शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2026
GST Fraud In Restaurants ( सौजन्य - सोशल मीडिया )
व्यावहारिक सीए असलेल्या प्रतीक भारदा यांनी ८ सप्टेंबर रोजी घडलेला एक प्रसंग सांगितला. त्यांनी स्पष्ट केले की, ते उदयपूरमधील एका रेस्टॉरंटमध्ये गेले होते आणि त्यांचे बिल ₹६४१.९० होते. त्यात ₹३२.१० GST म्हणून जोडले होते, ज्यात २.५% CGST आणि २.५% SGSTचा समावेश होता. पैसे देण्यापूर्वी, प्रतीकने पहिलं तपासले की कंपोझिशन टॅक्स भरणारे ते रेस्टॉरंट ग्राहकांकडून GST आकारु शकतं की नाही.
प्रतीकने पुढे सांगितले की, बिल भरण्यापूर्वी त्याने http://gst.gov.in या वेबसाईटला भेट दिली. त्याने बिलावरील GSTIN टाईप करून सर्चवर क्लिक केले आणि जेव्हा ‘रेग्युलर टॅक्सपेअर’ हा स्टेटस दिसला, तेव्हा त्याने लगेच पेमेंट केले. मात्र, प्रत्येकजण असे करत नाही. रेस्टॉरंट आणि ढाब्यांवर जेवणानंतर पैसे देताना, तो व्यवसाय योग्य कर योजनेअंतर्गत नोंदणीकृत आहे की नाही, हे लोक अनेकदा तपासत नाहीत. प्रतीक सांगतो की, “कंपोझिशन टॅक्सपेअर तुमच्याकडून GST आकारू शकत नाही.”
नियमांनुसार, कंपोझिशन डीलर म्हणून नोंदणीकृत असलेली रेस्टॉरंट्स सरकारला एका निश्चित दराने कर भरतात. त्यांना ग्राहकांकडून GST गोळा करण्याचा अधिकार नसतो आणि ते बिलामध्ये स्वतंत्रपणे GST जोडू शकत नाहीत. जर त्यांनी तसे केले, तर तो पैसा थेट मालकाच्या खिशात जातो, सरकारकडे नाही. म्हणजेच, रेस्टॉरंट कंपोझिशन योजनेअंतर्गत नोंदणीकृत आहे की नियमित योजनेअंतर्गत, हे शोधण्यासाठीच ही ३०-सेकंदांची तपासणी प्रामुख्याने केली जाते.
पहिल्यांदा तुमच्या फोनवर अधिकृत GST पोर्टल, gst.gov.in, वर जा.
मेनूवर जाऊन Search Taxpayer हा पर्याय निवडा.
आता, रेस्टॉरंटच्या बिलावर छापलेला १५-अंकी GSTIN क्रमांक टाका आणि कॅप्चा भरून शोधा.
पुढे, स्क्रीनवर करदात्याच्या प्रकाराची स्थिती तपासा.
जर तिथे Composition असे लिहिले असेल, तर ते तुमच्याकडून एक रुपयासुद्धा GST आकारू शकत नाहीत. त्यांना बिलातून GST ताबडतोब काढून टाकण्यास सांगा.
जर तिथे Regular असे लिहिले असेल, तर नियमांनुसार ते ५% किंवा १८% GST आकारण्यास पात्र आहेत.
जर एखादे कंपोझिशन रेस्टॉरंट जबरदस्तीने GST आकारत असेल, तर तुम्ही पुराव्यासह GST परिषद किंवा ग्राहक मंचात तक्रार करू शकता.
