याने बदलत आहे. अलीकडेच भारतातील म्युच्युअल फंड उद्योगाने व्यवस्थापनाखालील मालमत्तेचा (Assets Under Management – AUM) ₹50 लाख कोटींचा टप्पा ओलांडला आहे. या वाढीमध्ये प्रथमच गुंतवणूक करणाऱ्या महिलांचा मोठा वाटा आहे. गेल्या पाच वर्षांत महिलांकडून सुरू होणाऱ्या एसआयपी (Systematic Investment Plan) मध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. आर्थिक साक्षरतेविषयीच्या मोहिमा आता टियर-2 आणि टियर-3 शहरांपर्यंत पोहोचत आहेत. त्यामुळे अनेक माता आपल्या मुलांसोबतच गुंतवणूक आणि चक्रवाढीच्या शक्तीविषयी माहिती घेत आहेत.

स्मार्टफोनने या परिवर्तनात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. यूपीआय, शून्य कमिशन असलेले डायरेक्ट म्युच्युअल फंड आणि प्रादेशिक भाषांमध्ये उपलब्ध असलेले सोपे गुंतवणूक अॅप्स यांमुळे महिलांना भांडवली बाजारापासून दूर ठेवणारे अडथळे हळूहळू दूर झाले आहेत. आज नाशिकमधील एखादी महिला ज्या सहजतेने विविधीकृत इक्विटी फंडामध्ये गुंतवणूक करू शकते, त्याच सहजतेने दक्षिण मुंबईतील महिला देखील गुंतवणूक करू शकते.

जोखमीची भीती मागे पडतेय

या प्रवासातील सर्वात मोठ्या मानसिक बदलांपैकी एक म्हणजे गुंतवणुकीतील जोखमीकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन. मागील पिढीतील अनेक बचतदारांना शेअर बाजारातील गुंतवणूक म्हणजे जुगार वाटत असे. “बाजारात पैसे गुंतवू नका” हा सल्ला अनेक घरांमध्ये सामान्य होता. मात्र आजच्या माता हे समजू लागल्या आहेत की गुंतवणूक न करणे हेदेखील एक प्रकारची जोखीम आहे. महागाईमुळे बचतीचे मूल्य कमी होणे, वृद्धापकाळात आर्थिकदृष्ट्या इतरांवर अवलंबून राहणे किंवा मुलांच्या भविष्यासाठी पुरेशी आर्थिक तरतूद न होणे या सर्व जोखमी आहेत.

हा बदल कुटुंबांमध्येही दिसून येत आहे. मुली आपल्या मातांना आर्थिक नियोजनाबाबत मार्गदर्शन करत आहेत, तर मुलगे आपल्या पालकांसाठी एसआयपी सुरू करत आहेत. जे आर्थिक विषय एकेकाळी जेवणाच्या टेबलावर बोलले जात नव्हते, ते आज कुटुंबातील सशक्त करणाऱ्या चर्चेचा भाग बनले आहेत.

LIC चे शेअर्स धडाधड कोसळले, तब्बल 300 कोटी पाण्यात? Rajesh Exports च्या कथित घोटाळ्यामुळे मोठा फटका