पेट्रोल डिझेलच्या किमतीत होणार वाढ (फोटो सौजन्य - iStock)
कच्चे तेल महाग का झाले आहे?
कच्च्या तेलाच्या किमती वाढण्याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढता तणाव. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला पाठिंबा देणाऱ्या देशांविरुद्ध कठोर आर्थिक उपाययोजना करण्याची धमकी दिली आहे. अमेरिकेने इराणवर आणखी निर्बंध लादण्याबद्दलही चर्चा केली आहे. यामुळे येत्या काही दिवसांत तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो, अशी भीती बाजारात वाढली आहे.
तेल बाजारासाठी सर्वात मोठी चिंता होर्मुझची सामुद्रधुनी आहे. युद्धामुळे या मार्गातून होणारी तेलाची वाहतूक आधीच कमी झाली आहे. युद्धापूर्वी, जगातील एकूण तेल वापरापैकी जवळपास एक पंचमांश तेल याच मार्गातून जात असे. जर पुरवठ्यावर आणखी परिणाम झाला, तर कच्च्या तेलाच्या किमतींवर आणखी दबाव येऊ शकतो.
पेट्रोल आणि डिझेलवर काय परिणाम होईल?
भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजांचा मोठा भाग आयातीद्वारे पूर्ण करतो. त्यामुळे, आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यास देशातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींवर दबाव येऊ शकतो. तथापि, कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या म्हणजे भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये लगेच वाढ होईलच असे नाही.
देशांतर्गत किमतींवर सरकारी धोरणे, कर, तेल कंपन्यांचे मार्जिन आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील परिस्थिती यांसारख्या अनेक घटकांचा प्रभाव असतो. तथापि, जर कच्च्या तेलाच्या किमती दीर्घकाळ ९० डॉलरच्या वर राहिल्या आणि वाढतच राहिल्या, तर पेट्रोल आणि डिझेल परवडणाऱ्या दरात ठेवणे कठीण होऊ शकते.
सर्वात मोठा धोका कोणता आहे?
सध्या, सर्वात मोठा धोका पुरवठ्याचा आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे, मध्य पूर्वेकडून होणारा तेलाचा पुरवठा आणखी कमी होऊ शकतो, अशी भीती बाजारात निर्माण झाली आहे. या चिंतेमुळे तेलाच्या किमती वाढल्या आहेत. मध्य पूर्वेतील पुरवठ्यात व्यत्यय येण्याचा धोका हेच कच्च्या तेलाच्या किमतींमधील सततच्या वाढीमागील मुख्य कारण आहे.
जर तणाव कमी झाला नाही आणि कच्च्या तेलाच्या किमती वाढतच राहिल्या, तर येत्या काही दिवसांत पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींवर दबाव वाढू शकतो. याचा अर्थ असा की, सध्या इंधनाच्या किमती स्वस्त होण्याच्या अपेक्षेपेक्षा कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमतींची चिंता अधिक आहे.






