
4 दिवसांत 1400000 कोटी स्वाहा ( सौजन्य - सोशल मीडिया )
कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती, बॉण्डवरील वाढते उत्पन्न आणि इतर अनेक चिंतांमुळे गेल्या दोन दिवसांपासून गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास कमी झाला आहे, ज्यामुळे ते सावध झाले आहेत.
मागील काही आठवड्यात शेअर बाजाराला बराच दणका बसल्याचं पाहायला मिळत आहे. मंगळवारी देखील शेअर बाजारात घसरणीच सत्र सुरुच असलेलं पाहायला मिळालं. या घसरणीमागे एक- दोन नाही तर अनेक कारणं असलेली मानली जात आहेत. अवघ्या चार दिवशांत शेअर बाजाराला १४ लाख कोटी रुपयांचा दणका मिळाला. ही घसरण मंगळवारी भारतीय इक्विटी बेंचमार्क, Nifty 50 आणि BSE Sensex मध्येही दिसून आली. सोमवारच्या मोठ्या घसरणीनंतर, हे निर्देशांक 0.8 टक्क्यांहून अधिक खाली आला. नेमकं काय घडतंय सध्या शेअर बाजारात? काय आहेत नेमकी कारणं?
शेअर बाजारातील ही घसरण केवळ आजच नाही, तर गेल्या चार दिवसांपासून दिसून येत आहे. २३ सप्टेंबर ते २८ सप्टेंबरपर्यंत Nifty 50 आणि Sensex मध्ये घसरण सुरूच होती. या चार दिवसांत शेअर बाजार कोणत्या पातळीवर उघडला आणि बंद झाला, ते पाहूया.
सर्वात आधी, २३ सप्टेंबर रोजी बीएसई सेन्सेक्स ७४,८२८ वर बंद झाला.
त्यानंतर, २४ सप्टेंबर रोजी बाजार घसरणीसह उघडला आणि १,२४७ अंकांनी घसरून ७३,५८० वर आला.
२५ सप्टेंबर रोजी सेन्सेक्स ३१५ अंकांनी वाढून ७३,८९५ वर बंद झाला.
यानंतर, आठवड्याच्या शेवटी सोमवार, २८ सप्टेंबर रोजी बंद झाला तेव्हा तो १,१२४ अंकांनी घसरला होता.
शेअर बाजाराच्या घसरणीमागे एकच कारण सांगितले जात नाही, तर अनेक कारणे आहेत. यापैकी तीन कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
यामागील सर्वात मोठे कारण म्हणजे जगभरातील बॉण्ड यील्डमध्ये झालेली वाढ. कारण केवळ अमेरिकन बॉण्ड यील्डच वेगाने वाढत नाहीये, तर ते जागतिक स्तरावर वाढत आहे. अमेरिकेच्या १०-वर्षीय बॉण्ड यील्डने ५% चा टप्पा ओलांडला आहे, जो २००७ नंतरचा सर्वोच्च स्तर आहे. यामुळे गुंतवणूकदारांनी चांगल्या परताव्यासाठी आपला निधी इक्विटी आणि इतर मालमत्तांमधून बॉण्ड्समध्ये वळवला आहे.
दुसरे कारण म्हणजे कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये सातत्याने होणारी वाढ. अमेरिका-इराण युद्धानंतर कच्च्या तेलाच्या किमती सातत्याने वाढल्या आहेत, ज्यामुळे महागाईची भीती निर्माण झाली आहे. यामुळे भारत सरकारवर दबाव येण्याची शक्यता आहे, कारण देशाच्या एकूण कच्च्या तेलाच्या मागणीपैकी सुमारे ८५% मागणी आयात केली जाते.
तिसरे कारण म्हणजे उच्च व्याजदरांचे युग वेगाने जवळ येत आहे. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने व्याजदरात २५ बेसिस पॉइंट्सची वाढ केल्यामुळे, भारतीय रिझर्व्ह बँके RBI वर देखील भारतातील व्याजदर वाढवण्याचा दबाव आहे. बाजारात आता यूएस फेडकडून व्याजदरात आणखी २५ बेसिस पॉइंट्सची वाढ अपेक्षित आहे, जे जागतिक अर्थव्यवस्था उच्च व्याजदराच्या युगाकडे वाटचाल करत असल्याचे दर्शवते. अशा परिस्थितीत, बाजार ‘सेल-ऑन-राइज’ (दरवाढीवर विक्री) बाजार बनतो.