FD वर Tax लागू देत नाहीत 2 Forms! गुंतवणूक केली असेल तर कधी आणि कसा कराल वापर, समजून घ्या

मुदत ठेवींवरील व्याज उत्पन्न निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त असेल तर बँका त्यातून TDS कापतात. तुम्हाला हवे असेल तर तुम्ही टीडीएस कपात थांबवू शकता. दोन प्रकारचे फॉर्म कधी आणि कसे वापरायचे जाणून घ्या

आज गुंतवणुकीचे अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत पण तरीही लोकांचा मुदत ठेवीवर खूप विश्वास आहे. आजही बहुतेक लोकांच्या पोर्टफोलिओमध्ये एफडीचा समावेश आहे. कारण एफडी ही एक सुरक्षित गुंतवणूक मानली जाते. तसेच, गुंतवणूकदारांना त्यावर हमी परतावा मिळतो. परंतु एफडीमधून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर आयकर आकारला जातो. 

जर मुदत ठेवींवरील व्याज उत्पन्न निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त असेल तर बँका त्यातून टीडीएस कापतात. पण जर तुम्हाला हवे असेल तर तुम्ही टीडीएस कपात थांबवू शकता. यासाठी, फॉर्म १५जी आणि १५एच असे दोन प्रकारचे फॉर्म वापरले जातात. हे फॉर्म कधी आणि कसे वापरले जातात ते जाणून घ्या.

TDS कधी कापला जातो?

नियमानुसार, जर एफडीवरील व्याजाद्वारे मिळणारे उत्पन्न वार्षिक ४०,००० रुपयांपेक्षा जास्त असेल तर टीडीएस कापला जातो. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ही मर्यादा ५०,००० रुपये आहे. हा टीडीएस व्यक्तीच्या एकूण उत्पन्नात जोडला जातो आणि नंतर कर स्लॅबनुसार कर आकारला जातो. परंतु जर एखाद्या व्यक्तीचे उत्पन्न करपात्र मर्यादेपेक्षा कमी असेल, तर त्याला फॉर्म १५जी आणि १५एच भरून बँकेत सादर करावे लागेल आणि टीडीएस न कापण्याची विनंती करावी लागेल.

Form 15 G काय आहे?

फॉर्म १५जी आणि फॉर्म १५एच भरून, व्यक्ती बँकेला कळवते की त्याचे उत्पन्न करपात्र नाही. फॉर्म १५जी ६० वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या कोणत्याही हिंदू अविभाजित कुटुंबातील (HUF) सदस्याद्वारे भरता येतो. फॉर्म १५जी हा आयकर कायदा, १९६१ च्या कलम १९७अ च्या उपकलम १ आणि १(अ) अंतर्गत एक घोषणापत्र आहे. याद्वारे बँकेला तुमच्या वार्षिक उत्पन्नाची माहिती मिळते. जर तुमचे उत्पन्न कर वर्गात येत नसेल, तर बँक एफडीवर टीडीएस कापत नाही. जर तुम्ही कर श्रेणीत येत नसाल तर तुम्ही हा फॉर्म भरू शकता.

बँकिंग स्टॉक्स नफा मिळविण्यास सज्ज, 49% पर्यंत तगडे रिटर्न्स मिळण्यासाठी खरेदी करा ‘हे’ 4 शेअर्स

Form 15H काय आहे?

फॉर्म १५एच ६० वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या लोकांसाठी आहे. हे जमा करून, ज्येष्ठ नागरिक एफडी व्याजावर कापला जाणारा टीडीएस थांबवू शकतात. परंतु हा फॉर्म फक्त अशा लोकांकडूनच सादर केला जातो ज्यांचे करपात्र उत्पन्न शून्य आहे. ज्या बँक शाखांमधून पैसे जमा केले जात आहेत त्या सर्व बँक शाखांमध्ये हा फॉर्म सादर करावा लागेल. जर कर्ज, अॅडव्हान्स, डिबेंचर, बाँड इत्यादींवरील व्याज उत्पन्नाव्यतिरिक्त इतर कोणत्याही स्रोतातून मिळणारे व्याज उत्पन्न ५,००० रुपयांपेक्षा जास्त असेल, तर फॉर्म १५एच सादर करावा लागेल.

पहिले व्याज देण्यापूर्वी फॉर्म १५एच सादर करणे आवश्यक आहे. जरी हे अनिवार्य नाही. पण जर तुम्ही असे केले तर बँकेकडून टीडीएस कपात अगदी सुरुवातीपासूनच थांबवता येईल. जर एखाद्या ग्राहकाने हे फॉर्म भरले नाहीत, तर तो त्याच्या आयकर रिटर्नमध्ये कर निर्धारण वर्षात टीडीएसचा दावा करू शकतो. अशा परिस्थितीत, तुम्हाला आयकर विभागाकडून परतावा मिळेल.

Budget 2025: केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२५-२६ वर विविध क्षेत्रातील ‘या’ दिग्गजांनी दिल्या प्रतिक्रिया