शनिवार, 10 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Agniveer Retirement Updates: अग्निपथ योजनेअंतर्गत सैन्यात दाखल झालेल्या तरुणांच्या प्रवासाला एक नवीन वळण मिळाले आहे. चार वर्षांपूर्वी या योजनेची घोषणा झाली तेव्हा देशभरात यावर मोठी चर्चा आणि वादविवाद झाला होता. भारतीय नौदलातील अग्निवीरांचा पहिला बँच २१ नोव्हेंबर २०२६ रोजी आपली ४ वर्षांची सेवा पूर्ण करून बाहेर येणार आहे. या ऐतिहासिक क्षणासोबतच सैन्यातून परतणाऱ्या या तरुणांच्या भविष्याचे काय होणार, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.
४ वर्षांनंतर साधारण ७५ टक्के अग्निवीर सेवामुक्त होणार आहेत, तर उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या २५ टक्के तरुणांना सैन्यात कायम केले जाईल. तिन्ही सैन्यदल रिटेंशन रेट (सेवाकाळ वाढवण्याबाबत) वाढवण्याचा विचार करत असून, या संदर्भात सरकारला नवीन प्रस्ताव पाठवण्याची तयारी सुरू आहे. ४ वर्षांची सेवा पूर्ण करून नागरी जीवनात परतणाऱ्या तरुणांच्या मनात भविष्याबाबत अनेक प्रश्न आहेत. त्यांच्या पुनर्वास आणि भविष्याला सुरक्षित करण्यासाठी सरकारने काय ठोस तयारी केली आहे, ते पाहूया:
चार वर्षांची सेवा संपल्यानंतर जेव्हा अग्निवीर बाहेर पडतील, तेव्हा त्यांना सरकारतर्फे विविध आर्थिक लाभ दिले जातील:
सेवा निधी पॅकेज: निवृत्त होत असलेल्या प्रत्येक अग्निवीराला एकत्रितपणे सुमारे १०.०४ लाख रुपयांचे सेवा निधी पॅकेज मिळेल. ही रक्कम करमुक्त असेल. यात तरुणाचे स्वतःचे योगदान, सरकारचा समान हिस्सा आणि त्यावर मिळणाऱ्या व्याजाचा समावेश असतो.
Elon Musk School: इलॉन मस्कने मुलांसाठी सुरू केली ‘सीक्रेट’ शाळा; फी आणि पॅटर्न वाचून व्हाल चकित
जीवन विमा संरक्षण: सेवाकाळात अग्निवीरांना ४८ लाख रुपयांचे विमा संरक्षण मिळते, जे त्यांच्या आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी एक मोठे सुरक्षा कवच ठरते.
कौशल्य प्रमाणपत्र : निवृत्त होणाऱ्या अग्निवीरांना कौशल्य प्रमाणपत्र दिले जाईल. यामुळे त्यांना पुढे खाजगी किंवा सरकारी नोकरीत मुलाखतीदरम्यान प्राधान्य मिळण्यास मदत होईल. मात्र, त्यांना ग्रॅच्युटी, पेन्शन किंवा वैद्यकीय आणि कॅन्टीनची आजीवन सुविधा मिळणार नाही.
चार देशसेवेची वर्षे पूर्ण करणारे हे तरुण बेरोजगार राहणार नाहीत, याची खात्री करण्यासाठी सरकार आणि विविध मंत्रालये प्रयत्न करत असून काही मोठे निर्णय घेण्यात आले आहेत:
गृह मंत्रालयाचे नवीन पोर्टल: माजी अग्निवीरांना कॉर्पोरेट आणि सरकारी क्षेत्रात सहज सामावून घेण्यासाठी गृह मंत्रालयाकडून एक विशेष पोर्टल तयार केले जात आहे. याद्वारे त्यांना नोकरीचे अनेक पर्याय उपलब्ध होतील.
निमलष्करी दलांमध्ये (CAPF) ५० टक्के आरक्षण: बीएसएफ (BSF), सीआरपीएफ (CRPF), सीआयएसएफ (CISF), आयटीबीपी (ITBP) आणि आसाम रायफल्स यांसारख्या सुरक्षा दलांमधील कॉन्स्टेबल (जनरल ड्यूटी) आणि रायफलमन पदांसाठी माजी अग्निवीरांसाठी ५० टक्के जागा राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत. त्यांच्यासाठी ‘पूर्व-अग्निवीर’ नावाची नवीन श्रेणी देखील तयार करण्यात आली आहे.
शारीरिक आणि लिखित परीक्षेत सूट: या सुरक्षा दलांमध्ये भरतीदरम्यान माजी अग्निवीरांना शारीरिक मानक चाचणी (PST), शारीरिक दक्षता चाचणी (PET) आणि लिखित परीक्षेतून सूट दिली जाईल.
राज्य सरकारांचे कोटे आणि वयात सूट: उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, हरियाणा, महाराष्ट्र, राजस्थान आणि मध्य प्रदेशसह अनेक राज्य सरकारांनी पोलीस आणि इतर विभागांमध्ये माजी अग्निवीरांसाठी १० ते २० टक्के पदे राखीव ठेवली आहेत. तसेच, वयोमर्यादेत ३ ते ५ वर्षांपर्यंतची सूट देण्याची घोषणाही करण्यात आली आहे, ज्यामुळे या तरुणांना सहज सरकारी नोकरी मिळवता येईल.
