
(फोटो सौजन्य:Chatgpt)
NSE IPO : भारतातील सर्वात मोठ्या शेअर बाजाराने, नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजने (NSE), बुधवारी आपल्या प्रारंभिक सार्वजनिक प्रस्तावासाठी (NSE IPO) ड्राफ्ट पेपर मार्केट रेग्युलेटर सेबीकडे सादर केली. यामुळे १० वर्षांपासून प्रतिक्षेत असणाऱ्यांना आता समाधान मिळणार आहे. कारण सार्वजनिक लिस्टिंग प्रक्रिया २०१६ मध्ये प्रथम सुरू झाली होती, परंतु विविध कारणांमुळे ती वारंवार अयशस्वी ठरली होती.
NSE आयपीओ आणि त्याचे लिस्टिंग केवळ एक्सचेंजसाठीच नव्हे, तर आपल्याकडील शेअर्सचे मूल्य मिळवण्यासाठी बऱ्याच काळापासून वाट पाहणाऱ्या सर्वात मोठ्या गुंतवणूकदारांसाठीही ही मोठी संधी ठरु शकते.
रॉयटर्सच्या एका अहवालानुसार, NSE IPO मध्ये सहभागी झाल्यामुळे प्रमुख भागधारकांना अंदाजे २५,००० कोटी रुपयांचा अनपेक्षित लाभ मिळू शकतो. यामध्ये, स्टेट बँक ऑफ इंडिया , सिंगापूरस्थित टेमासेक आणि कॅनडा पेन्शन प्लॅन इन्व्हेस्टमेंट बोर्ड यांचा समावेश असून, हा भारतातील आतापर्यंतचा सर्वात मोठा इश्यू असण्याची शक्यता आहे.
NSE IPO सुमारे ३०,००० कोटी रुपयांचा असण्याची शक्यता आहे. सूत्रांचा हवाला देत रॉयटर्सच्या एका अहवालानुसार, आयपीओची किंमत मर्यादा प्रति शेअर सुमारे १,९०० रुपये निश्चित केली जाऊ शकते, जी सध्याच्या सूचीबद्ध नसलेल्या बाजारातील किमतीपेक्षा ५% ते १०% सवलत असेल. उच्च पातळीवर, एक्सचेंजचे मूल्यांकन सुमारे ५७ अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढेल.
नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजला (NSE) शेअर बाजारात पदार्पण करण्यासाठी जवळपास १० वर्षे लागली. NSE चा IPO प्रवास हा भारताच्या कॉर्पोरेट इतिहासातील सर्वात लांब प्रवासांपैकी एक ठरला आहे. IPO साठीची कागदपत्रे सर्वप्रथम २०१६ मध्ये सादर करण्यात आली होती, परंतु नियामक छाननी, कायदेशीर वाद आणि NSE को-लोकेशन प्रकरणामुळे प्रत्येक वेळी ही योजना बारगळली. याउलट, बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज २०१७ मध्ये सार्वजनिक झाला. पण २०२६ मध्ये ही प्रतीक्षा संपल्याचे दिसते आणि NSE ने पुन्हा एकदा बाजार नियामकाकडे मसुदा कागदपत्रे सादर केली आहेत.
SBI सर्वात मोठा लाभार्थी असल्याचे दिसते. रॉयटर्सच्या मते, DRHP वर आधारित अंदाजानुसार, SBI एक्सचेंजमधील आपल्या हिश्श्याच्या काही भागाच्या विक्रीतून अंदाजे ₹४,७०० कोटी कमवू शकते. इतर प्रमुख लाभार्थ्यांमध्ये मॉर्गन स्टॅनलेच्या मॉरिशस-स्थित एमएस स्ट्रॅटेजिक या फंडाचा समावेश आहे, ज्याला अंदाजे ₹२,९३४ कोटी नफा मिळू शकतो.
सिंगापूरचा सार्वभौम संपत्ती निधी टेमासेक, त्याच्या अरंडा इन्व्हेस्टमेंट या शाखेमार्फत, या शेअर विक्रीतून अंदाजे ₹२,०६७ कोटी नफा मिळवू शकतो. कॅनडा पेन्शन प्लॅन इन्व्हेस्टमेंट बोर्ड (CPPIB) अंदाजे ₹१,८७१ कोटी कमवू शकतो. एकूणच, या ऑफरिंगमध्ये सहभागी असलेले शीर्ष १० भागधारक एकत्रितपणे अंदाजे $२.६ अब्ज कमवू शकतात.